2015/9 onthouding-oordeel deels-onzorgvuldig

Samenvatting

Mevrouw M. Manisa – lid van de PvdA-fractie afdeling Amsterdam Nieuw-West en lid van het algemeen bestuur van de bestuurscommissie Amsterdam Nieuw-West– heeft geklaagd over een artikel op de website van Platform Dergisi. Dat artikel behelst een interview met de voorzitter van de Multicultureel Plus Partij. De Raad kan op basis van de ‘vrije’ vertaling van de Turkse publicatie onvoldoende beoordelen of de beschuldigingen waartegen klaagster bezwaar maakt, duidelijk voor rekening van de voorzitter van de Multicultureel Plus Partij zijn gelaten dan wel als feit zijn gepresenteerd. De Raad kan daarom niet concluderen of Platform Dergisi op dit punt al dan niet journalistiek zorgvuldig heeft gehandeld en onthoudt zich van een oordeel hierover.
Verder heeft klaagster bezwaar gemaakt tegen het verwijderen van haar reactie op het artikel. Aangezien die reactie aanvankelijk door een redacteur op de website van Platform Dergisi is gepubliceerd, mocht klaagster ervan uitgaan dat tegen die publicatie geen bezwaren bestonden. Dat de reactie vervolgens alsnog is verwijderd, is niet fair en journalistiek onzorgvuldig. De Raad voor de Journalistiek doet de aanbeveling aan Platform Dergisi om deze conclusie ruimhartig te publiceren.

Conclusie van de Raad voor de Journalistiek
inzake de klacht van  

M. Manisa

tegen

de hoofdredacteur van Platform Dergisi

Mevrouw M. Manisa te Amsterdam (klaagster) heeft op 19 maart 2015 een klacht ingediend tegen de hoofdredacteur van Platform Dergisi. Bij de beoordeling van de klacht is verder correspondentie van klaagster, de heer E. Turgut (hoofdredacteur) en mr. E. Osinga (advocaat van Platform Dergisi) van 28 maart, 20 mei en 27 mei 2015 betrokken.

De klacht is behandeld op de zitting van de Raad van 29 mei 2015 in aanwezigheid van klaagster. Platform Dergisi is daar niet verschenen.

DE FEITEN

Op of omstreeks 22 februari 2015 verscheen op de Turkstalige website www.platformdergisi.com een artikel met de kop “Türkleri sadece oy deposu olarak görüyorlar”. Het artikel behelst een interview met Ekrem Karadeniz, voorzitter van de Multicultureel Plus Partij. Volgens de door klaagster overgelegde – naar haar zeggen: vrije – vertaling bevat dit artikel onder meer de volgende passage:
“Op dit moment hebben wij een zetel in Amsterdam Nieuw West. Het zebrapad dat voor de Haci Bayram Moskee aangelegd diende te worden, is ondanks meerdere beloftes van de burgemeester(s) en/of stadsdeelvoorzitter(s), niet uitgevoerd. Hoewel Multicultureel Plus Partij maar één bestuurscommissielid heeft, hebben wij inmiddels druk uitgeoefend en tegelijkertijd het onderwerp geagendeerd, waardoor er thans snelheidsremmende maatregelen zijn getroffen voor de Haci Bayram Moskee. Wij zullen ons echter, om de veiligheid van moskeegangers (waaronder kinderen en ouderen) te waarborgen, vast blijven bijten aan dit dossier.
Er is sprake van verraderlijke politiek om onze kinderen onderwijs in de eigen taal te onthouden. De stadsdeelvoorzitter van Nieuw-West heeft tijdens verkiezingstijd (verwijzing naar periode rond maart 2014) beloofd dat hij meertalig onderwijs (waaronder Turks) mogelijk zou maken. Ondanks zijn belofte heeft hij tot op heden geen enkele stap ondernomen.
Overigens heeft de gemeente (lees: Dagelijks Bestuur van Nieuw-West) geen bevredigend antwoord kunnen geven op onze vragen over verleende subsidies aan organisaties in het kader van radicaliserende jongeren. Er is ook geen bevredigend antwoord gegeven op de vraag wat de resultaten van de inspanningen van deze organisaties zijn. Wij zullen deze vragen echter blijven stellen. Want er worden geen stappen ondernomen om onze jongeren verder te laten ontwikkelen. Zij denken dat het probleem wordt opgelost door schijnpolitiek te bedrijven en een aantal verzonnen/neppe activiteiten met een paar foto’s in de media te brengen. Het voorgaande in overweging nemende kan men de volgende conclusie trekken; ‘Problemen moeten niet opgelost worden, als ze worden opgelost hebben wij geen werk meer!’
Het volgende moet mij ook echt van het hart: “De gevestigde politieke partijen in Nederland maken misbruik van mensen die van Turkse afkomst zijn door ze op de verkiezingslijst te plaatsen en op die manier stemmen van Turken af te dwingen. Ik vind dat dit zeer beschamend is.””

