De Mores: Geen klachten kosten minder tijd (maar leveren ook minder op)

door Frits van Exter

Frits van Exter

Voorzitter Raad voor de Journalistiek

Het geeft geen pas om hier te mokken over het besluit van Het Parool om ten langen leste toch maar niet terug te keren naar de Raad voor de Journalistiek. Het is beter om, tot nut van het algemeen, in te gaan op zijn belangrijkste bezwaar: deelname kost te veel tijd.

Onder de titel ‘de mores’ schrijft Frits van Exter over dilemma’s in de journalistiek, gebaseerd op de praktijk van de Raad voor de Journalistiek. De serie verschijnt twee keer per maand op villamedia.nl, één keer per maand in Villamedia Magazine en op deze site.


Je verweren tegen een klacht bij de Raad kost tijd – het valt niet te ontkennen. Maar je kunt veel tijd besparen zonder de kans op een goede afloop te verminderen.
 
Om te beginnen de grootste open deur: voorkom dat klagers zich tot de Raad wenden. Duizenden journalisten geven dagelijks, jaar-in-jaar-uit, geen reden tot klagen omdat zij en hun collega’s de leidraad of het eigen stijlboek zo ter harte te nemen, dat ook degenen die het hardst zouden willen klagen beseffen dat zij geen been hebben om op te staan.
 
Komt er toch een klacht, dan is het zaak escalatie te vermijden. Speel om te beginnen geen verstoppertje, maar wees makkelijk benaderbaar. Handel de klacht snel en volledig af. Wees ruiterlijk als daar reden toe is, blijf standvastig als dat niet zo is, maar leg het wel uit. Houd er rekening mee dat de andere partij geëmotioneerd is, word dat zelf niet.
 
Mocht de klager het dan toch ‘hogerop’ zoeken bij de Raad, beperk je dan in je verweerschrift tot de kern: welke mores zijn hier echt in het geding? Klagers kunnen er soms van alles bij halen, maar dat is geen reden om op niet ter zake doende bezwaren even uitvoerig te reageren. Het bespaart de Raadsleden ook nog eens een hoop leeswerk.
 
Het scheelt ook tijd als de makers van de gewraakte publicatie niet met de mond vol tanden staan maar hun zaken op orde hebben: opnames, mails, aantekeningen en ander bronnenmateriaal. Hoe gevoeliger een onderwerp, hoe belangrijker het is dat er zoveel mogelijk wordt vastgelegd. Bevestig telefonische afspraken schriftelijk of neem de gesprekken op (dat mag ook ongevraagd).
 
Juridisch advies kan welkom zijn, maar wees selectief want het kost je meer tijd en geld. Advocaten kunnen, al dan niet met de beste bedoelingen, partijen begraven onder papier. En jij bent degene die al het materiaal moet leveren.
 
Kom in beginsel wel naar een zitting, om vragen te beantwoorden en nader te reageren op hetgeen de tegenpartij nog te berde brengt. Maar mocht je ervan overtuigd zijn dat de klacht futiel is, de klager een querulant is en je wel wat beters te doen hebt, weet dan dat het niet verplicht is.
 
Zo bespaar je veel tijd. En de tijd die het je dan toch nog kost is alleszins de moeite waard.
Er staat immers ook wat tegenover:

  • Het publiek kan meer vertrouwen in je stellen als je er blijk van geeft dat je de Raad serieus neemt. Er wordt binnen de media veel gepraat over het belang van transparantie, maar dit is tenminste concreet.
  • Af en toe een klacht bij de Raad houdt de journalist scherp. Het kan leiden tot zelfonderzoek en zinnige discussies onder collega’s over hun mores.
  • De procedure biedt ook een kans de eigen werkwijze en organisatie tegen het licht te houden. Wat ging er mis? Kunnen we daarvan leren?
  • Het geeft ook verhelderend inzicht in de ‘andere kant’. Het herinnert aan de impact die publiciteit kan hebben. En dat wij sommige journalistieke praktijken vanzelfsprekend vinden, terwijl het publiek geen idee heeft dat het zo werkt.
  • Het kan veel tijdrovender en kostbare rechtszaken helpen voorkomen.
  • En als de uitspraak je niet bevalt, kun je dat altijd nog de Raad verwijten.

 Wij van WC-Eend noemen dit een win-win.

Frits van Exter is voorzitter van de Raad voor de Journalistiek. Hij heeft geen stem in de beoordeling van klachten en verwoordt hier zijn persoonlijke mening.

Reacties

Nog geen reacties



Wij stellen prijs op een pluriform debat, uw reactie is daarom van harte welkom. Wel hanteren wij een aantal spelregels:

  1. Wij modereren alle reacties vóór publicatie. Daarom kan het soms even duren voordat uw reactie wordt geplaatst. Onbeduidende correcties – zoals taalkundige aanpassingen – leggen we níet eerst aan u voor, ingrijpende wijzigingen wél.
  2. Onderteken uw reactie met uw echte voor- en achternaam en houd u er rekening mee dat uw reactie tot in lengte van dagen op internet toegankelijk blijft. Verzoeken tot verwijdering van eigen bijdragen honoreren wij in principe niet. Dat geldt ook voor het anonimiseren van uw naam.
  3. Houd het beknopt, zakelijk en blijf bij het onderwerp. Reageert u op een andere reageerder, maak dat dan duidelijk in uw bericht (bijvoorbeeld met @naam).
  4. Houd het beschaafd. Reacties die discriminerende uitlatingen, beledigingen of scheldwoorden bevatten, worden niet geplaatst. Dit geldt ook voor reacties die oproepen tot geweld of provoceren.
  5. Het is de bedoeling dat uw reactie de discussie bevordert. Steeds weer hameren op hetzelfde punt heeft geen zin, tenzij met nieuwe argumenten.

Reacties die niet aan deze spelregels voldoen, worden niet geplaatst. Bent u van mening dat een bepaalde reactie van een ander verwijderd moet worden, stelt u ons daarvan dan op de hoogte via raad@rvdj.nl.

Laat een reactie achter
  • Wordt niet openbaar gemaakt