2015/3 deels-onzorgvuldig

Samenvatting

A. Weierink en De Twentsche Courant Tubantia hebben in de artikelen “Mysterie van gps-zender is niet opgelost” en “Geen strafvervolging in GPS-zaak Tubbergen” niet-waarheidsgetrouw bericht. Ze hebben hiermee de indruk gewekt althans versterkt dat klager een aandeel heeft gehad in de dood van zijn ex-vrouw. Bovendien is ten onrechte geen wederhoor bij klager toegepast en heeft de krant zijn klacht niet adequaat afgedaan. Met het vermelden van de persoonlijke gegevens van klager is niet onzorgvuldig gehandeld. De Raad voor de Journalistiek doet de aanbeveling aan De Twentsche Courant Tubantia om deze conclusie ruimhartig te publiceren.

Conclusie van de Raad voor de Journalistiek
inzake de klacht van  

H.A.G.L. Silderhuis
 
tegen
 
A. Weierink en de hoofdredacteur van De Twentsche Courant Tubantia
 
Mr. R.F. Speijdel, advocaat te Enschede, heeft namens de heer H.A.G.L. Silderhuis (klager) in een brief die door de Raad op 6 januari 2015 is ontvangen een klacht ingediend tegen de heer A. Weierink en de hoofdredacteur van De Twentsche Courant Tubantia. Bij de beoordeling van de klacht is verder correspondentie van mr. G. Kor, bedrijfsjurist a.i. van Wegener Media, van 23 januari 2015 betrokken.
 
De klacht is behandeld op de zitting van de Raad van 6 maart 2015 in aanwezigheid van de zoon van klager en mr. Speijdel. A. Weierink en de krant zijn daar niet verschenen.
 
DE FEITEN  

Op 10 december 2014 verscheen in De Twentsche Courant Tubantia een artikel van de hand van Weierink met de kop “Mysterie van gps-zender is niet opgelost”. Het artikel bevat onder meer de volgende passages:
“De opluchting klinkt onmiskenbaar door in haar stem. ,,Het is goed zo”, zegt Haike Detmar. De 35-jarige dochter van Trees Buijvoets heeft er vrede mee dat de waarheid over de dood van haar moeder en de tumultueuze en trieste opmaat daar naar toe vrijwel zeker nooit boven water zal komen. De 62-jarige vrouw kwam op dinsdag 22 april van dit jaar op de provinciale weg bij Weerselo op onverklaarbare wijze om het leven bij een ongeluk met haar auto; ze botste frontaal op een trekker met een (gier)tankwagen erachter. Maar dochter Haike kan er bovendien mee leven dat het Openbaar Ministerie geen strafvervolging instelt tegen degene die haar moeder met behulp van een gps-tracker onder haar auto geruime tijd voor het noodlottige ongeval stalkte.”
en
“Hans Silderhuis kon niet verkroppen dat zijn ex-vrouw een tijdlang in Zwolle verbleef, in het huis van haar dochter die op dat moment in Amerika verbleef. Hij begon te treiteren. Midden in de nacht liet hij daar een keer de bedrijfsauto weghalen waarin ze reed. In januari weigerde Trees Buijvoets de Range Rover die haar via de rechter was toegewezen. Achteraf bleek dat de auto was uitgerust met een gps-systeem. Bij de politie verklaarde Silderhuis dat hij dat had gedaan om na te kunnen gaan waar de auto zich bevond en of er geen anderen in die auto reden. Trees Buijvoets, inmiddels woonachtig in haar geboortedorp Tubbergen, kocht vervolgens zelf een andere auto. Op tweede paasdag van dit jaar bleek dat daaronder met magneten ook een gps-tracker was bevestigd.”
en
“Om de herkomst van de gps-zender onder de auto van haar moeder te achterhalen deed Haike aangifte bij de politie van stalking van haar moeder. (…) De recherche kwam uit bij een jachtvriend van Hans Silderhuis, René Broekhuis van autobedrijf Brooks in Geesteren. Hij verklaarde dat hij in opdracht van Hans Silderhuis de gps-zender onder de Range Rover had gemonteerd die Silderhuis ter beschikking moest stellen. Hij zei verder dat hij Trees Buijvoets op haar eigen verzoek een gps-zender had geleverd voor haar eigen auto. Die zou Trees naar zijn zeggen op de avond van dinsdag 25 februari na haar bridgeavond hoogstpersoonlijk hebben opgehaald. (…) Ook de recente verhoren van een goede vriend van de familie en van Hans Silderhuis leverden geen bewijzen van betrokkenheid op. Voor het Openbaar Ministerie is hiermee in strafrechtelijke zin de zaak afgedaan. ,,Het zij zo”, zegt Haike Detmar gelaten. ,,Ik krijg mijn moeder er niet mee terug. Wellicht dat de waarheid ooit nog eens boven water komt. Tot die tijd moeten de betrokkenen maar bij zichzelf te rade gaan.””
 
