2018/14 zorgvuldig

Samenvatting

H. Graat en De Gelderlander hebben journalistiek zorgvuldig gehandeld tegenover de heer T. Felen (klager). In het artikel “Een flat vol met vieze kakkerlakken” is op correcte wijze bericht over een door klager aangedragen kwestie. Dat het artikel een andere insteek heeft gekregen dan klager had verwacht, valt de krant niet te verwijten. Er is geen zodanig vertekend beeld of onzorgvuldige weergave van de kwestie gegeven, dat daarmee geen sprake meer is van waarheidsgetrouwe berichtgeving. Dat bij het artikel een foto van klager is geplaatst, is evenmin ontoelaatbaar. Indien iemand onmiskenbaar heeft geposeerd voor de fotograaf van een krant mag daaruit in het algemeen worden afgeleid dat toestemming is gegeven voor publicatie. De Raad heeft niet kunnen vaststellen dat hierover afwijkende afspraken zijn gemaakt. Ten slotte heeft Graat de klacht op zorgvuldige wijze afgehandeld.

Conclusie van de Raad voor de Journalistiek
inzake de klacht van

T. Felen

tegen

H. Graat en de hoofdredacteur van De Gelderlander

De heer T. Felen te Nijmegen (klager) heeft op 25 november 2017 een klacht ingediend tegen de heer H. Graat en de hoofdredacteur van De Gelderlander. Bij de beoordeling van de klacht is verder correspondentie van klager en P. Jansen, hoofdredacteur, betrokken van 28 november 2017, van 4 en 7 december 2017, van 4, 8, 15, 17 en 18 januari 2018 en van 7, 15, 20 en 21 februari 2018.

De zaak is behandeld op de zitting van de Raad van 23 februari 2018 in aanwezigheid van klager, de heer Graat, chef redactie Nijmegen, en de heer M. van Breda, bedrijfsjurist van de Persgroep.

DE FEITEN

Op 5 september 2017 heeft klager een e-mail aan de redactie van De Gelderlander gestuurd met de volgende inhoud:
“Misschien een probleem dat voor de Gelderlander interessant kan zijn. Donderdag 31 augustus 2017 heb ik bij woningbouwcorporatie Portaal doorgegeven dat er op drie etages kakkerlakken zitten. Daarop ben ik niet teruggebeld.
Vrijdag heb ik opnieuw gebeld, waarna ik terug gebeld werd door een bestrijdingsdienst. Alhoewel ik aan gaf dat ze op 3 verdiepingen zaten, kreeg ik te horen dat ze pas dinsdag langskwamen om lokdoosjes te plaatsen. Dat is inmiddels wel gebeurd, maar deze komen ze pas volgende week maandag weer ophalen. Pas daarna beginnen zij met verdelgen..
Vanmorgen na het plaatsen van de lokdozen, werd er aangebeld door de buurvrouw. Bij haar zijn ook lokdoosjes geplaatst maar omdat ze zelf kakkerlakken in haar slaapkamer heeft ontdekt heeft ze vannacht niet geslapen.
Mocht dit verhaal interessant zijn voor de Gelderlander dan nodig ik u uit om langs te komen.
Ikzelf red me wel tot maandag maar voor mijn buurvrouw wordt de komende week een groot probleem.
Mijn dank voor uw tijd!”

Een dag later zijn een redacteur en fotograaf van De Gelderlander bij klager langs geweest. Vervolgens is op 7 september 2017 een artikel in de krant verschenen met de kop “Een flat vol met vieze kakkerlakken”. De intro van het artikel luidt:
“Een flat in de Nijmeegse wijk Tolhuis zit vol kakkerlakken. Boze bewoners vinden dat er te weinig aan gedaan wordt.”
Verder bevat het artikel onder meer de volgende passages:
“Bewoner Theo Felen opent een lade van een keukenkastje. Meteen sprinten er twee kakkerlakken weg. (…) Felen ziet de bui al hangen. Tot nu toe heeft de Nijmeegse Ontsmettingsdienst, waar woningcorporatie Portaal mee samenwerkt, alleen lokdoosjes neergezet. Die zijn om de locatie van de kakkerlakken te bepalen. ‘Standaardprocedure’, kreeg de Nijmegenaar te horen. Maar hij wil geen lokdoosjes, hij wil onmiddellijke actie.”
en
“Een woordvoerster van woningcorporatie Portaal vraagt om wat geduld. ,,Bij ons is de procedure dat we na een melding de bestrijdingsdienst inschakelen. Die moet eerst weten wat voor soort kakkerlakken het zijn en waar ze zitten; pas daarna weten ze hoe ze het beste kunnen bestrijden. Dat is ook uitgebreid aan de bewoners uitgelegd. Het kost tijd en we zijn ermee aan de slag.””
Bij het artikel is een foto van klager en een buurvrouw geplaatst.

