2016/35 onzorgvuldig

Samenvatting

De Regiobode heeft in strijd met de door haar opgestelde ‘spelregels’ een ingezonden brief gepubliceerd die een belediging c.q. scheldpartij aan het adres van J. Zijlstra (klager) bevat. Onder die omstandigheid had de redactie hetzij de echte naam van de schrijver behoren te vermelden dan wel ervoor moeten kiezen de brief niet te plaatsen. Door dit niet te doen maar de brief anoniem – althans onder een alias – te publiceren, heeft de krant journalistiek onzorgvuldig gehandeld. De Raad doet de aanbeveling aan de Regiobode om deze conclusie ruimhartig te publiceren.

Conclusie van de Raad voor de Journalistiek
inzake de klacht van

J. Zijlstra

tegen

de hoofdredacteur van de Regiobode

De heer J. Zijlstra te Ellecom (klager) heeft op 26 mei 2016 een klacht ingediend tegen de hoofdredacteur van de Regiobode. Bij de beoordeling van de klacht is verder correspondentie betrokken van de heer W. Maresch, hoofdredacteur, van 26 juni 2016.

De zaak is behandeld op de zitting van de Raad van 8 juli 2016 in aanwezigheid van klager, die werd vergezeld door zijn echtgenote. De Regiobode is daar niet verschenen.

DE FEITEN

Op 23 december 2015 verscheen in de Regiobode in de rubriek ‘ik vind! – Ingezonden’ een ingezonden brief onder de kop “Ellecomse schaamte voor Joop Zijlstra”. De brief bevat onder meer de volgende passages:
“Mijnheer Joop Zijlstra, Als inwoner van Ellecom stel ik voor dat u in uw goede voornemens voor het nieuwe jaar stopt met uw veelschrijverij. Uw schoppen en trappen tegen alles op uw pad en daarbuiten, brengt ons als Ellecommers het schaamrood op de kaken! Ik en velen met mij zijn al lang gestopt met het lezen ervan, op het Gemeentehuis echter moeten ze wel en Jopie: dat kost hopen tijd en dus geld!”
en
“Het wordt de hoogste tijd u te voorzien van pek en veren en daarna te exporteren naar Verweggistan.”
en
“Helaas schrijf ik dit onder mijn gefingeerde naam, anders heb ik jou hier op de koffie en het lijkt me duidelijk dat ik daar niet op zit te wachten.”
De brief is ondertekend met: “Jan Pettemans, Ellecom (adres bij de redactie bekend)”

Boven de rubriek zijn de volgende spelregels gepubliceerd:
“Hou het kort en bondig – Schelden mag niet en beledigen ook niet – Naam en adres moeten volledig bekend zijn en liever geen rijmelarijtjes – De redactie heeft het recht brieven niet te plaatsen of in te korten.”

DE STANDPUNTEN VAN PARTIJEN

Klager stelt – kort samengevat – dat hem niet duidelijk is wie de brievenschrijver is en wat de achtergrond is van diens brief. Hij heeft aanvankelijk om de brief gelachen en er in een ingezonden brief op gereageerd. Naar mate de tijd vorderde kreeg hij er echter een onbehaaglijk gevoel over en daarom heeft hij contact opgenomen met de Regiobode om de identiteit van de schrijver te achterhalen. De Regiobode heeft die echter niet willen onthullen en daar maakt klager nu bezwaar tegen. Op de zitting licht klager toe dat in de brief ten koste van hem stemming wordt gemaakt. Daarom had de brief alleen gepubliceerd mogen worden met vermelding van de echte naam van de schrijver, aldus klager.

De Regiobode stelt hier tegenover dat naam en adres van de brievenschrijver bij de redactie bekend zijn, hetgeen in overeenstemming is met de ‘spelregels’ die steeds bij iedere ingezonden brief worden geplaatst. Op verzoek van de schrijver is afgesproken dat diens identiteit niet wordt onthuld. Dat heeft niet de voorkeur van de redactie, maar de mogelijkheid bestaat wel en sporadisch gebeurt dat dan ook.
De krant wijst erop dat klager in de regio bekendheid geniet, onder meer doordat regelmatig brieven van zijn hand in diverse media worden gepubliceerd, door zijn inspreken bij vergaderingen en door acties die hij voert. Bij gemeente en provincie verwierf klager de status van ‘veelschrijver’. Vanwege die bekendheid is de brief van ‘Pettemans’ geplaatst. Klager is geen onbekende dorpsgenoot waarmee wordt afgerekend, maar een bekende actievoerder die blijkbaar niet op ieders sympathie kan rekenen.
Volgens de Regiobode is gehandeld binnen de ruimte die de eigen spelregels bieden en, belangrijker, binnen de vrijheid van meningsuiting.

BEOORDELING VAN DE KLACHT

Uitgangspunt is dat een redactie verantwoordelijk is voor de inhoud van ingezonden brieven en de vrijheid heeft brieven al dan niet te plaatsen. Het verdient de voorkeur dat een redactie de voorwaarden voor de selectie en plaatsing van reacties publiceert.

De Regiobode heeft ‘spelregels’ opgesteld, die er onder meer uit bestaan dat brievenschrijvers niet mogen schelden en beledigen. Uit de voorwaarde dat ‘naam en adres volledig bekend moeten zijn’ volgt verder dat brieven ook anoniem geplaatst kunnen worden. De Raad acht deze regels niet onredelijk.

Het opstellen en publiceren van dergelijke regels brengt voor de redactie ook de verantwoordelijkheid mee om deze naar behoren toe te passen. Dat is in dit geval niet gebeurd. Met name de zinsnede “Het wordt de hoogste tijd u te voorzien van pek en veren en daarna te exporteren naar Verweggistan.” kan niet anders dan als een belediging c.q. scheldpartij gericht tegen klager worden beschouwd. De inhoud van de brief is aldus in strijd met de door de krant opgestelde ‘spelregels’. Onder die omstandigheid had de redactie hetzij de echte naam van de schrijver behoren te vermelden dan wel – voor zover de brievenschrijver als voorwaarde had gesteld dat zijn/haar anonimiteit zou worden gewaarborgd – ervoor moeten kiezen de brief niet te plaatsen. Door dit niet te doen maar de brief anoniem althans onder een alias te publiceren, heeft de Regiobode journalistiek onzorgvuldig jegens klager gehandeld.

Relevant punt uit de Leidraad van de Raad: D.

CONCLUSIE

De Regiobode heeft journalistiek onzorgvuldig gehandeld.

De Raad doet de aanbeveling aan de  Regiobode om deze conclusie integraal of in samenvatting te publiceren.

Zo vastgesteld door de Raad op 23 september 2016 door mr. Th. Groeneveld, voorzitter, mw. dr. Y.M. de Haan, mw. J.J. Rietkerk, F.Th.H. Ruys en mw. J.G.T.M. Wartenbergh, leden, in tegenwoordigheid van mw. mr. D.C. Koene, secretaris