2016/15 zorgvuldig

Samenvatting

R. Ranzijn en het Noordhollands Dagblad hebben op journalistiek zorgvuldige wijze aandacht besteed aan een strafzaak tegen klager. In berichtgeving over strafzaken is het journalistiek gebruikelijk om de voornaam, initiaal van de achternaam, leeftijd en woonplaats van de betrokkene te vermelden. Bovendien was ook klagers voornaam vervangen door een initiaal en was de aanduiding van zijn woonomgeving verbreed naar de gemeente waaronder de woonplaats valt. Het is journalistiek relevant om te vermelden in welke plaats een gebeurtenis heeft plaatsgevonden. Hoewel het hier de voormalige woonplaats van klager betreft en hij zich vanwege de eerdere publiciteit genoodzaakt had gevoeld te verhuizen, is de combinatie van de gegevens toelaatbaar. Het is niet aannemelijk dat klager door het combineren van deze gegevens in de berichtgeving voor het grote lezerspubliek, buiten de voormalige woonkern van klager, eenvoudig identificeerbaar is.

Conclusie van de Raad voor de Journalistiek
inzake de klacht van

X

tegen

R. Ranzijn en de hoofdredacteur van het Noordhollands Dagblad

De heer X te […] (klager) heeft op 6 januari 2016 een klacht ingediend tegen de heer R. Ranzijn en de hoofdredacteur van het Noordhollands Dagblad. Bij de beoordeling van de zaak is verder correspondentie betrokken van klager en G. van ‘t Hek, adjunct-hoofdredacteur, van 28 januari en 4 februari 2016.

De zaak is behandeld op de zitting van de Raad van 18 maart 2016 in aanwezigheid van klager, Ranzijn en Van ’t Hek.

DE FEITEN

Op 9 september 2015 verscheen in het Noordhollands Dagblad editie Schager Courant een artikel van de hand van Ranzijn met de kop “Rechtbank: Dagvaarding kinderporno ‘te vaag’”, waarin aandacht wordt besteed aan een strafzaak tegen klager. In de publicatie is klager aangeduid met zijn initialen en zijn leeftijd. Er is vermeld dat de rechtbank de dagvaarding nietig heeft verklaard, waardoor de zaak niet inhoudelijk is behandeld. Het slot van het artikel luidt:
“[X] toonde zich ook verbolgen over de publiciteit rond zijn aanhouding in zijn toenmalige woonplaats […]. Hij voelde zich daardoor genoodzaakt de kleine dorpsgemeenschap te verlaten en naar […] te verhuizen.”
Een dag later verscheen in het Noordhollands Dagblad editie Alkmaarsche Courant een nagenoeg gelijkluidend artikel onder de kop “Rechtbank in de clinch met OM over kinderporno”.

DE STANDPUNTEN VAN PARTIJEN

Klager stelt dat hij op de zitting van de rechtbank aan Ranzijn heeft verzocht zo over de kwestie te schrijven dat niet te achterhalen zou zijn dat het om hem ging. Toch is in het artikel zoveel persoonlijke informatie vermeld, dat hij de enige is over wie het kan gaan: initialen, leeftijd, vorige (kleine) woonplaats en dat hij verhuisd is naar […]. Hij woont weliswaar in […], maar dat valt onder de gemeente […]. Aan de hand van deze gegevens heeft klager een berekening gemaakt, waaruit zou blijken dat iedereen die hem kent nu weet dat het artikel over hem ging. Klager meent dat hij dus voor niets is verhuisd.
Volgens klager is hierdoor zijn privacy onnodig geschonden. Hij meent dat Ranzijn het enkel had mogen hebben over een 55-jarige verdachte. Klager wijst nog op de combinatie met de eerdere berichtgeving in oktober 2013 over de huiszoeking in zijn vorige woonplaats. Het is voor degenen die hem kennen niet moeilijk om deze zaak met hem in verband te brengen. De eerste keer wisten alleen degenen die de huiszoeking hadden gezien en de berichtgeving hadden gelezen, dat het om hem ging. Nu kunnen ook anderen het verband leggen. Zijn leven is nu voor de tweede keer verpest.

