2016/40 onzorgvuldig

Samenvatting

M. Bon en het Eindhovens Dagblad hebben in het artikel “Oud-bestuursleden stichting [Y] over voorzitter [X]: 'Ze duldt geen tegenspraak’” een aantal ernstige beschuldigingen over X en Y (klagers) opgenomen. De Raad kan niet vaststellen of de concrete beschuldigingen voor wederhoor aan klagers zijn voorgelegd, maar constateert dat de publicatie ten aanzien van deze beschuldigingen geen specifieke reactie van klagers bevat. De Raad komt daarom tot de conclusie dat Bon en de krant journalistiek onzorgvuldig hebben gehandeld door de eventuele reactie van klagers niet adequaat in de publicatie te hebben verwerkt. De Raad doet de aanbeveling aan het Eindhovens Dagblad om deze conclusie ruimhartig te publiceren.

Conclusie van de Raad voor de Journalistiek
inzake de klacht van

X en Y

tegen

M. Bon en de hoofdredacteur van het Eindhovens Dagblad

Mevrouw X te […] heeft op 18 mei 2016 mede namens de Stichting Y (klagers) een klacht ingediend tegen mevrouw M. Bon en de hoofdredacteur van het Eindhovens Dagblad. Bij de beoordeling van de klacht is verder correspondentie betrokken van klagers en M. Bouwmans, chef redactie, van 15 juni, 5 juli en 5 september 2016.

De zaak is behandeld op de zitting van de Raad van 9 september 2016 in aanwezigheid van mevrouw X. De krant is daar niet verschenen.

DE FEITEN

Op 25 mei 2016 verscheen in het Eindhovens Dagblad een artikel van de hand van Bon met de kop “Oud-bestuursleden stichting [Y] over voorzitter [X]: 'Ze duldt geen tegenspraak’”. De intro van het artikel luidt:
“De stichting [Y] is goed; alleen jammer dat [X] die leidt, vinden mensen die met haar hebben samengewerkt.”
Verder bevat het artikel onder meer de volgende passages:
“Het ligt aan de stichting [Y] zelf dat de Kindervoedselbank in Helmond op straat staat. Dat zeggen verschillende mensen die met voorzitter [X] te maken hebben gehad. ,,Het is vervelend voor de kinderen, maar het is puur deze persoon die daar de oorzaak van is”, aldus woningcorporatie Woonpartners.”
en
“De Helmondse oud-burgemeester Fons Jacobs is tot januari betrokken geweest bij de stichting. ,,Ik heb geprobeerd om er structuur in te brengen”, zegt hij, ,,[X] is zowel voorzitter als directeur en ik zei dat ik het daar niet mee eens was. Dat is bij haar in het verkeerde keelgat geschoten.”
en
“Mieke Betgem uit Oirschot: ,,Ik was penningmeester, maar kreeg nergens inzage in. Ze was er vooral heel happig op dat ik contact zocht met de bank, omdat de rekening was geblokkeerd. Bij de bank zeiden ze dat dat haar eigen schuld was omdat ze het bestuur niet op orde had.”
en
“Ook op het gebied van declareren en bonnetjes was er onduidelijkheid. ,,Ze wilde geld terug dat ze had voorgeschoten voor de kerstviering, maar kon geen factuur overhandigen,” aldus Betgem. ,,Die slangenkuil zag ik niet zitten, dus ik heb me laten uitschrijven als bestuurslid.” Chantal Thijssen uit Helmond bevestigt het verhaal. Zij is – ook heel kort – secretaris geweest voor de stichting.(…) Ook voor Thijssen werd het al snel duidelijk dat het [X] om de bankrekening ging. Toen dat niet lukte kwamen de beschuldigingen.”

Het slot van het artikel luidt:
“[X] zegt op de hoogte te zijn van de negatieve verhalen. ,,Over het algemeen zijn het mensen die niet gewend zijn om in bepaalde kaders te werken. Vrijwilligerswerk is niet vrijblijvend, en als ik ze daarop wijs, gooien ze de kont tegen de krib.” Ze zegt één keer aangifte te hebben gedaan wegens laster. ,,Dat werd door het Openbaar Ministerie afgedaan als een mening.” Volgens haar zijn Betgem en Thijssen om persoonlijke redenen opgestapt.”

