2013/20 deels-gegrond

Samenvatting

Op iDordt.nl is het artikel“Let’s get superduper dirty in Dolhuis!” verschenen, waarin een gesprek met klaagsters is weergegeven en waarbij een foto van hen is geplaatst. Vervolgens is het artikel “Zeur-groupies” verschenen, waarin verweerder een e-mailwisseling met klaagsters heeft gepubliceerd. Hierna is nog een artikel verschenen onder de kop “We hebben een klacht”, waarin aandacht is besteed aan de procedure bij de Raad. Bij dit artikel zijn links geplaatst naar de eerdere publicaties en naar een pdf-file van het klaagschrift.
Volgens de Raad heeft verweerder in het eerste artikel op een persoonlijk getinte wijze een sfeertekening gegeven van het optreden in het Dolhuis en het daarbij aanwezige publiek. Voor de lezer is duidelijk dat is gekozen voor een luchtige invalshoek. Dat dit voor klaagsters mogelijk onaangenaam is, maakt niet dat daarmee ontoelaatbaar is gehandeld. Objectief bezien is de publicatie niet schadelijk voor klaagsters. Zij hebben zelf aan de publicatie meegewerkt en erkend dat een deel van de weergegeven citaten ongeveer in die strekking ter sprake is gekomen. Niet is gebleken dat de citaten relevante onjuistheden bevatten. Klaagsters hebben ingestemd met het maken van foto’s en waren ervan op de hoogte dat deze wellicht gebruikt zouden worden voor publicatie. In zoverre is de klacht ongegrond.
Verder stelt de Raad vast dat de gepubliceerde e-mailwisseling geen persoonlijke gegevens bevat waardoor klaagsters herleidbaar zijn dan wel dat hun privacy op andere wijze ontoelaatbaar is aangetast. Niet is gebleken dat verweerder de e-mails als vertrouwelijk moest beschouwen. De e-mails zijn behandeld als ingezonden brieven en zonder wijzigingen geplaatst. Hierdoor is het standpunt van klaagsters met betrekking tot de eerste publicatie weergegeven. Ook op dit punt is de klacht ongegrond. Overigens heeft verweerder duidelijk gemaakt dat hij begrip heeft voor het gevoel van klaagsters dat hun klachten niet serieus zijn genomen. Naar aanleiding van die klachten en de reactie van een derde heeft verweerder enige actie ondernomen. Het zou hem hebben gesierd als hij in de toonzetting van zijn reactie aan klaagsters ook blijk ervan zou hebben gegeven dat hij hun klachten serieus neemt. Dat hij dat heeft nagelaten, maakt echter niet dat dit onderdeel van de klacht alsnog gegrond is.
Ten slotte overweegt de Raad dat door het opnemen van een link naar het klaagschrift persoonlijke gegevens van een van de klaagsters zijn gepubliceerd. Als gevolg daarvan is zij door een onbekende benaderd op haar mobiele telefoonnummer. Hierdoor is de privacy van deze klaagster onnodig aangetast. Op dit punt is de klacht dan ook gegrond. Overigens heeft verweerder duidelijk gemaakt dat hij er – kennelijk ten onrechte – van uit is gegaan dat het klaagschrift een openbaar stuk is en heeft hij toegezegd de persoonlijke gegevens van deze klaagster van zijn website te verwijderen.

Beslissing van de Raad voor de Journalistiek
inzake de klacht van

X c.s.

tegen

de hoofdredacteur van iDordt.nl

Bij online klachtformulier van 4 januari 2013 met diverse bijlagen hebben X en vier anderen (hierna: klaagsters) een klacht ingediend tegen de hoofdredacteur van iDordt.nl (hierna: verweerder). Klaagsters hebben nog bijlagen overgelegd bij ongedateerde brief, die door de Raad is ontvangen op 11 februari 2013. M. van Schaardenburgh, hoofdredacteur, heeft op de klacht geantwoord in een e-mail van 17 februari 2013.