Diezelfde dag is op de website van de krant een artikel verschenen met de kop “Geen strafvervolging in GPS-zaak Tubbergen”. Dit artikel bevat onder meer de volgende passage:
“Hij (klager) liet een GPS-zender bevestigen onder een bedrijfsauto die haar door de rechter was toegewezen. Die auto bracht ze terug en kocht zelf een andere auto. Daar bleek later ook een GPS-zender onder te zitten. De politie heeft weliswaar de herkomst van de GPS-zender kunnen achterhalen maar niet door wie en waarom het apparaat onder de auto van Trees Buijvoets was bevestigd. Het Openbaar Ministerie heeft geen bewijzen kunnen vinden om de zaak voor de rechter te brengen.”
Nadat klager zijn bezwaren tegen de berichtgeving aan de krant heeft voorgelegd, heeft de krant dit artikel van de website verwijderd.
 
DE STANDPUNTEN VAN PARTIJEN
 
Klager voert aan dat zijn naam, woonplaats en de vestigingsplaats van zijn bedrijf nodeloos zijn vermeld. Ter zitting wordt namens hem toegelicht dat weliswaar al eerder artikelen over de kwestie zijn verschenen met vermelding van zijn naam, maar dat het nu gaat om berichtgeving waarin hij de status van verdachte had. In het dorp is de familie bekend, maar niet in het volledige verspreidingsgebied van de krant.
Verder stelt hij dat op diverse punten feitelijk onjuist en/of wezenlijk onvolledig is bericht. Zo was de Range Rover niet door de rechter aan zijn ex-vrouw toegewezen. Hij diende enkel een auto aan haar ter beschikking te stellen en dat heeft hij ruimhartig gedaan. Die auto was uitgerust met een zogeheten ‘Track and Trace-systeem’. Een dergelijk systeem is bij kostbare auto’s door verzekeraars verplicht gesteld en/of leidt tot een lagere verzekeringspremie.
Volgens klager heeft Weierink bovendien ten onrechte nagelaten wederhoor toe te passen. Hij heeft de familie weliswaar eerder benaderd, maar dat was vlak na het overlijden van klagers ex-vrouw in verband met eerdere publicaties. De zoon van klager heeft destijds – na het auto-ongeluk in mei 2014 – geweigerd om commentaar te geven. Klager meent dat dit niet impliceert dat Weierink hem niet had hoeven te benaderen voorafgaand aan de publicatie van 10 december 2014. Op de zitting merkt de zoon van klager nog op dat Weierink uit hetzelfde dorp komt en dat hij het betreurt dat Weierink niet de moeite heeft genomen even bij hen langs te komen.
Klager vindt dat de krant hem onvoldoende tegemoet is gekomen nadat hij zijn bezwaren had voorgelegd. Op de zitting van de Raad merkt mr. Speijdel in dit verband op dat klager en zijn zoon openstaan voor een interview om hun visie op de kwestie te geven. Ten slotte deelt hij mee dat het Openbaar Ministerie heeft laten weten dat de strafzaak tegen klager wordt geseponeerd.
 