DE STANDPUNTEN VAN PARTIJEN

Klagers voeren aan dat het artikel diverse beschuldigingen aan het adres van X bevat, die haar en de organisatie benadelen. Volgens klagers zijn de uitlatingen van de bronnen niet geverifieerd en is onvoldoende wederhoor toegepast. Ook maakt X er bezwaar tegen dat bij het artikel een foto van haar is geplaatst, die voor een eerdere publicatie was gemaakt.
Op de zitting licht X toe dat zij in het begin van het jaar contact heeft gehad met Bon en haar heeft geïnformeerd over dat wat er speelde bij de stichting. Op dat moment leidde dat niet tot een publicatie. Enige tijd later is X door Bon gebeld met de mededeling dat zij volgens Jacobs geen tegenspraak zou dulden. X heeft hierop geantwoord dat Jacobs zich had teruggetrokken omdat hij het niet eens was met het bedrijfsplan. Inmiddels heeft Jacobs overigens aan X laten weten dat hij dit nooit tegen Bon heeft gezegd. Verder heeft Bon in dat telefoongesprek alleen nog aan X voorgelegd dat ook twee andere bestuurders waren teruggetreden. Daarop heeft X gereageerd.  De door de bronnen geuite beschuldigingen zijn echter niet voor wederhoor aan haar voorgelegd. Het was haar ook niet duidelijk dat er een artikel zou verschijnen. X vindt de inhoud van het artikel onbegrijpelijk gezien het eerdere contact dat ze met Bon heeft gehad. Door het artikel hebben sponsoren zich teruggetrokken en zijn jongeren nu de dupe, aldus klagers.

Bon en de krant stellen hier tegenover dat X eind 2015 zelf contact heeft gezocht met de krant, omdat ze door allerlei instanties zou worden tegengewerkt. Naar aanleiding daarvan heeft Bon in januari 2016 met X gesproken en een set mailtjes meegekregen die haar verhaal zouden bevestigen. In die periode heeft Bon ook onder meer contact gehad met Jacobs. Dat leidde toen niet tot een publicatie en daarom heeft Bon de mails aan X geretourneerd. Kort daarna is met medewerking van X wel een portretverhaal van de hand van een andere ED-collega verschenen, waarbij de foto stond die in opdracht van de krant van X is gemaakt.
Vervolgens is in mei het nieuws gebracht dat woningbouwvereniging Woonpartners de stichting op straat zette. Na die publicatie resteerde op de redactie de vraag waarom de stichting al diverse malen in conflict was gekomen met derden. Dit was reden voor Bon om contact op te nemen met mensen die bij de stichting betrokken zijn/waren. In die gesprekken zijn uitlatingen gedaan zoals verwerkt in het artikel. Hierbij is wel degelijk wederhoor toegepast; X is met de geleverde kritiek geconfronteerd en kon daarop reageren. Bon heeft in haar contact met X duidelijk gemaakt dat ze belde met de bedoeling te publiceren.

BEOORDELING VAN DE KLACHT

De Raad constateert dat het artikel een aantal ernstige beschuldigingen bevat aan het adres van X. Zo zou zij er de oorzaak van zijn dat de Kindervoedselbank in Helmond op straat staat, geen tegenspraak dulden, er schuldig aan zijn dat de bankrekening van de stichting was geblokkeerd en geld hebben gedeclareerd, terwijl zij geen factuur kon overhandigen.

De beschuldigingen zijn volgens Bon en de krant geuit door de in het artikel genoemde bronnen – aan wie de uitlatingen zijn toegeschreven – hetgeen door klagers wordt betwist. De Raad beschikt niet over materiaal op grond waarvan hij kan vaststellen welk standpunt juist is en kan zich daarover dan ook niet uitspreken. Wat daar ook van zij, ook als er voor Bon en de krant voldoende aanleiding bestond voor het publiceren van deze beschuldigingen, dan hadden zij deze voor wederhoor aan klagers moeten voorleggen. Volgens klagers is dat niet gebeurd.

De Raad kan niet vaststellen dat klagers voorafgaand aan de publicatie op de hiervoor bedoelde beschuldigingen hebben kunnen reageren. Dit valt onvoldoende op te maken uit de schriftelijke reactie van Bon en de krant, en omdat zij niet op de zitting zijn verschenen heeft de Raad het hen niet kunnen vragen. Maar ook al is dat wel het geval geweest, dan moet worden geconstateerd dat de publicatie ten aanzien van deze beschuldigingen geen specifieke reactie van klagers bevat en dat het eventuele wederhoor dus niet adequaat in de publicatie is verwerkt.

Dit leidt tot de conclusie dat Bon en de krant journalistiek onzorgvuldig hebben gehandeld door onvoldoende wederhoor toe te passen althans het eventuele wederhoor niet adequaat te hebben verwerkt.

Relevant punt uit de Leidraad van de Raad: B.3
Relevante eerdere conclusie van de Raad: RvdJ 2014/39

CONCLUSIE

M. Bon en het Eindhovens Dagblad hebben journalistiek onzorgvuldig gehandeld.

De Raad doet de aanbeveling aan het Eindhovens Dagblad om deze conclusie integraal of in samenvatting te publiceren.

Zo vastgesteld door de Raad op 25 oktober 2016 door mw. mr. C.C.W. Lange, voorzitter, dr. H.J. Evers, ir. B.L. Hooghoudt, mw. A. Karadarevic en F.Th.H. Ruys, leden, in tegenwoordigheid van mw. mr. D.C. Koene, secretaris