De zaak is behandeld ter zitting van de Raad van 1 maart 2013. Namens klaagsters waren daar aanwezig voornoemde X, Y en Z. Van Schaardenburgh is eveneens verschenen.

DE FEITEN

Op 30 december 2012 is op de website iDordt.nl een artikel van de hand van “Mignon” verschenen onder de kop “Let’s get superduper dirty in Dolhuis!”. Het artikel opent als volgt:
“”Mothers and daughters be warned.. The Dirty Daddies are coming to town!”” zegt de website van deze 7-koppige cover band. Daarna hebben ze het vooral over hit-orgasmes en andere dingen die ik niet zo 123 associeer met covers van o.a. Jeroen van der Boom en Wolter Kroes. Persoonlijk vind ik het knap lastig om tot een orgasme te komen als ik aan Wolter Kroes denk. Uitsluitend objectief vertrek ik richting Dolhuis. In de Dolhuisstraat kwam het vrouwengeschreeuw me al tegemoet. Niet zozeer van orgasmes, maar vooral van de hysterische groupies.”
Het artikel bevat verder de volgende passage:
“Misschien moest ik maar eens op zoek naar andere fans. Ik kon me amper door de menigte wurmen, maar rondkijken bleek te helpen. Aan de rand van het podium ontdekte ik een groepje meisjes. Allemaal gekleed in panterprint, met bandana’s om hun hoofd. Dit was waarschijnlijk bedoeld als knipoog naar The Hot Stewards, die altijd een gekleurde bandana droegen.(…)”
Hierna is een gesprek met klaagsters weergegeven, waarbij klaagsters zijn aangeduid als ‘Groupie A’, ‘Groupie B’, ‘Groupie C’ en ‘Groupie D’. Het slot van het artikel luidt:
“Eén van de hysterische meisjes vertelde overigens dat ze een songtekst van Pink Floyd op haar been gaat tatoeëren. Tot die tijd moeten we het doen met de tattoo van een andere fan.”
Bij dit artikel is een foto van klaagsters geplaatst en een foto van een lichaamsdeel van een van de klaagsters met de tatoeage ‘Destine’. De publicatie is later voorzien van het volgende naschrift:
“(redactie: naar aanleiding van klachten hebben we balkjes over de ogen van een paar meisjes [te weten: klaagsters] geplakt)”

