2013/9 ongegrond

Samenvatting

Op de cover van Nieuwe Revu is een foto geplaatst van klaagster met de tekst “Wie wordt de nieuwe Doutzen?” en daaronder “Bloedmooie meisjes op de Elite Model-vleeskeuring”. Kern van de klacht is of verweerders de coverfoto mochten gebruiken ter illustratie van hun berichtgeving over een castingdag van het modellenbureau Elite.
Het artikel bevat een verslag over jonge vrouwen die meedoen aan een castingdag van een modellenbureau. De berichtgeving gaat in essentie over modellenwerk in ruime zin en de vrouwen die model wensen te worden. Klaagster is op dit moment hét gezicht van Nederlandse topmodellen en daarmee een symbool voor de in het artikel beschreven jonge vrouwen. De foto van klaagster dient niet ter illustratie van berichtgeving over een ander onderwerp dan waarvoor de foto is gemaakt, nu de foto een voorbeeld is van het modellenwerk van klaagster. De begeleidende tekst bij het beeldmateriaal sluit mogelijke verwarring over de inhoud van de reportage uit, nu daaruit duidelijk blijkt dat het gaat over een selectiedag voor modellen. Verweerders hebben in dit geval niet journalistiek onzorgvuldig gehandeld.

Beslissing van de Raad voor de Journalistiek
inzake de klacht van

D. Kroes

tegen

de hoofdredacteur van Nieuwe Revu en Sanoma Media Netherlands B.V.

Bij brief van 12 november 2012 met zeven bijlagen heeft mr. M. Ch. Kaaks, advocaat te Amsterdam, namens D. Kroes (hierna: klaagster) een klacht ingediend tegen de hoofdredacteur van Nieuwe Revu en Sanoma Media Netherlands B.V. (hierna: verweerders). Hierop heeft mw. mr. J.A.K. van den Berg, advocaat te Amsterdam, namens verweerders geantwoord in een brief van 14 december 2012 met vijf bijlagen. Ten slotte heeft mr. Kaaks nog vier bijlagen overgelegd bij brief van 17 december 2012.

De zaak is behandeld ter zitting van de Raad van 21 december 2012. Namens klaagster is daar voornoemde mr. Kaaks verschenen, vergezeld door mw. S. Keller (eigenaresse van het modellenbureau Paparazzi Models), die het standpunt van klaagster heeft toegelicht aan de hand van een notitie. Aan de zijde van verweerders waren aanwezig E. Noomen (hoofdredacteur Nieuwe Revu), R. Buiting (fotoredacteur), mw. mr. R. Kalkman (juridische zaken Sanoma Media) en voornoemde mr. Van den Berg.

DE FEITEN

Op 19 september 2012 is op de cover van editie nr. 38 van Nieuwe Revu een foto geplaatst van klaagster met de volgende tekst “Wie wordt de nieuwe Doutzen?” en daaronder “Bloedmooie meisjes op de Elite Model-vleeskeuring”.

Op de inhoudspagina van Nieuwe Revu is onder de kop “De vleeskeuring van Elite“ het volgende vermeld:
“Een carrière als Gisele Bündchen of Tyra Banks is de droom van honderden mooie meisjes op de castingdagen van het topmodellenbureau Elite. En die kan zomaar beginnen in Almere, merkte Nieuwe Revu”.

De desbetreffende reportage is gepubliceerd op pagina 18 onder de kop “Wie wordt de nieuwe Doutzen?” met de bovenkop “De vleeskeuring van Elite”. De intro van het artikel luidt:
“Honderden meisjes hopen tijdens castingdagen van modellenbureau Elite op een ticket naar een glamoureus leven à la Tyra Banks, Gisele Bündchen en Adriana Lima. Op reportage in Almere tussen hysterische gilletjes, arrogante blikken en Antilliaanse connaisseurs. ‘Moet ik lachen?’”

Het artikel bevat verder de volgende passage:
“Met haar volle lippen, dito wenkbrauwen en ietwat landelijke uitstraling, vertoont Sharon opvallende gelijkenis met Doutzen Kroes.”

In het artikel is de coverfoto van klaagster opnieuw gebruikt bij een gekleurde inzet met de kop “Hollandse glorie”. Daarin wordt beschreven dat Nederland altijd goed vertegenwoordigd is bij de mondiale Elite Model Look en sinds 1983 vijf winnaressen heeft opgeleverd. De naam van klaagster wordt hierbij niet vermeld.

Op 19 september 2012 zijn op de website www.revu.nl de cover van editie nr. 38 en de intro van het artikel geplaatst.