Weierink en de krant stellen daar tegenover dat zij de privacy van klager niet onnodig hebben aangetast. Iedereen in de regio kende de familie, de kwestie was het gesprek van de dag en de publicaties van 10 december 2014 waren een vervolg op de eerdere berichtgeving.
Zij menen verder dat zij waarheidsgetrouw over de kwestie hebben bericht. Er is slechts één mineure vergissing gemaakt; in de berichtgeving stond dat in de eerste auto op verzoek van klager een gps-zender was bevestigd, maar die zender zat al in de auto toen deze aan klager werd geleverd. Dat is gebruikelijk bij zo’n model van dat merk.
Weierink heeft voorafgaand aan een eerdere publicatie van 2 mei 2014 op correcte wijze wederhoor toegepast. Van de kant van klager en diens zoon is toen geen commentaar gegeven. De zoon heeft destijds in een telefoongesprek met Weierink verklaard dat hij en zijn vader ook verder nooit commentaar zullen geven op de kwestie.
In de berichtgeving van december 2014 wordt slechts bericht over het feit dat het strafrechtelijk onderzoek wordt gesloten, aldus Weierink. Klager wordt daarin niet gediskwalificeerd; er was dus ook geen aanleiding om wederhoor toe te passen.
 
BEOORDELING VAN DE KLACHT
 
Klager heeft niet betwist dat zijn naam vanaf het eerste artikel over de kwestie in de krant is vermeld en dat hij daartegen geen bezwaar heeft gemaakt. De Raad deelt daarom het standpunt van de krant dat de redactie bij de publicatie van de berichtgeving waartegen klager nu bezwaar maakt, niet tot anonimisering behoefde over te gaan. Op dit punt hebben Weierink en de krant niet journalistiek onzorgvuldig gehandeld.
 
Ten aanzien van de inhoud van de artikelen hebben Weierink en de krant erkend dat zij onjuist hebben bericht over de gps-zender in de Range Rover. Het gaat hier echter niet om een ‘mineure’ fout: de krant heeft met de berichtgeving de indruk gewekt dat klager (ook) de hand zou hebben gehad in ‘het mysterie’ van de gps-zender, die onder de auto van zijn ex-vrouw bevestigd was geweest voordat het auto-ongeluk plaatsvond. Bovendien heeft de krant door de wijze van berichtgeving gesuggereerd dat er een verband bestond tussen dit mysterie en het auto-ongeluk van de ex-vrouw van klager. Hierdoor heeft de krant de indruk gewekt – of op zijn minst in belangrijke mate versterkt – dat het auto-ongeluk geen ‘ongeluk’ was en dat klager op enigerlei wijze een aandeel heeft gehad in de dood van zijn ex-vrouw.
 
De Raad kan niet beoordelen of de berichtgeving nog meer relevante onjuistheden bevat, maar meent dat klager, vanwege de onjuistheid van de berichtgeving over de gps-zender, wel degelijk is gediskwalificeerd en dat Weierink daarom wederhoor had moeten toepassen. Dat de zoon van klager hem ruim een half jaar eerder had laten weten geen commentaar te willen geven en dat in de toekomst ook niet te zullen doen, had hem daarvan niet mogen weerhouden.
 
De Raad is dan ook van oordeel dat niet-waarheidsgetrouw en tendentieus over de kwestie is bericht en dat Weierink unfair heeft gehandeld door na te laten wederhoor toe te passen. De Raad acht het verwijderen van het artikel van de website van de krant onvoldoende om de nadelen voor klager op een faire en passende wijze te herstellen. Het had op de weg van de krant gelegen om klager ruimhartiger tegemoet te komen
 
Relevante punten uit de Leidraad van de Raad: 1.1., 1.5., 2.3.1. 2.4.1., 2.4.6. en 6.1.
Relevante eerdere conclusies van de Raad: RvdJ 2014/35 en RvdJ 2012/3
 
CONCLUSIE
 
Voor zover de klacht betrekking heeft op onjuiste berichtgeving, het niet-toepassen van wederhoor en de wijze waarop de klacht door de krant is afgehandeld, hebben Weierink en De Twentsche Courant Tubantia journalistiek onzorgvuldig gehandeld.
Het vermelden van de persoonlijke gegevens van klager is niet journalistiek onzorgvuldig.
 
De Raad doet de aanbeveling aan De Twentsche Courant Tubantia om deze conclusie integraal of in samenvatting te publiceren.
 
Zo vastgesteld door de Raad op 30 april 2015 door mw. mr. C.C.W. Lange, voorzitter, mw. M.J.H. Doomen, mw. M.E.L. Kogeldans, drs. ir. M.C.N. Mokveld en M. Ülger, leden, in tegenwoordigheid van mw. mr. D.C. Koene, secretaris.