Op 4 januari 2013 is op dezelfde website een artikel verschenen onder de kop “Zeur-groupies”. Dit artikel opent als volgt:
 “Vroeger, in mijn tijd waren groupies nog gewoon groupies die trots waren op hun groupie bestaan. Tijden veranderen, tegenwoordig heb je ook zeur-groupies. Mignon maakte een mooie inventarisatie van de meisjes bij het concert van the Dirty Daddies, maar nou zijn de meisjes boos en verwachten een rectificatie van ons:(…)”
Vervolgens is de inhoud van drie e-mails met ongeveer dezelfde strekking weergegeven. Een van deze e-mails, met het kopje “Meisje 2, [X]”, luidt:
“Hier mijn berichtje naar aanleiding van het artikel ‘Let’s get superdirty in Dolhuis!’. Afgelopen zaterdag ben ik samen met een groep vrienden hierbij geweest, en na afloop van de show werd ons door iemand gevraagd of we fan waren van Destine (een aantal van de bandleden van de groep die speelden zitten ook in deze band). Toen we ja zeiden vroeg de vrouw of we een paar vragen wilden beantwoorden, wat plotseling een bijna heel interview bleek te zijn. Ze vertelde ons niets over hoe het gebruikt zou worden of iets dergelijks, en we hebben zoveel mogelijk informatieve antwoorden gegeven. Nu zagen we het interview terug en alles wat we hebben gezegd is verdraaid, en andere dingen die ertoe deden zijn weggelaten. Zo waren de antwoorden niet zo oppervlakkig als er wordt weergegeven, zijn alleen dingen neergezet die doen lijken alsof we een stel domme kinderen zijn en worden we ook nog eens hysterische groupies genoemd. Dit is een zeer neerbuigende term die op ons totaal niet van toepassing is, en volgens de officiële regels mag een interview geen inhoud bevatten die schadend is tegenover andere personen. We hebben erg ons best gedaan een goed verhaal te vertellen over hoe de band in elkaar zit en wat ze maakt tot wie ze zijn, en nu blijkt dat de schrijfster van dit artikel helemaal niet geïnteresseerd was in hoe de band was, maar er gewoon op uit was om de fans die aanwezig waren de grond in te kieperen. Kortom; het is een neerbuigend, niet informatief, slecht geschreven artikel dat ons allen erg kwetst. Vandaar mijn verzoek of het zo snel mogelijk offline gehaald kan worden. Als er toch een interview over The Dirty Daddies geplaatst moet worden kunt u mij de vragen terug mailen op dit adres, dan zorg ik dat er antwoorden terugkomen die van evengoede inhoud zijn als dat ik ze in eerste instantie heb gegeven.”
Verder bevat deze publicatie de volgende passage:
Onze reactie:
Ik begrijp niet waar jullie je druk over maken. Jullie naam staat er niet bij en het is een blogje wat je niet te serieus moet nemen (zoals je niks al te serieus moet nemen op iDordt), ik verwacht ook niet dat er mensen zijn die het wel erg serieus nemen.
We krijgen wel vaker het verzoek om rectificatie en de standaard reactie is dat dat prima is. Schrijf maar een stukje en dan plaatsen we dat wel op iDordt.
En als je wilt dan wil ik ook wel een balkje voor je ogen plakken zodat je niet meer herkenbaar in beeld bent. Dan moet ik wel weten op welke foto je staat en wie je bent.
En vervolgens het antwoord van meisje 2, [X]:
Volgens mij was uit mijn mail vrij duidelijk wat precies het probleem was. Serieus of niet, het staat wel op het internet. Ik heb overlegd met de rest van de groep en we zijn bereid het artikel wat aan te passen naar hoe wij de vragen hebben beantwoord en hoe de avond werkelijk was, maar dan wel op voorwaarde dat de oude weggehaald wordt. Als dit niet mogelijk is willen we in ieder geval dat de laatste twee foto’s (de foto met ons vijven en de tattoo) verwijderd worden. Misschien wel het makkelijkst. Als vervangende foto kan er altijd nog een afbeelding van The Dirty Daddies zelf geplaatst worden. Is dit een idee?”
Waarna de publicatie als volgt besluit:“Wij zien geen aanleiding om het blogje te verwijderen, maar de meisjes mogen best nog een nieuw blogje schrijven om hun visie te geven. En we zijn eigenlijk vooral benieuwd naar de officiële regels van het interview.”
 
Op 22 februari 2013 is op dezelfde website een artikel verschenen onder de kop “We hebben een klacht”, waarin verweerder aandacht heeft besteed aan de onderhavige procedure bij de Raad. Het artikel bevat onder meer de volgende passage:
“Drie dagen later kreeg ik mail van [X] en d’r vriendinnen. Zij beklaagden zich over de recensie en ‘eiste’ een rectificatie. Ik heb ze uitgelegd dat ik hun kritiek niet begrijp (en dat doe ik nog steeds niet) maar dat ze altijd een ander blogje mogen schrijven voor iDordt. Maar dit aanbod was niet genoeg.
Deze mailwisseling heb ik online gezet omdat hij me amuseerde. Maar een halve dag later weer verwijderd omdat een reaguurder zei dat het niet eerlijk is omdat wij kunnen communiceren via televisie, internet en radio en [X] en haar vriendinnen hebben die mogelijkheid niet. En omdat ik eigenlijk wel vind dat de reaguurder gelijk heeft heb ik het blogje verwijderd. Voor de volledigheid omtrent de klacht is dit tweede blogje weer online gezet.”
Bij dit artikel zijn links geplaatst naar de hiervoor bedoelde artikelen van 30 december 2012 en 4 januari 2013, en naar een pdf-file van het klaagschrift van klaagsters.

