De Mores: Blijf de baas bij inzage vooraf

door Frits van Exter

Frits van Exter

Voorzitter Raad voor de Journalistiek

Een journalist moet de greep op zijn werk niet verliezen. Het recht op inzage vooraf is géén recht op instemming. 
Onder de titel ‘de mores’ schrijft Frits van Exter over dilemma’s in de journalistiek, gebaseerd op de praktijk van de Raad voor de Journalistiek. De serie verschijnt twee keer per maand op villamedia.nl, één keer per maand in Villamedia Magazine en op deze site.


De uitbaatster van een café in Geertruidenberg voert een juridische strijd met de lokale overheid over geluidsoverlast. De vaste klanten wijden zelfs een carnavalslied aan de kwestie, waarin zij de zaak eenstemmig afdoen als ‘gemier’ van een buurvrouw.

Een verslaggever van BN DeStem tekent op dat de kroegbazin wil stoppen: “De gemeente heeft me kapotgemaakt.” Een woordvoerder van de gemeente zegt het te betreuren dat ze er niet uit zijn gekomen.
 
Na publicatie dient de vrouw, via haar advocaat, een klacht in bij de Raad voor de Journalistiek. Zij had meegewerkt aan het artikel op voorwaarde dat zij en haar advocaat het vooraf zouden mogen inzien. Nu hebben zij wel een versie gezien, maar niet de definitieve. Daaraan is toegevoegd dat, volgens de gemeente, de kroegbazin ook een voorwaardelijke gevangenisstraf is opgelegd door het Openbaar Ministerie. Volgens klaagster is dat grievend, tendentieus en onjuist – het OM kan zo’n straf niet eens opleggen. De verslaggever had dit tenminste voor wederhoor moeten voorleggen.
 
Uit de mailwisseling blijkt dat de verslaggever het concept tot twee keer toe aanpast. Daarna schrijft hij dat hij nog een laatste reactie van de gemeente verwacht. De advocaat gaat er ‘conform afspraak’ van uit dat hij ook de definitieve tekst ‘voor akkoord’ krijgt voorgelegd. Maar de verslaggever vindt het welletjes: “… de gemeente spreekt voor eigen rekening en dan ga ik niet hierover nog eens goedkeuring vragen.”
 
De Raad volgt het verweer van BN DeStem. De verslaggever heeft zich gehouden aan de afspraken. Inzage betekent niet dat hij om instemming vraagt: de journalist ‘is vrij te bepalen’ hoe hij op- of aanmerkingen verwerkt. De laatste versie was ook niet wezenlijk anders. Er was ook geen noodzaak tot wederhoor, omdat het ging om feitelijke informatie uit de mond van de gemeentelijke woordvoerder. Of hij het nu echt zo heeft gezegd valt niet vast te stellen. De Raad is immers geen opsporingsorgaan - laat staan dat het, al dan niet voorwaardelijke, celstraffen kan opleggen. 

Tips

  • Maak duidelijk wat recht op inzage betekent. Bijvoorbeeld: ‘Uiteraard herstel ik feitelijke onjuistheden. Verder luister ik naar argumenten om iets aan te passen, maar uiteindelijk beslis ik.’ Blijf de baas.
  • Geef alleen de relevante fragmenten (citaten en vermeldingen) ter inzage, tenzij anders is afgesproken.
  • Bij feitelijke berichtgeving is wederhoor vaak niet nodig. Zoals met alles, hangt het van inhoud en context af.
  • De zaak van het lawaaierige café is na te lezen via RvdJ 2017/46. Nb. klaagster heeft overigens een verzoek tot herziening ingediend. De conclusie van de Raad hierover volgt over een paar weken.
  • Lees meer over ‘Lasten en lusten van wederhoor’.
  • Denk eraan: Geef advocaten één vinger en ze….
Frits van Exter is voorzitter van de Raad voor de Journalistiek. Hij heeft geen stem in de beoordeling van klachten en verwoordt hier zijn persoonlijke mening.
 

Reacties

Nog geen reacties



Wij stellen prijs op een pluriform debat, uw reactie is daarom van harte welkom. Wel hanteren wij een aantal spelregels:

  1. Wij modereren alle reacties vóór publicatie. Daarom kan het soms even duren voordat uw reactie wordt geplaatst. Onbeduidende correcties – zoals taalkundige aanpassingen – leggen we níet eerst aan u voor, ingrijpende wijzigingen wél.
  2. Onderteken uw reactie met uw echte voor- en achternaam en houd u er rekening mee dat uw reactie tot in lengte van dagen op internet toegankelijk blijft. Verzoeken tot verwijdering van eigen bijdragen honoreren wij in principe niet. Dat geldt ook voor het anonimiseren van uw naam.
  3. Houd het beknopt, zakelijk en blijf bij het onderwerp. Reageert u op een andere reageerder, maak dat dan duidelijk in uw bericht (bijvoorbeeld met @naam).
  4. Houd het beschaafd. Reacties die discriminerende uitlatingen, beledigingen of scheldwoorden bevatten, worden niet geplaatst. Dit geldt ook voor reacties die oproepen tot geweld of provoceren.
  5. Het is de bedoeling dat uw reactie de discussie bevordert. Steeds weer hameren op hetzelfde punt heeft geen zin, tenzij met nieuwe argumenten.

Reacties die niet aan deze spelregels voldoen, worden niet geplaatst. Bent u van mening dat een bepaalde reactie van een ander verwijderd moet worden, stelt u ons daarvan dan op de hoogte via raad@rvdj.nl.

Laat een reactie achter
  • Wordt niet openbaar gemaakt