2014/2 zorgvuldig niet-inhoudelijk-behandeld

Samenvatting

RTV Rijnmond heeft niet onzorgvuldig gehandeld door in een item over de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2014 klager niet te noemen als mogelijke kandidaat voor het lijsttrekkerschap van de PvdA. Volgens klager was daardoor sprake van subjectieve en onvolledige berichtgeving, maar dat standpunt deelt de Raad voor de Journalistiek niet. Het stond de redactie vrij in de berichtgeving haar eigen inhoudelijke afwegingen en keuzes te maken. Verder maakte klager bezwaar tegen het beeld dat van de PvdA was geschetst. De Raad heeft de klacht op dit punt niet inhoudelijk behandeld, omdat klager hierbij geen rechtstreeks belang heeft.

Conclusie van de Raad voor de Journalistiek
inzake de klacht van

X

tegen

de hoofdredacteur van RTV Rijnmond

De heer X (hierna: klager) heeft bij online klachtformulier van 9 september 2013 met een bijlage een klacht ingediend tegen de hoofdredacteur van RTV Rijnmond. Hierop heeft J. van Vegchel, manager redactionele bedrijfsvoering, geantwoord in een brief van 7 oktober 2013 met twee bijlagen.

De zaak is behandeld op de zitting van de Raad van 8 november 2013. Zowel X als Van Vegchel was daar aanwezig.
 
Tijdens de zitting heeft de Raad de bewuste nieuwsuitzending bekeken.

DE FEITEN

In het tv-nieuws van RTV Rijmond werd op 4 september 2013 aandacht besteed aan de start van het nieuwe politieke seizoen. In de uitzending werd vooruit gelopen op de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2014. Een onderdeel van het item gaat over het lijsttrekkerschap van verschillende politieke partijen in Rotterdam. In dat verband worden personen genoemd van wie al bekend is dat zij lijsttrekker zijn en personen die waarschijnlijk lijsttrekker worden. Met betrekking tot de Partij van de Arbeid (PvdA) wordt het volgende opgemerkt:
“En voor de Partij van de Arbeid zijn op dit moment twee kandidaten in de race. Wethouder Karakus en deelgemeenteraadsvoorzitter Gonçalves van Rotterdam Delfshaven.”
Vervolgens komt Marco Heijmen, fractievoorzitter van de PvdA in Rotterdam, aan het woord die zegt:
“In de Partij van de Arbeid is nu nog niet duidelijk wie de lijsttrekker wordt. De procedure loopt nog. En mensen hebben nog de gelegenheid om zich te melden.”

DE STANDPUNTEN VAN PARTIJEN

Klager maakt bezwaar tegen het feit dat hij niet wordt genoemd als kandidaat voor het lijsttrekkerschap, terwijl andere mogelijke kandidaten wél worden genoemd. Hierdoor is de berichtgeving niet volledig. Volgens klager had de redactie van zijn aanmelding kunnen weten, omdat dit al eerder in het AD/Rotterdams Dagblad had gestaan. Op de zitting licht klager toe dat op het moment van de uitzending vier personen zich ‘warm liepen’. Dit betekent dat zij zich hadden aangemeld als kandidaat voor het lijsttrekkerschap en daarmee ‘aanmeld-kandidaat’ waren. Vervolgens dienden zij voldoende handtekeningen te verzamelen om ‘kandidaat-lijsttrekker’ te worden. Klager heeft zich op het laatste moment teruggetrokken.
Verder vindt klager dat er een verkeerd beeld van de PvdA wordt neergezet als een elitaire en op status gerichte partij, door titels en functies van de PvdA-kandidaten te noemen en centraal te stellen. Hierdoor wordt de indruk gewekt dat gewone Rotterdammers zich niet verkiesbaar kunnen stellen. Daarbij zijn de kandidaten niet in alfabetische volgorde gepresenteerd. Klager vindt verder de wijze waarop de politieke partijen ten opzichte van elkaar zijn gepresenteerd suggestief. Hij concludeert dat er geen sprake is van nauwkeurige verslaggeving ten aanzien van eerlijke verkiezingen, maar van subjectieve journalistiek.

RTV Rijnmond meent dat de berichtgeving niet tendentieus, subjectief of onjuist is. De redactie heeft ervoor gekozen om in het item de twee belangrijkste personen voor het lijsttrekkerschap te noemen. Het is onredelijk en onbillijk om van de redactie te eisen dat iedereen wordt genoemd die speelt met de gedachte zich (mogelijk) kandidaat te stellen. Bovendien blijkt uit de berichtgeving duidelijk dat de procedure voor het lijsttrekkerschap nog liep en dat er naast Karakus en Gonçalves nog andere kandidaten konden komen. De volgorde waarin de kandidaten zijn genoemd, is volstrekt willekeurig. Het vermelden van hun huidige functie is een gebruikelijke journalistieke handelwijze om de personen te ‘duiden’. Bij de volgorde van de politieke partijen zijn de twee grootste – Leefbaar Rotterdam en de PvdA – bewust als eerste en laatste in de opsomming gezet, met de kleinere partijen ertussen.

BEOORDELING VAN DE KLACHT

Kern van de klacht is dat de berichtgeving subjectief en onvolledig is.

Het standpunt van klager, dat hij ten onrechte niet in de berichtgeving is genoemd, volgt de Raad niet. Het stond de redactie vrij zich in haar berichtgeving te richten op de – in haar ogen – twee belangrijkste personen voor het lijsttrekkerschap van de PvdA. Bovendien heeft de redactie niet gepretendeerd dat zij bij het vermelden van de kandidaten volledig wilde zijn. De fractievoorzitter van de PvdA in Rotterdam meldde ook dat de procedure op dat moment nog liep. Er is dan ook geen reden voor de conclusie dat de berichtgeving partijdig of niet waarheidsgetrouw is. De redactie heeft in dit opzicht journalistiek zorgvuldig gehandeld.

Verder vond klager dat van de PvdA een verkeerd beeld is geschetst. Het is niet gebleken dat klager een rechtstreeks belang heeft bij een oordeel van de Raad hierover. De Raad zal de klacht daarom op dit punt niet inhoudelijk behandelen.
Relevante punten uit de Leidraad van de Raad: 1.2.

CONCLUSIE

Ten aanzien van klagers bezwaar dat hij niet is genoemd, heeft RTV Rijnmond journalistiek zorgvuldig gehandeld. Voor zover klager bezwaar heeft gemaakt tegen het beeld dat van de Partij van de Arbeid is geschetst, behandelt de Raad de klacht niet inhoudelijk.

Aldus vastgesteld door de Raad op 17 januari 2014 door mw. mr. C.C.W. Lange, voorzitter, mw. M.J.H. Doomen, mw. dr. Y.M. de Haan, drs. G.J.P. Kloosterhuis en mw. J.R. van Ooijen, leden, in tegenwoordigheid van mw. mr. D.C. Koene, secretaris, en mw. mr. J.M. Leurs, plaatsvervangend secretaris.