DE STANDPUNTEN VAN PARTIJEN

Klaagsters stellen dat in de artikelen hun privacy wordt geschonden en dat zij daarin openlijk worden bespot. Zij lichten toe dat zij na het optreden van The Dirty Daddies zijn benaderd door een vrouw die vroeg of zij fan waren van Destine – een andere band, waarvan een aantal bandleden in The Dirty Daddies zitten – en of zij klaagsters een paar vragen mocht stellen. Klaagsters hebben daarmee vertwijfeld ingestemd. De vragen bleken uit te monden in een compleet interview, waarna er foto’s zijn gemaakt van klaagsters en van de tatoeage van een van de klaagsters. Volgens klaagsters was het hun niet bekend wat voor soort artikel van het interview gemaakt zou worden en ook niet in welk medium het zou worden gepubliceerd. De verslaggeefster heeft hen gezegd dat zij maar moesten googelen op ‘Destine The Dirty Daddies’, dan konden ze het artikel vinden. Klaagsters menen dat in het artikel van 30 december 2012 het interview met hen verdraaid is weergegeven en dat een onjuist, negatief beeld van hen is geschetst. Ten onrechte worden zij neergezet als ‘hysterische fans’ en ‘groupies’. Bovendien is een onjuiste sfeertekening gegeven van het optreden die avond. Het merendeel van de op die avond aanwezige mensen bestond uit vrienden van de bandleden. Omdat klaagsters bijna afgestudeerd zijn, kan het artikel schadelijk zijn voor hun zoektocht naar een baan. Ter zitting hebben klaagsters meegedeeld dat zij mee hebben gewerkt aan het interview, omdat zij verwachtten dat het een inhoudelijk stuk zou worden. Dit is ook de reden dat zij toestemming hebben verleend voor het maken van de foto’s.
Naar aanleiding van dit artikel hebben drie van de klaagsters per e-mail gecorrespondeerd met verweerder. Daarbij hebben zij verzocht het artikel te verwijderen of dat in ieder geval de foto’s verwijderd zouden worden, zodat zij niet herkenbaar in beeld zouden zijn. Tot hun ontsteltenis is de mailwisseling met verweerder op de website geplaatst en zijn op de foto bij het artikel van 30 december 2012 balkjes over hun ogen geplaatst. Volgens klaagsters gaat verweerder hiermee door met het schenden van hun privacy en geeft hij geen blijk van het serieus nemen van hun klachten. Klaagsters hebben hun e-mails in vertrouwen aan verweerder gezonden. Het was niet de bedoeling dat de correspondentie gepubliceerd zou worden, ook al klopt de inhoud. Ter zitting hebben klaagsters meegedeeld dat zij vanwege de publicatie van 4 januari 2013 niet alsnog zelf een artikel hebben opgesteld. Zij hadden niet het idee dat verweerder serieus met hun stuk zou omgaan en dat op een normale manier zou publiceren. Dit is ook de reden dat klaagsters hun klacht bij de Raad hebben ingediend.
Tot overmaat van ramp heeft verweerder vervolgens het artikel van 22 februari 2013 geplaatst. Daarbij is een link geplaatst naar een pdf-file van het ingediende klaagschrift, waarin de persoonlijke gegevens van een van de klaagsters zijn opgenomen. Ter zitting heeft deze klaagster meegedeeld dat zij naar aanleiding daarvan midden in de nacht een sms heeft gekregen van een onbekende die haar van de publicatie op de hoogte stelde. Volgens klaagsters heeft verweerder hierdoor wederom de privacy geschaad.

