2015/11 onzorgvuldig

Samenvatting

RTV Noord heeft journalistiek onzorgvuldig gehandeld door te stellig ernstige beschuldigingen over klager te publiceren, geen reactie van klager op te nemen en daarbij bovendien zijn naam herhaaldelijk te vermelden. De Raad doet de aanbeveling aan RTV Noord om deze conclusie ruimhartig te publiceren.
Bij conclusie van 22 december 2015 is het verzoek van RTV Noord tot herziening van deze conclusie toegewezen, maar is de beslissing - dat journalistiek onzorgvuldig is gehandeld  - gehandhaafd (RvdJ 2015/25)
 

Conclusie van de Raad voor de Journalistiek
inzake de klacht van

G. Kamil

tegen

de hoofdredacteur van RTV Noord

De heer G. Kamil te Veendam (klager) heeft op 25 april 2015 een klacht ingediend tegen de hoofdredacteur van RTV Noord. Bij de beoordeling van de klacht is verder correspondentie van klager en van de heer M. van den Berg (hoofdredacteur) betrokken van 30 april 2015, van 6, 7 en 29 mei 2015 en van 2, 3, 9, 22, 23, 24 en 25 juni 2015.

De klacht is behandeld op de zitting van de Raad van 26 juni 2015 in aanwezigheid van klager, die zijn standpunt heeft toegelicht aan de hand van een notitie. RTV Noord is daar niet verschenen.

FEITEN

Op 11 februari 2015 verscheen op de website van RTV Noord een bericht met de kop “FIOD doet inval bij bedrijf in Veendam”. Het bericht bevat verder de volgende passage:
“De FIOD heeft woensdagmorgen een inval gedaan bij administratiekantoor Interfiscaal in Veendam. Rechercheurs zijn bezig het pand aan de Transportweg te doorzoeken.
BV Veendam
Interfiscaal is eigendom van Ghalid Kamil, ex-penningmeester van BV Veendam en financieel adviseur van zakenman Jans Norder uit Oude Pekela. Norder is ook bekend van BV Veendam, die hij ooit financieel steunde. Terwijl Kamil zijn adviseur was, zijn twaalf BV’s van Norder failliet gegaan.
Leegtrekken
De politie deed eerder onderzoek naar Kamil. Hij is een bekende persoon in Oost-Groningen en niet van onbesproken gedrag. Er doen verhalen de ronde dat hij ondernemers eerst helpt en daarna de boel ‘leegtrekt’.
Wapen
De FIOD heeft allerlei zaken meegenomen uit het pand van Interfiscaal. Ordners en laptops zijn in een busje gestopt.”
Bij het bericht is een audio-fragment geplaatst onder de kop “’Alles wordt binnenstebuiten gehaald.’” en de begeleidende tekst:
“De FIOD heeft woensdagochtend een inval gedaan bij het administratiekantoor Interfiscaal in Veendam. Daar wordt de administratie onderzocht. Het kantoor is eigendom van Ghalid Kamil, oud penningmeester van de SC Veendam, vlak voor het faillissement van de club.”

Verder verscheen op diezelfde dag een bericht op de website van RTV Noord met de kop “FIOD doet meer invallen in Oost-Groningen”. Dit bericht bevat onder meer de volgende passages:
“De inval van de FIOD, woensdagochtend bij administratiekantoor Interfiscaal in Veendam, maakt deel uit van een groter onderzoek naar faillissementsfraude.”
en
“Bij een van de adressen gaat het om het bedrijf Interfiscaal in Veendam. Eigenaar daarvan is Ghalid Kamil, de oud-penningmeester van BV Veendam. De FIOD meldt dat de administratie van het bedrijf wel wordt onderzocht, maar dat Kamil zelf geen verdachte is.”
Bij dit bericht is een audio-fragment geplaatst onder de kop “’Het gaat om faillissementsfraude’”. Dit fragment bevat onder meer de volgende passage:
“Goos de Boer [verslaggever] over de mogelijke aanhouding van het echte brein achter de verdenkingen: ,,Dat is wel een bekende ondernemer, dat is Ghalid Kamil, en die kennen we ook nog van de BV Veendam. Was daar ooit penningmeester, is toen heel veel in het nieuws geweest en is ook wel iemand waar ook wel allerlei verhalen over zijn geweest. Is financieel heel handig, maar zou over de grens gaan. Zijn een paar ondernemers, ik heb vandaag ook wat ondernemers gesproken, die zeggen dat hij hun leeg trok, dus gedupeerd zou zijn. Maar in dit geval en de FIOD heeft dat net nog laten weten, hij is in dit onderzoek in elk geval geen verdachte, maar het is natuurlijk wel zo dat ze niet voor niets bij hem in het bedrijf komen.”

DE STANDPUNTEN VAN PARTIJEN

Klager heeft – kort samengevat – aangevoerd dat de publicaties bol staan van speculaties en onjuistheden. Ten onrechte wordt gesuggereerd dat klager en/of Interfiscaal verdacht worden van het medeplegen van faillissementsfraude dan wel belastingfraude. Deze ernstige beschuldigingen zijn niet geconcretiseerd, onjuist en missen iedere feitelijke grondslag.
Bovendien is geen wederhoor bij klager toegepast. Weliswaar heeft verslaggever De Boer op de dag van de publicaties contact opgenomen met mr. Van Driel, maar daarbij heeft De Boer alleen gevraagd of deze als raadsman van de heer Norder commentaar wilde geven. De Boer heeft klager noch mr. Van Driel gevraagd om een reactie op de beschuldigingen aan het adres van klager. Volgens klager heeft De Boer hem niet op zijn mobiele telefoon gebeld. Klager heeft al jaren hetzelfde nummer en er kan een voicemailbericht worden ingesproken, maar dat is niet gebeurd. Klager heeft in de weergave op zijn toestel niet kunnen zien dat De Boer hem heeft geprobeerd te bereiken. Daarbij komt dat De Boer ook op een andere manier – per fax of e-mail – contact met hem had kunnen zoeken, maar dat niet heeft gedaan.
Doordat bij de publicaties zijn naam volledig is vermeld, is volgens klager sprake van een inbreuk op zijn privacy. Verder zijn klagers eer en goede naam als gecertificeerd accountant, belastingkundige en insolventieadviseur geschaad.

