2014/1 zorgvuldig

Samenvatting

De redactie van De Vijfde Dag hoeft een anoniem geplaatste reactie op haar website, waarin klagers onder meer werden aangeduid als ‘Judas’, niet te verwijderen. Dat concludeert de Raad voor de Journalistiek naar aanleiding van een klacht van diaken Van Nunen en de Parochie H. Antonius in Best. De reactie was geplaatst onder een video waarin Van Nunen zich uitliet over een reportage betreffende katholieke fusies. De gebezigde termen in de reactie waren niet dusdanig bedreigend of diffamerend om verwijdering te rechtvaardigen.

Conclusie van de Raad voor de Journalistiek
inzake de klacht van

W.P.J.M. van Nunen en Parochie H. Antonius

tegen

de hoofdredacteur van De Vijfde Dag (EO)

De heer W.P.J.M. van Nunen te Oirschot heeft bij online klachtformulier van 12 juli 2013 met twee bijlagen mede namens de Parochie H. Antonius te Best (hierna: klagers) een klacht ingediend tegen de eindredacteur van De Vijfde Dag (EO). Hierop heeft B. Tichelaar, hoofdredacteur van de EO, geantwoord in een brief van 26 augustus 2013. Klagers hebben op 29 oktober 2013 per e-mail nog twee aanvullende stukken toegestuurd.

De zaak is behandeld op de zitting van de Raad van 8 november 2013. Partijen waren daar niet aanwezig.

DE FEITEN

Het televisieprogramma De Vijfde Dag zond op 17 juni 2013 de reportage “Vechten tegen katholieke fusies” uit.
Naar aanleiding daarvan verscheen op 19 juni 2013 op de website van het televisieprogramma De Vijfde Dag een bericht met de kop “Verbijstering parochianen Best” en de begeleidende tekst “Niet iedereen ging mee met het protest tegen de katholieke fusieplannen in Best. Het nieuwe bestuurslid Jeanne van Hal voelt zich in de steek gelaten. “Wij waren ook schapen van de herder.”” Bij het bericht is een video geplaatst waarin Van Nunen, waarnemend diaken van de Parochie H. Antonius, en J. van Hal, lid van het parochiebestuur, aan het woord komen.
Op 21 juni 2013 werd onder het bericht de volgende anonieme reactie geplaatst:
Rooiehaan - Ik heb met verbijstering het zielige relaas van mevrouw Sjan van Hal uit Iskariot en judas Wilfred van Nunen gezien. Ze voelen zich in de steek gelaten. Maar even voor de duidelijkheid ze hebben ons als Farizeeën uit de tempel gejaagd. Een slotenmaker, een inquisitie delegatie vanuit het bisdom en twee koekoeksjong uit het oude lidwina nest die na de sluiting van die kerk liefdevol zijn opgenomen in onze parochie hebben de vrijwilligers, die jarenlang trouw zijn geweest er simpelweg uitgegooid. Dus hoezo in de steek gelaten. U heeft ons verraden.”

DE STANDPUNTEN VAN PARTIJEN

Klagers vinden de anonieme reactie onder het artikel kwetsend en beledigend. De EO hoort als christelijke omroep te begrijpen dat het smadelijk neerzetten van iemand – die juist zijn leven en werken in dienst van Jezus Christus en zijn boodschap stelt – als ‘Judas’ zeer grof en pijnlijk is. Het uitschelden van mensen dient de meningsvorming rond de kwestie op geen enkele manier en het toestaan ervan heeft niets te maken met het respecteren van de vrijheid van meningsuiting. De beschuldiging kan volgens klagers niet worden gezien als ironie of als een aanscherping van de mening van Rooiehaan. Klagers maken er bezwaar tegen dat de hoofdredacteur, ondanks een herhaaldelijk verzoek, de reactie niet heeft willen verwijderen.

De Vijfde Dag hanteert bij het (achteraf) monitoren van reacties op de website een aantal criteria. Berichten worden verwijderd als het gaat om (fysieke) bedreigingen en godslastering. Ook wordt ingegrepen bij discussies die ontaarden in ordinaire scheldpartijen. De hoofdredacteur meent dat de bewuste reactie niet in een van deze categorieën valt. In dit geval weegt de vrijheid van meningsuiting zwaarder dan de beleving van klagers. Bovendien overschrijden de opmerkingen de fatsoensnormen niet. De schrijver van de reactie verduidelijkt zijn gevoel over de handelwijze van klagers in de kwestie rond de parochie en in die context gebruikt hij de term ‘Judas’. Het is geen ordinaire scheldpartij gericht op de persoon. Op grond hiervan zag De Vijfde Dag geen aanleiding de reactie te verwijderen.

BEOORDELING VAN DE KLACHT

Kern van de klacht is dat de hoofdredacteur een schadelijke reactie op de website niet heeft verwijderd.

De Raad begrijpt het standpunt van klagers dat de gebruikte kwalificaties gevoelig kunnen liggen bij personen tot wie ze zijn gericht. Gezien de context is echter objectief bezien geen sprake van zodanig ernstige beschuldigingen of diffamerende uitlatingen, dat de redactie deze had moeten verwijderen. Van Nunen en Van Hal hebben zich zelf in de video op de website van De Vijfde Dag over de – kennelijk gevoelig liggende – kwestie in Best uitgelaten. Zij hadden er daarom op bedacht kunnen zijn, dat anderen hierop zouden reageren op de wijze zoals is gebeurd. Het is daarom niet unfair dat de hoofdredacteur heeft geweigerd te voldoen aan het verzoek van klagers om de reactie te verwijderen.

Relevante punten uit de Leidraad van de Raad: 5.4. en 5.5.
Relevante eerdere conclusies van de Raad: RvdJ 2012/48

CONCLUSIE

De hoofdredacteur heeft journalistiek zorgvuldig gehandeld.

Zo vastgesteld door de Raad op 17 januari 2014 door mw. mr. C.C.W. Lange, voorzitter, mw. M.J.H. Doomen, mw. dr. Y.M. de Haan, drs. G.J.P. Kloosterhuis en mw. J.R. van Ooijen, leden, in tegenwoordigheid van mw. mr. D.C. Koene, secretaris, en mw. mr. J.M. Leurs, plaatsvervangend secretaris.