Verweerder stelt dat in het artikel van 30 december 2012 het fenomeen is beschreven van tienermeisjes die hartstochtelijk fan zijn van een band. Om deze meisjes te typeren is de term ‘groupies’ gebruikt. Verder bevat het artikel een verslag van het optreden van The Dirty Daddies in de vorm van een aantal interviews en een observatie van de verslaggeefster van de avond. In dat verband is een deel van het gesprek met klaagsters opgenomen. De weergave van het gesprek is correct en bevat geen informatie die klaagsters kan schaden. Bovendien zijn in dit artikel geen namen van klaagsters vermeld. Zij zijn aangeduid als groupie A tot en met D, waardoor een koppeling met klaagsters als persoon niet gemaakt kan worden, aldus verweerder.
Hij heeft ter zitting toegelicht dat de website iDordt.nl een podium biedt voor alle Dordtenaren. Omdat hij van mening is dat het artikel van 30 december geen onjuistheden bevat, terwijl klaagsters toestemming hebben gegeven voor het maken van de foto’s, ziet hij geen aanleiding het artikel te wijzigen dan wel de foto’s te verwijderen. Wel heeft hij naar aanleiding van de bezwaren van klaagsters – met een knipoog – op de foto een balkje over de ogen van klaagsters geplaatst. Daarnaast zijn klaagsters in de gelegenheid gesteld zelf een artikel te plaatsen waarin zij hun visie konden weergeven. Klaagsters hebben daarvan geen gebruik gemaakt.
Verweerder heeft verder ter zitting meegedeeld dat hij zijn correspondentie met klaagsters heeft opgenomen in het artikel van 4 januari 2013, omdat dit nieuwswaarde heeft. Hij meent dat geen sprake is van schending van de privacy. Klaagsters hebben zelf hun e-mails aan iDordt gericht en daarbij niet vermeld dat deze e-mails vertrouwelijk waren. Bovendien zijn alleen hun voornamen vermeld. Volgens verweerder probeert hij zoveel mogelijk de privacy van mensen te waarborgen. Naar aanleiding van een – onder het artikel van 4 januari 2013 geplaatste – reactie en gegeven het feit dat het artikel nog maar geringe nieuwswaarde had, heeft verweerder dit artikel verwijderd. Nadat klaagsters hun klacht bij de Raad hadden ingediend, heeft verweerder het artikel weer online gezet om een volledig beeld van de kwestie te schetsen. Verweerder licht verder toe dat een geschil/ruzie nu eenmaal scoort; dit genereert bezoekersaantallen op de website. Ter zitting heeft verweerder erkend dat hij begrip heeft voor het gevoel van klaagsters dat hun klachten niet serieus zijn genomen.
Voor wat betreft het publiceren van de persoonlijke gegevens bij het artikel van 22 februari 2013 heeft verweerder ter zitting meegedeeld dat hij veronderstelde dat het klaagschrift een openbaar stuk was, dat de Raad eveneens op zijn website publiceert. Nu dit niet zo blijkt te zijn en kennelijk persoonlijke gegevens van een van de klaagsters zodanig online staan dat zij daarmee herleidbaar is, zal hij die gegevens zo spoedig mogelijk verwijderen c.q. onleesbaar maken.

BEOORDELING VAN DE KLACHT

De Raad stelt voorop dat de journalist waarheidsgetrouw bericht. Op basis van zijn informatie moeten lezers, kijkers, en luisteraars zich een zo volledig mogelijk en controleerbaar beeld kunnen vormen van het nieuwsfeit waarover wordt bericht. Bovendien maakt de journalist in de berichtgeving een duidelijk onderscheid tussen feiten, beweringen en meningen. (zie punten 1.1. en 1.4. van de Leidraad van de Raad)
Voorts zijn de journalist en zijn redactie vrij in de selectie van nieuws. Het is aan de redactie om te bepalen vanuit welke invalshoek(en) een onderwerp wordt belicht en in welke context het bericht wordt gebracht. De journalist behoeft geen toestemming voor of instemming met een publicatie te hebben van degene over wie hij publiceert. Wel dient hij het belang dat met de publicatie is gediend, af te wegen tegen de belangen die eventueel door de publicatie worden geschaad. (zie punten 1.2. en 1.3. van de Leidraad en vgl. RvdJ 2010/24)
Daarbij zal de journalist de privacy van personen niet verder aantasten dan in het kader van zijn berichtgeving redelijkerwijs noodzakelijk is. Een inbreuk op de privacy overschrijdt de grenzen van zorgvuldige journalistiek wanneer deze niet in redelijke verhouding staat tot het maatschappelijk belang van de publicatie. De journalist publiceert geen foto’s en zendt geen beelden uit die zijn gemaakt van personen in niet-algemeen toegankelijke ruimten zonder hun toestemming, en gebruikt evenmin brieven en persoonlijke aantekeningen zonder toestemming van betrokkenen. (zie punten 2.4.1. en 2.4.3. van de Leidraad)