RTV Noord stelt daar tegenover dat De Boer live radioverslag heeft gedaan van de FIOD-inval. De Boer heeft beschreven wat er gebeurde en daarbij de achtergronden geschetst. Daar waar nodig heeft hij voorbehouden gemaakt en slagen om de arm gehouden. Zo is nergens vermeld dan wel de suggestie gewekt dat klager verdachte zou zijn in het FIOD-onderzoek. Overigens beschikt De Boer over een ruime hoeveelheid bronnen die informatie hebben verstrekt over klager en die claimen slachtoffer te zijn van diens handelwijze. Het beeld dat De Boer over klager heeft geschetst, wordt bovendien bevestigd door meerdere bronnen bij officiële instanties.
Verder heeft De Boer contact gezocht met klager. Hij heeft van een collega het 06-nummer van klager gekregen, maar er werd niet opgenomen en hij kon geen bericht achterlaten. Ook heeft De Boer gebeld met het algemene nummer van Interfiscaal, maar ook daar werd niet opgenomen. Vervolgens heeft hij geprobeerd via mr. Van Driel commentaar te krijgen. Deze hield echter de boot af en wilde ook geen nummers verstrekken. Ten aanzien van de vermelding van de naam van klager wijst RTV Noord erop dat klager vooral dankzij zijn penningmeesterschap bij voetbalclub Veendam een publiek persoon is geworden.
RTV Noord meent dan ook dat journalistiek correct is gehandeld.

BEOORDELING VAN DE KLACHT

Kern van de klacht is dat de berichtgeving ongefundeerde ernstige beschuldigingen aan het adres van klager bevat, waarbij is nagelaten wederhoor toe te passen. De Raad zal zich tot deze kern beperken.

De berichtgeving bevat – met name in de audio-fragmenten – een groot aantal ernstige beschuldigingen aan het adres van klager. Zo heeft De Boer beweerd dat klager ‘het echte brein achter de verdenkingen van faillissementfraude is’ en is gesuggereerd dat klager ‘ondernemers eerst helpt en daarna de boel ‘leegtrekt’’. Die suggestie is – zo is vermeld – gebaseerd op ‘verhalen die de ronde doen’ en gesprekken met ‘ondernemers die gedupeerd zouden zijn’.

Volgens de Raad is hiermee sprake van een zodanige diskwalificatie van klager dat de omroep dit niet zonder deugdelijke grondslag had mogen publiceren. Daarbij komt dat bijzondere zorgvuldigheid is geboden indien informatie afkomstig is van personen die ten tijde van de verstrekking ervan in conflict waren met de betrokkene of anderszins belanghebbende waren. De omroep had nader moeten onderzoeken of de informatie betrouwbaar was en in de berichtgeving inzicht moeten geven van dit onderzoek, bijvoorbeeld door vermelding van aanvullend bronnenmateriaal. Dergelijke informatie ontbreekt. De omroep had er ook voor kunnen kiezen de beschuldigingen minder stellig te brengen en terughoudender over de kwestie te berichten, maar heeft dat niet gedaan. Hierdoor is de berichtgeving tendentieus.

Daarbij komt dat onvoldoende wederhoor is toegepast. De Raad kan niet vaststellen of De Boer juiste telefoonnummers heeft gebruikt. Gezien de ernst van de beschuldigingen had De Boer pogingen moeten ondernemen om klager op een andere wijze – per e-mail of fax – te bereiken. Door de beschuldigingen te publiceren zonder een reactie van klager, is niet fair jegens klager gehandeld en is de berichtgeving eenzijdig.

Bovendien is de naam van klager herhaaldelijk in de berichtgeving vermeld. Hoewel tegen de vermelding van de naam van klager – gezien zijn bekendheid in de regio – in beginsel geen bezwaar bestaat, is die vermelding in deze context journalistiek onzorgvuldig. Door de combinatie van de tendentieuze, eenzijdige berichtgeving over klager en de vermelding van diens naam, is zijn privacy disproportioneel aangetast.

Relevante punten uit de Leidraad van de Raad: A, B.3 en C.1
Relevante eerdere conclusies van de Raad: RvdJ 2015/5, RvdJ 2014/21 en RvdJ 2011/87

CONCLUSIE

RTV Noord heeft journalistiek onzorgvuldig gehandeld.

De Raad doet de aanbeveling aan RTV Noord om deze conclusie integraal of in samenvatting op haar website te publiceren.

Zo vastgesteld door de Raad op 24 augustus 2015 door mw. mr. A.E. van Montfrans, voorzitter, drs. ir. M.C.N. Mokveld, mw. H.M.M. Nietsch, mw. J.R. van Ooijen en mw. M.J. Rietkerk, leden, in tegenwoordigheid van mw. mr. D.C. Koene, secretaris.

Bij conclusie van 22 december 2015 is het verzoek van RTV Noord tot herziening van deze conclusie toegewezen, maar is de beslissing - dat journalistiek onzorgvuldig is gehandeld  - gehandhaafd (RvdJ 2015/25)