De Mores: Lasten en lusten van wederhoor

door Frits van Exter

Frits van Exter

Voorzitter Raad voor de Journalistiek

Is wederhoor vooral geboden om gedonder achteraf te voorkomen? Als je de conclusies van de Raad voor de Journalistiek leest, zou je het haast denken. Maar het gaat om een groter belang.

Onder de titel ‘de mores’ schrijft Frits van Exter over dilemma’s in de journalistiek, gebaseerd op de praktijk van de Raad voor de Journalistiek. De serie verschijnt twee keer per maand op villlamedia.nl, één keer per maand in Villamedia Magazine en op deze site.


De IJmuider Courant heeft een primeur: een wethouder is betrokken bij het gunnen van een opdracht aan een ondernemer, een partijgenoot, tevens medewerker van de raadsfractie. De redactie vraagt om wederhoor, maar als de bestuurder niet thuis geeft, houdt het op.

De inmiddels afgetreden wethouder dient een klacht in bij de Raad voor de Journalistiek. Hij betoogt dat hij er niets mee te maken heeft: de opdracht was al gegund vóór zijn benoeming. Sterker, toen hij inmiddels wethouder was en de burgemeester een vervolgopdracht wilde gunnen, heeft hij daartegen (vergeefs) bezwaar gemaakt. Hij was ook goed bereikbaar geweest om dat uit te leggen.

De krant vindt het spijtig. De redacteur had zijn artikel voor zijn vakantie achtergelaten bij een collega, die heeft geprobeerd de wethouder te bereiken. De redactie besloot te publiceren. De feiten waren immers duidelijk. Dat de wethouder niet rechtstreeks betrokken was, doet niet af aan zijn (mede)verantwoordelijkheid.

De Raad tilt zwaar aan wederhoor. Deze zaak is twaalf jaar oud, maar er zijn veel recentere voorbeelden. Volgens sommige juristen is de Raad daarbij strenger in de leer dan de rechter. Zij hebben verschillende denkramen: de eerste oordeelt op grond van gedeelde ethische normen van de beroepsgroep, de tweede op de vraag of de wet is overtreden. Maar zij komen aardig overeen als het gaat om het belang van onderzoek naar de feiten.

Hij nam de telefoon niet op? Dan bel je maar vaker op alle denkbare nummers, probeer je hem via sociale media te bereiken, of ga je desnoods bij hem langs. De deadline was in zicht? Dan had je maar eerder contact moeten zoeken en anders stel je het uit. Het was niet gemeld als feit, maar slechts als een mening van iemand? Dat doet er niet toe. Het was maar een bijzin? Doet er ook niet toe. Als we hem bellen, kan hij onze primeur verpesten? Pech gehad.

Als de redactie de wethouder wél had gesproken, had zij wellicht een beter artikel kunnen maken. Het belangrijkste argument voor goed wederhoor is niet dat het nu eenmaal moet om gedonder achteraf te voorkomen, maar dat het van belang kan zijn voor de waarheidsvinding.

Tips

  • Zie wederhoor niet als een noodzakelijk kwaad, maar als deel van de waarheidsvinding.
  • Bedenk: hoe ernstiger de beschuldiging, des te klemmender het wederhoor.
  • En: ‘onbereikbaar’ bestaat eigenlijk niet meer.
  • Raadpleeg bij twijfel conclusies van de Raad onder het trefwoord ‘hoor en wederhoor’.
  • Ga niet met vakantie in de verwachting dat een collega het wel oplost.

Frits van Exter is voorzitter van de Raad voor de Journalistiek. Hij heeft geen stem in de beoordeling van klachten en verwoordt hier zijn persoonlijke mening.
 

Reacties

Nog geen reacties



Wij stellen prijs op een pluriform debat, uw reactie is daarom van harte welkom. Wel hanteren wij een aantal spelregels:

  1. Wij modereren alle reacties vóór publicatie. Daarom kan het soms even duren voordat uw reactie wordt geplaatst. Onbeduidende correcties – zoals taalkundige aanpassingen – leggen we níet eerst aan u voor, ingrijpende wijzigingen wél.
  2. Onderteken uw reactie met uw echte voor- en achternaam en houd u er rekening mee dat uw reactie tot in lengte van dagen op internet toegankelijk blijft. Verzoeken tot verwijdering van eigen bijdragen honoreren wij in principe niet. Dat geldt ook voor het anonimiseren van uw naam.
  3. Houd het beknopt, zakelijk en blijf bij het onderwerp. Reageert u op een andere reageerder, maak dat dan duidelijk in uw bericht (bijvoorbeeld met @naam).
  4. Houd het beschaafd. Reacties die discriminerende uitlatingen, beledigingen of scheldwoorden bevatten, worden niet geplaatst. Dit geldt ook voor reacties die oproepen tot geweld of provoceren.
  5. Het is de bedoeling dat uw reactie de discussie bevordert. Steeds weer hameren op hetzelfde punt heeft geen zin, tenzij met nieuwe argumenten.

Reacties die niet aan deze spelregels voldoen, worden niet geplaatst. Bent u van mening dat een bepaalde reactie van een ander verwijderd moet worden, stelt u ons daarvan dan op de hoogte via raad@rvdj.nl.

Laat een reactie achter
  • Wordt niet openbaar gemaakt