DE STANDPUNTEN VAN PARTIJEN

Klaagster stelt – kort samengevat – dat de coverfoto in strijd met de Leidraad van de Raad is gebruikt ter illustratie van berichtgeving over een ander onderwerp of met een andere context dan waarvoor deze is gemaakt. Klaagster acht het gebruik van de foto en de gebruikte woorden daarbij misleidend en onjuist, nu het artikel niet over haar gaat of op enigerlei wijze betrekking op haar heeft. De coverfoto is geen goede afspiegeling van de voornaamste inhoud van het blad, aldus klaagster.
Zij licht toe dat er geen verband is tussen haar en de berichtgeving over de castingdagen van Elite en dat zij zich verre van het daarin geschetste smoezelige en cynische beeld wil houden. Zij heeft ook geen relatie met Elite. Verweerders hebben bewust de suggestie gewekt dat ook zij is ontdekt door Elite en daarvoor werkt, terwijl dat niet klopt. Haar foto vormt dan ook geen kenschetsende toevoeging bij het artikel.
Klaagster wijst erop dat de foto is gemaakt in opdracht van het lingeriemerk Victoria’s Secret ter promotie van haar lingerie collectie. Dat wordt echter niet in de berichtgeving vermeld. Volgens klaagster hebben verweerders de foto alleen gebruikt met het oog op de bevordering van de verkoop van het tijdschrift. Hierdoor is de journalistieke afweging verdrongen door de commerciële afweging. Deze vorm van beeldredactie past niet bij de maatschappelijke verantwoordelijkheid van een journalist, aldus klaagster.

Verweerders stellen dat er een heel direct en logisch verband bestaat tussen de reportage en de coverfoto. Het artikel probeert op een luchtige wijze een impressie te geven van de sfeer van de Elite Model Look Contest en de meisjes die daaraan deelnemen. Verweerders hebben een foto gebruikt van dé personificatie van het succes dat een Nederlands model ten deel kan vallen en dat die meisjes nastreven. Het onderwerp van de reportage is niet het modellenbureau Elite, maar de droom van jonge meisjes die deelnemen aan een dergelijke wedstrijd om een topmodel (de ‘nieuwe Doutzen’) te worden. De op de cover geplaatste begeleidende tekst brengt met zoveel woorden het verband tussen de foto en het hoofdartikel tot uitdrukking en maakt dat uitgesloten is dat een potentiële koper verwacht dat er een artikel over klaagster in het tijdschrift staat. Er zal bij de lezer geen verwarring ontstaan over de inhoud van de reportage. Verweerders wijzen erop dat nergens de suggestie wordt gewekt dat er een verband bestaat tussen klaagster en Elite. Dat de gebruikte coverfoto van klaagster een grote aantrekkingskracht heeft, betekent nog niet dat journalistiek onzorgvuldig is gehandeld, aldus verweerders.


BEOORDELING VAN DE KLACHT

Kern van de klacht is of verweerders de coverfoto van klaagster mochten gebruiken ter illustratie van hun berichtgeving over een castingdag van het modellenbureau Elite.

De Raad overweegt dat een foto niet behoort te dienen ter illustratie van berichtgeving over een ander onderwerp of met een andere context dan waarvoor de foto is gemaakt, tenzij de tekst bij het beeldmateriaal mogelijke verwarring bij lezers uitsluit. (zie punt 4.1. van de Leidraad van de Raad)

Het artikel bevat een verslag over jonge vrouwen die meedoen aan een castingdag van een modellenbureau. De reportage schetst vooral een beeld van de deelnemende vrouwen en de wijze waarop een dergelijke castingdag verloopt. De berichtgeving gaat in essentie over modellenwerk in ruime zin – niet beperkt tot werk voor het modellenbureau Elite – en de vrouwen die model wensen te worden. Klaagster is op dit moment hét gezicht van Nederlandse topmodellen en daarmee een symbool voor de in het artikel beschreven jonge vrouwen. De foto van klaagster dient niet ter illustratie van berichtgeving over een ander onderwerp dan waarvoor de foto is gemaakt, nu de foto een voorbeeld is van het modellenwerk van klaagster. De begeleidende tekst bij het beeldmateriaal sluit mogelijke verwarring over de inhoud van de reportage uit, nu daaruit duidelijk blijkt dat het gaat over een selectiedag voor modellen. De Raad is daarom van oordeel dat verweerders in dit geval niet journalistiek onzorgvuldig hebben gehandeld.

Ten overvloede overweegt de Raad dat hij niet de rechtmatigheid van een journalistieke gedraging beoordeelt. Een dergelijke toetsing is voorbehouden aan de rechter. Het is dan ook niet aan de Raad om te beoordelen of inbreuk is gemaakt op het portretrecht van klaagster.

BESLISSING

De klacht is ongegrond.

Aldus vastgesteld door de Raad op 12 maart 2013 door mr. V.H.G. Lebesque, voorzitter, dr. H.J. Evers, mw. M.E.L. Kogeldans, mw. M.J. Rietkerk en mw. drs. F. Santing, leden, in tegenwoordigheid van mw. mr. D.C. Koene, secretaris, en mw. mr. J.M. Leurs, plaatsvervangend secretaris.