Naar aanleiding van het artikel heeft klaagster op 22, 23 en 24 februari 2015 via Whatsapp gecorrespondeerd met redacteur Savas Buyuktipi (SB). Volgens de vertaling van klaagster bevat deze correspondentie de volgende passage:
“Zondag 22 februari:
Klaagster: Hallo meneer Savas, hoe gaat het met u?
SB: Ik ben bij een bijeenkomst mevrouw Munire. Bijeenkomst Canakkale.
Klaagster: Snap ik, kunnen we spreken wanneer u gelegen bent?
SB: Natuurlijk, wat is het onderwerp
Klaagster: *screenshot artikel in hun tijdschrift verzonden*
Klaagster: Ik heb vandaag dit artikel gezien, zij hebben inhoudelijk niet de juiste weergave geschetst.
SB: Dat is hun zienswijze. Ik heb er geen mening over.
Klaagster: Natuurlijk, weet ik.
Klaagster: Maar met uw goedvinden willen wij graag gebruik maken van ons recht om hierop te reageren.
SB: Natuurlijk laten we zien, ik luister wel naar u.
Klaagster: Zou ik blij om zijn. Bedankt.
Maandag 23 februari:
Klaagster: Hallo meneer Savas, gisteren had u denk ik geen kans gevonden, bent u vandaag gelegen?
Dinsdag 24 februari:
SB: Mevrouw Münire, ik heb het artikel gepubliceerd.
Klaagster: Dank u wel meneer Savas, ik het artikel via mijn pagina gedeeld.
SB: Mevrouw Munire
SB: Helaas vindt meneer Ebubekir het artikel te zwaar/hard
SB: Hij heeft mij verzocht om het deel met betrekking tot M Plus er uit te halen
Klaagster: Ik snap het niet? Toen zij ons beschuldigden was het niet zwaar en hoefde het er niet uit?
SB: Zoals ik zeg heb ik mijn artikel geschreven. Eindredacteur is meneer Ebubekir. Ik kan nu niets doen.
Klaagster: Ik snap het meneer Savas. U hebt uw best gedaan en bent uw belofte nagekomen. Ik bedank u hiervoor. Omdat het interview via Platform was gepubliceerd, had ik het toepasselijker geacht om langs dat kanaal te reageren maar als meneer Ebubekir dat niet met ons eens is wens ik hem gezondheid. Ik kan het op een andere manier oplossen.(…)”

Klaagster is lid van de PvdA-fractie afdeling Amsterdam Nieuw-Westen lid van het algemeen bestuur van de bestuurscommissie Amsterdam Nieuw West.

DE STANDPUNTEN VAN PARTIJEN

Klaagster voert aan dat het artikel ongefundeerde en misleidende beschuldigingen bevat aan het adres van de bestuurscommissie Amsterdam Nieuw-West. Zo is ten onrechte beweerd dat fractieleider Baadoud rond verkiezingstijd had beloofd dat hij vreemde taallessen in het primair onderwijs zou stimuleren, maar sindsdien niets heeft gedaan om die belofte waar te maken. Dit is bovendien aangeduid als ‘verraderlijke politiek’. Verder is de wegversmalling voor de Haci Bayram Moskee te danken aan de inzet van het dagelijks bestuur van de bestuurscommissie en de vragen die klaagster tijdens een commissievergadering heeft gesteld en niet – zoals in het artikel is vermeld – aan de inspanningen van de Multicultureel Plus Partij. Volgens klaagster schaden de feitelijk onjuiste beweringen het vertrouwen van de bewoners in de politiek in het algemeen en in de PvdA in het bijzonder.
Omdat klaagster de aantijgingen niet herkende, heeft zij contact opgenomen met redacteur Buyuktipi en met hem afgesproken dat zij namens de PvdA – ook, zoals intern was besproken, namens de heer Baadoud – op het artikel kon reageren. Vervolgens heeft de redacteur alsnog vragen aan Baadoud gesteld en zowel diens reactie als die van klaagster gepubliceerd. Kort daarna ontving klaagster het bericht dat de reacties weer verwijderd waren, omdat het Platform deze ‘te hard’ vond. Nadat klaagster hiertegen had geprotesteerd is de reactie van Baadoud teruggeplaatst. Volgens klaagster is hiermee echter geen recht gedaan aan de afspraak om te mogen reageren. Zonder haar inbreng is de reactie onvolledig, nu zij volledig inhoudelijk op de hoogte was van de kwestie en Baadoud alleen in algemene bewoordingen heeft gereageerd. Weliswaar heeft klaagster haar reactie vervolgens op een andere website kunnen laten plaatsen, maar het lezerspubliek van die website is een andere dan die van Platform Dergisi. Bovendien heeft het Platform vervolgens ermee gedreigd in de toekomst geen aandacht meer aan klaagster te zullen besteden, als zij haar reactie niet van die website zou laten verwijderen.

