2013/25 gegrond

Samenvatting

In het tijdschrift Promotor is het artikel “Koninklijke Guzzi” van de hand van Erik van Lent verschenen. Daarin heeft Van Lent onder meer de uitkomst van een door hem verrichte technische keuring van een Moto Guzzi Quota 1000 beschreven en de eigenaar van de motor geïnterviewd. Klager (Kramer) is de dealer van de motor en zijn zaak is in het artikel genoemd. Volgens Kramer bevat het artikel negatieve uitlatingen over hem c.q. zijn zaak en is hij niet in gelegenheid gesteld daarop te reageren.
Het artikel kan niet als een ‘recensie’ of beoordeling van het werk van Kramer worden aangemerkt. Zoals Promotor zelf heeft aangevoerd, gaat het in de rubriek (vooral) om een beoordeling van de technische staat van de motor en niet om een beoordeling van het uitgevoerde onderhoud door een dealer.
In de publicatie wordt in negatieve bewoordingen gesproken over de bij name genoemde zaak van Kramer. Promotor had daarom Kramer om een reactie behoren te vragen. Dat de reacties van beschuldigde dealers meestal afwijzend/ontwijkend zijn, ontslaat Promotor niet van deze verplichting. Door het achterwege laten van wederhoor is een eenzijdig, ongenuanceerd en overwegend negatief beeld over de zaak van Kramer ontstaan.

Beslissing van de Raad voor de Journalistiek
inzake de klacht van

M. Kramer (Teo Lamers Motorrijwielen B.V.)

tegen

de hoofdredacteur van Promotor (ANWB Media)

Bij brief van 23 januari 2013 met zes bijlagen heeft mw. mr. M.J.H.M. Frietman, werkzaam bij ARAG Rechtsbijstand, namens M. Kramer als eigenaar van Teo Lamers Motorrijwielen B.V. (hierna: klager) een klacht ingediend tegen de hoofdredacteur van Promotor (ANWB Media) (hierna: verweerder). Hierop heeft mw. mr. M.E. Bosma, bedrijfsjurist van ANWB, namens verweerder geantwoord in een brief van 26 maart 2013 met een bijlage.

De zaak is behandeld ter zitting van de Raad van 12 april 2013. Klager was daar aanwezig samen met mr. Frietman. Aan de zijde van verweerder zijn mr. Bosma en J. Kruithof, hoofdredacteur van Promotor, verschenen.

Vanwege de plotselinge afwezigheid van een van de leden van de Raad, hebben partijen desgevraagd laten weten geen bezwaar te hebben tegen behandeling van de zaak door de voorzitter en drie leden.
 
DE FEITEN

Op 23 augustus 2012 is in het tijdschrift Promotor een artikel van de hand van Erik van Lent verschenen onder de kop “Koninklijke Guzzi”. Daarin heeft Van Lent onder meer de uitkomst van een door hem verrichte technische keuring van een Moto Guzzi Quota 1000 beschreven en de eigenaar (Jan) geïnterviewd. De beschrijving van de motor bevat onder meer de volgende passages:
“De achterremschijf vertoont meerdere scheuren. Op één plek zit een scheur die zeker tweederde van de remschijf bestrijkt. Dat dit tijdens het onderhoud niet is opgemerkt, vind ik onbegrijpelijk. Hier laat je een klant niet mee de garage uitrijden, levensgevaarlijk.”
en
“Beide voorremschijven zijn ook recent vervangen. Jammer is wel dat later bij de proefrit nog steeds een trilling in het remhendel voelbaar is. Reparatie heeft dus niet echt geholpen.”
en
“Nog een blunder vind ik dat ze Jan met een voorband laten rondrijden die op de meeste plekken al 2,0 mm en minder laat meten.”
Het interview bevat onder meer de volgende passage:
“Is de keuring je mee- of tegen gevallen?
Valt me best wel een beetje tegen. Als je nagaat dat ik recent een grote beurt heb laten doen bij mijn dealer, Lamers in Nijmegen, en dat Erik er best nog wel wat kleine maar ook grote dingen uit haalt ben ik niet helemaal tevreden met het onderhoud. Een slangklem van de benzineslang die niet aangedraaid is, een koppelingskabel die niet goed afgesteld [is], slordig.. Maar dat de achterremschijf gescheurd is vind ik een kwalijke zaak. Dat hadden zij toch ook kunnen zien, Erik zag het meteen.”