Ranzijn en het Noordhollands Dagblad stellen daar tegenover dat de interne redactionele spelregels van de krant voorschrijven dat van iedere verdachte in beginsel de voornaam, eerste letter van de achternaam, leeftijd en woonplaats worden vermeld. Alleen als de bescherming van de identiteit van de verdachte in het geding komt, kan hiervan worden afgeweken. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als de betrokkene afkomstig is uit een kleine gemeenschap. Daarvan was hier sprake. De voormalige woonplaats van klager is zo klein, dat is besloten alleen zijn initialen te vermelden. Een aangezien ook zijn huidige woonplaats een kleine gemeenschap is, is weloverwogen ervoor gekozen om niet die woonplaats, maar de grotere gemeente te noemen. De link met de vorige woonplaats van klager is bewust in stand gehouden, omdat in de eerste berichtgeving over de kwestie – van oktober 2013 – alle plaatsen zijn genoemd waar destijds huiszoekingen zijn verricht. Zeker als regionale krant is het van belang te duiden waar iets heeft plaatsgevonden.
Volgens Ranzijn en de krant hebben zij een afwogen beslissing gemaakt – ook in het licht van het delicate onderwerp – om te borgen dat de kans op herkenning van klager in het publieke domein heel gering is. Zij menen dat er voor klager geen onevenredig nadeel heeft plaatsgevonden door de wijze waarop zij over de kwestie hebben gepubliceerd.

BEOORDELING VAN DE KLACHT

De Raad stelt voorop dat het journalistiek gebruikelijk en niet ontoelaatbaar is, dat in berichtgeving over strafzaken de voornaam, initiaal van de achternaam, leeftijd en woonplaats van de betrokkene worden vermeld. In het algemeen kan daarmee worden voorkomen dat de betrokkene eenvoudig kan worden geïdentificeerd.

Vanwege de kleine woonplaats van klager en het delicate onderwerp van de kwestie hebben Ranzijn en de krant ervoor gekozen om de privacy van klager extra te beschermen. Zij hebben ook de voornaam van klager vervangen door een initiaal en de aanduiding van zijn woonomgeving verbreed naar de gemeente waaronder de woonplaats valt.

Verder hebben Ranzijn en de krant voldoende aannemelijk gemaakt dat het journalistiek relevant is om in regionale berichtgeving te vermelden in welke plaats een gebeurtenis heeft plaatsgevonden. Hiermee wordt een zo volledig mogelijk en controleerbaar beeld van het nieuwsfeit geschetst. Hoewel het hier de voormalige woonplaats van klager betreft en klager juist had meegedeeld dat hij zich vanwege de eerdere publiciteit genoodzaakt had gevoeld te verhuizen, vindt de Raad de combinatie van de gegevens toelaatbaar. Het is niet aannemelijk dat klager door het combineren van deze gegevens in de berichtgeving voor het grote lezerspubliek, buiten de voormalige woonkern van klager, eenvoudig identificeerbaar is.

Dit leidt tot de conclusie dat Ranzijn en de krant op verantwoorde wijze de belangen van klager bij de bescherming van diens privacy hebben afgewogen tegen het maatschappelijke belang dat met de publicatie is gediend. Er is geen sprake van een ongerechtvaardigde aantasting van klagers privacy. Ranzijn en het Noordhollands Dagblad hebben journalistiek zorgvuldig gehandeld.

Relevant punt uit de Leidraad van de Raad: C.1.
Relevante eerdere conclusies van de Raad: RvdJ 2016/11, RvdJ 2012/41 en RvdJ 2012/8

CONCLUSIE

Ranzijn en het Noordhollands Dagblad hebben journalistiek zorgvuldig gehandeld.

Zo vastgesteld door de Raad op 12 mei 2016 door mw. mr. C.C.W. Lange, voorzitter, mr. I.R.J. Barends, mw. M.E.L. Kogeldans, drs. ir. M.C.N. Mokveld en mw. H.M.M. Nietsch, leden, in tegenwoordigheid van mw. mr. D.C. Koene, secretaris.