Hoofdredacteur Turgut heeft hier tegenover gesteld dat een interview is gehouden met de voorzitter van de Multicultureel Plus Partij, die zijn mening heeft gegeven over de voorzitter van Amsterdam Nieuw West, de heer Baadoud. Het Platform heeft in de publicatie geen standpunt ingenomen. De reactie van Baadoud is nog steeds op de website gepubliceerd. Omdat klaagster niet persoonlijk is aangevallen, bestond er geen noodzaak haar de gelegenheid te geven om te reageren. Klaagster heeft er vervolgens voor gekozen haar standpunt via een ander medium naar buiten te brengen, waarbij zij het Platform er ten onrechte van heeft beschuldigd geen weerwoord te willen plaatsen.
Hieraan heeft de advocaat van het Platform nog toegevoegd dat aan nieuwsgaring is gedaan. Voor zover klaagster in een negatief daglicht is gesteld is dit niet te wijten aan de subjectieve beoordeling van het Platform, maar aan wat hij heeft opgetekend aan de hand van eigen onderzoek.

BEOORDELING VAN DE KLACHT

Ten aanzien van de inhoud van het artikel overweegt de Raad het volgende. Het is journalistiek toelaatbaar dat negatieve meningen of beweringen van de ene politieke partij over een andere politieke partij worden gepubliceerd zonder verificatie of toepassing van wederhoor. De gemiddelde lezer zal immers de informatie op waarde weten te schatten en bezien in de context van het politieke debat. Indien die informatie echter als objectief feit wordt gepresenteerd, dient deze juist te zijn en zo nodig te worden geverifieerd. Bovendien zal dan in beginsel wederhoor moeten worden toegepast.

Bij zijn beraadslaging is de Raad tot het inzicht gekomen dat de beoordeling van dit onderdeel van de klacht niet met de vereiste zorgvuldigheid kan geschieden. De Raad kan op basis van de ‘vrije’ vertaling van de Turkse publicatie onvoldoende beoordelen of de beschuldigingen waartegen klaagster bezwaar maakt, duidelijk voor rekening van de voorzitter van de Multicultureel Plus Partij zijn gelaten dan wel als feiten zijn gepresenteerd. Dit betekent dat de Raad niet kan concluderen of Platform Dergisi op dit punt al dan niet journalistiek zorgvuldig heeft gehandeld. De Raad onthoudt zich daarom van een oordeel hierover.

Verder heeft klaagster bezwaar gemaakt tegen het verwijderen van haar reactie. Uit de door klaagster overgelegde correspondentie met de redacteur blijkt dat haar reactie aanvankelijk op de website van Platform Dergisi is gepubliceerd. Klaagster mocht er daarmee van uitgaan dat de (hoofd)redactie tegen die publicatie geen bezwaren had. Dat de reactie van klaagster vervolgens alsnog is verwijderd, acht de Raad niet fair en journalistiek onzorgvuldig.

Relevante punten uit de Leidraad van de Raad: A., B.3, C. en D.
Relevant artikel van het Reglement voor de werkwijze van de Raad: 9 lid 4

CONCLUSIE

Voor zover de klacht is gericht tegen de inhoud van het artikel onthoudt de Raad zich van een oordeel. Met het verwijderen van de reactie van klaagster heeft Platform Dergisi journalistiek onzorgvuldig gehandeld.

De Raad doet de aanbeveling aan Platform Dergisi om deze conclusie integraal of in samenvatting te publiceren.

Zo vastgesteld door de Raad op 22 juni 2015 door mr. Th. Groeneveld, voorzitter, mw. M.J.H. Doomen, drs. G.J.P. Kloosterhuis, mw. drs. J.X. Nabibaks en mw. J.G.T.M. Wartenbergh, leden, in tegenwoordigheid van mw. mr. D.C. Koene, secretaris.