DE STANDPUNTEN VAN PARTIJEN

Klager stelt – kort samengevat – dat hij zeer ontevreden is over de wijze waarop woningbouwcorporatie Portaal omgaat met de kakkerlakkenplaag. Ten einde raad heeft hij zich op 5 september 2017 tot de krant gewend met een duidelijke hulpvraag: hem te helpen de onwenselijke situatie te beëindigen. Klager ging er dan ook van uit dat de krant onderzoek zou verrichten naar de ondeugdelijke ongediertebestrijding. En hij had verwacht dat de redacteur de woningbouw-corporatie en de bestrijdingsdienst het vuur aan de schenen zou leggen. Dat is allemaal niet gebeurd. In plaats van een reportage over de kwalijke rol van Portaal is een artikel gepubliceerd, waarin klager zich helemaal niet kan vinden. Het artikel eindigt met de opmerking van de woningbouwcorporatie dat de bewoners uitgebreid zijn geïnformeerd. Dat is nog steeds niet zo. De redacteur heeft dit klakkeloos overgenomen en niet gecontroleerd. Klagers probleem is met de publicatie op geen enkele wijze opgelost. Na al die maanden lopen er nog steeds kakkerlakken in zijn woning. Hierbij komt dat hij duidelijk aan de redacteur en fotograaf heeft laten weten dat hij niet herkenbaar op de foto wilde. Hij wordt nu op straat herkend als ‘de man van de kakkerlakkenflat’ en dat vindt hij zeer onprettig.
Ten slotte meent klager dat Graat hem na de publicatie op onzorgvuldige wijze heeft behandeld, door hem  op een vernederende wijze af te poeieren.

Graat en de krant stellen voorop dat media-aandacht wellicht kan leiden tot snelle oplossingen en kwesties 'open kan breken', maar dat de krant nooit kan beloven dat zij middels publicatie een probleem oplost. Een dergelijke belofte is ook in dit geval niet gedaan. De krant heeft op een journalistiek correcte wijze over de kwestie bericht. De verslaggever heeft niet volstaan met het rondkijken in de woning van klager, maar heeft op verschillende verdiepingen bij mensen aangebeld en andere gedupeerden gesproken. Het is geenszins de bedoeling geweest om klager het gevoel te geven dat de krant hem niet serieus nam. Integendeel, klager is nadrukkelijk wél serieus genomen; als de krant vond dat er niks aan de hand was, was er geen artikel over geschreven. Dat daarnaast ook de woningcorporatie om een reactie is gevraagd, is – in het kader van wederhoor – niet meer dan logisch. Dit doet niets af aan de geloofwaardigheid van de woorden van klager. Overigens is, voor wat extra context en duiding, ook een ongediertedeskundige aan het woord gelaten.
Ten aanzien van de foto merken Graat en de krant op dat klager weliswaar even heeft getwijfeld, maar vervolgens uitgebreid – zonder enig voorbehoud – voor de fotograaf heeft geposeerd. Hij heeft toen zeker niet gemeld dat hij louter onherkenbaar op de foto wilde.
Ten slotte menen Graat en de krant dat de klacht op een zorgvuldige wijze is afgehandeld. Zij hebben op 8 september 2017 een e-mail van klager ontvangen, waarin hij zijn bezwaren tegen het artikel uiteenzet en vraagt waar hij met zijn klacht terecht kan. Daarop heeft Graat geantwoord dat wederhoor is toegepast bij de woningbouwcorporatie en dat de krant geen aanleiding ziet de reactie van Portaal te rectificeren. Dat verdere communicatie niet tot een oplossing van het probleem heeft geleid, valt de krant niet te verwijten.

BEOORDELING VAN DE KLACHT

De Raad stelt vast dat klager zelf de publiciteit heeft gezocht. Klager heeft niet betwist dat hij heeft gezegd wat in het artikel aan hem is toegeschreven.

Er is kennelijk een discrepantie ontstaan tussen de verwachtingen van klager en de journalistieke werkelijkheid. Dit valt de krant echter niet te verwijten. Het stond de krant vrij om aandacht aan de kwestie te besteden op de wijze zoals is gedaan. De journalist en zijn redactie zijn immers vrij in de selectie van nieuws. Dit brengt tevens mee dat het aan de journalist is om te bepalen vanuit welke invalshoek(en) een onderwerp wordt belicht en in welke context het bericht wordt gebracht. Het siert de journalist dat hij voorafgaand aan de publicatie wederhoor heeft toegepast bij de woningbouwcorporatie en de reactie in het artikel heeft verwerkt. Daarmee is hij fair te werk gegaan. Er is geen zodanig vertekend beeld of onzorgvuldige weergave van de kwestie gegeven, dat daarmee geen sprake meer is van waarheidsgetrouwe berichtgeving.
 
Dat bij het artikel een foto van klager is geplaatst, is evenmin ontoelaatbaar. Indien iemand onmiskenbaar heeft geposeerd voor de fotograaf van een krant – zoals klager heeft gedaan – mag daaruit in het algemeen worden afgeleid dat zonder voorbehoud toestemming is gegeven voor publicatie. De Raad heeft niet kunnen vaststellen dat hierover in dit geval afwijkende afspraken zijn gemaakt; de standpunten van partijen staan op dit punt lijnrecht tegenover elkaar. Dat het artikel een andere insteek heeft gekregen dan klager had verwacht, is onvoldoende voor de conclusie dat de publicatie van de foto journalistiek onzorgvuldig is.

Ten slotte vindt de Raad dat Graat serieus op de klacht heeft gereageerd. Dat klager zich daarin niet kan vinden, is onvoldoende voor de conclusie dat de klachtafhandeling onzorgvuldig is geweest.

Relevant punt uit de Leidraad van de Raad: A.
Relevante eerdere conclusies van de Raad: RvdJ 2018/8, RvdJ 2018/1 en RvdJ 2014/43

CONCLUSIE

H. Graat en De Gelderlander hebben zorgvuldig gehandeld.

Zo vastgesteld door de Raad op 16 april 2018 door mr. Th. Groeneveld, voorzitter, mw. M.J.H. Doomen, L.C. Hauben, ir. B.L. Hooghoudt en mw. drs. J.X. Nabibaks, leden, in tegenwoordigheid van mw. mr. D.C. Koene, secretaris.