DE STANDPUNTEN VAN PARTIJEN

Klager stelt dat het artikel onjuistheden en negatieve uitlatingen over hem c.q. zijn zaak bevat, die niet zijn geverifieerd. Bovendien is hij niet in de gelegenheid gesteld daarop te reageren. Klager wijst erop dat de eigenaar van de motor voorafgaand aan de technische keuring door Van Lent een grote reis naar Rusland heeft gemaakt. Daarna heeft de motor geen beurt meer gehad in de zaak van klager, alleen een reparatie. Dit stond ook duidelijk op de factuur, aldus klager. Hij licht toe dat toen alleen de beide lagers van het voorwiel zijn vervangen en dat het achterwiel er niet uit is geweest. Ter zitting benadrukt klager dat als een klant bij hem komt voor specifieke reparaties, hij niet uit eigen beweging andere zaken gaat nakijken. Dit verklaart waarom hij bepaalde mankementen waarover in het artikel is gesproken, niet heeft geconstateerd c.q. verholpen.
Volgens klager heeft het artikel geleid tot aantasting van zijn goede naam en reputatie en had verweerder een rectificatie behoren te plaatsen.

Verweerder stelt dat het artikel een consumententest bevat, waarbij een oordeel wordt gegeven over de technische staat van de motor. Een dergelijke recensie/productbeoordeling is een terugkerend item in Promotor. Aan recensenten komt een grote mate van vrijheid toe wat betreft de vorm en inhoud van de recensie. De recensent hoeft zich niet te laten weerhouden door de mogelijkheid dat daardoor afbreuk wordt gedaan aan de reputatie van de maker van het werk. Verder is bij een recensie het beginsel van hoor en wederhoor niet aan de orde.
Verweerder concludeert dat de publicatie in overeenstemming met de Leidraad van de Raad tot stand is gekomen, nu het artikel geen wezenlijke onjuistheden bevat.
Ter zitting licht Kruithof desgevraagd nog toe dat in de rubriek niet altijd de naam van de dealer wordt vermeld, maar dat een vermelding van de naam ook niet bijzonder is. In het verleden wendde hij zich wel tot de dealer, als over deze iets negatiefs werd gezegd. Daar is hij echter mee gestopt, omdat hij steeds afwijzende/ontwijkende reacties ontving. Ook achteraf vindt Kruithof niet dat hij klager even had moeten bellen voor een reactie op de uitlatingen van de eigenaar van de motor. Dan had klager waarschijnlijk een standaardreactie gegeven als ‘we gaan het verhelpen’. Volgens Kruithof had klager bij het verrichten van de reparatie even om de motor heen moeten lopen om te zien of er nog andere gebreken waren.

BEOORDELING VAN DE KLACHT

Kern van de klacht is dat het artikel negatieve uitlatingen over klager bevat en hij niet in gelegenheid is gesteld daarop te reageren.

De Raad is van oordeel dat het artikel, anders dan verweerder aanvoert, niet als een ‘recensie’ of beoordeling van het werk van klager kan worden aangemerkt. Zoals verweerder zelf heeft aangevoerd, gaat het in de rubriek (met name) om een beoordeling van de technische staat van de motor en niet om een beoordeling van het uitgevoerde onderhoud door een dealer. De uitgangspunten uit de Leidraad van de Raad die betrekking hebben op recensies zijn hier dan ook niet van toepassing.

Een journalist dient wederhoor toe te passen bij een betrokkene die door een publicatie wordt gediskwalificeerd, waarbij de betrokkene voldoende gelegenheid moet krijgen om op de aantijgingen te reageren. (zie punt 2.3.1. van de Leidraad)

In de publicatie wordt in negatieve bewoordingen gesproken over de bij name genoemde zaak van klager. Het had daarom op de weg van verweerder gelegen klager om een reactie te vragen. Dat de reacties van beschuldigde dealers meestal afwijzend/ontwijkend zijn, ontslaat verweerder niet van deze verplichting. Door het achterwege laten van wederhoor is een eenzijdig, ongenuanceerd en overwegend negatief beeld over de zaak van klager ontstaan.

De Raad is dan ook van oordeel dat verweerder journalistiek onzorgvuldig jegens klager heeft gehandeld.
 
BESLISSING
 
De klacht is gegrond.
 
De Raad verzoekt verweerder deze beslissing integraal of in samenvatting in Promotor te publiceren.
 
Aldus vastgesteld door de Raad op 4 juni 2013 door mr. C.A. Streefkerk, voorzitter, ir. B.L. Hooghoudt, mw. M.J. Rietkerk en M. Ülger, leden, in tegenwoordigheid van mw. mr. D.C. Koene, secretaris, en mw. mr. J.M. Leurs, plaatsvervangend secretaris.