Publicatie 30 december 2012
De Raad is van oordeel dat verweerder op een persoonlijk getinte wijze een sfeertekening heeft gegeven van het optreden in het Dolhuis en het daarbij aanwezige publiek. Voor de lezer is duidelijk dat is gekozen voor een luchtige – min of meer ironische – invalshoek. Dat dit voor klaagsters mogelijk onaangenaam is, maakt nog niet dat daarmee journalistiek ontoelaatbaar is gehandeld. Objectief bezien is de publicatie niet schadelijk voor klaagsters.
Daarbij komt dat klaagsters zelf aan de publicatie hebben meegewerkt. Ter zitting hebben zij erkend dat een deel van de weergegeven citaten ongeveer in die strekking ter sprake is gekomen. Verder is niet gebleken dat de citaten relevante onjuistheden bevatten.
Bovendien hebben klaagsters erkend dat zij hebben ingestemd met het maken van de foto’s en ervan op de hoogte waren dat deze mogelijkerwijs gebruikt zouden worden voor publicatie.
Een en ander leidt tot de conclusie dat verweerder met deze publicatie niet journalistiek onzorgvuldig heeft gehandeld. De klacht is in zoverre ongegrond.

Publicatie 4 januari 2013
De Raad stelt vast dat de gepubliceerde e-mailwisseling geen persoonlijke gegevens bevat waardoor klaagsters herleidbaar zijn dan wel dat de privacy van klaagsters op andere wijze ontoelaatbaar is aangetast. Niet is gebleken dat verweerder de e-mails als vertrouwelijk moest beschouwen. De e-mails zijn behandeld als ingezonden brieven en zonder wijzigingen geplaatst. Hierdoor is het standpunt van klaagsters met betrekking tot de publicatie van 30 december 2012 weergegeven.
De Raad is dan ook van oordeel dat verweerder met deze publicatie evenmin journalistiek ontoelaatbaar heeft gehandeld en dat de klacht op dit punt evenzeer ongegrond is.
Overigens heeft verweerder ter zitting duidelijk gemaakt dat hij begrip heeft voor het gevoel van klaagsters dat hun klachten niet serieus zijn genomen. Naar aanleiding van die klachten en de reactie van een derde heeft verweerder enige actie ondernomen. Hij heeft het artikel van 4 januari 2013 (enige tijd) verwijderd, en op de foto van klaagsters heeft hij een balkje over hun ogen geplaatst. Het was voor de lezer, gelet op het daarbij geplaatste onderschrift, duidelijk dat dit laatste met een knipoog was bedoeld. Het zou verweerder hebben gesierd als hij in de toonzetting van zijn reactie aan klaagsters ook blijk ervan zou hebben gegeven dat hij de ingediende klachten serieus neemt. Dat hij dat heeft nagelaten, maakt echter niet dat de klacht alsnog gegrond is.

Publicatie 22 februari 2013
Niet ter discussie staat dat verweerder, door het opnemen van een link naar het klaagschrift, persoonlijke gegevens van een van de klaagsters heeft gepubliceerd. Als gevolg daarvan is deze klaagster door een onbekende benaderd op haar mobiele telefoonnummer. Naar het oordeel van de Raad is de privacy van deze klaagster hierdoor onnodig aangetast. Op dit punt is de klacht dan ook gegrond.
Overigens heeft verweerder ter zitting duidelijk gemaakt dat hij er – kennelijk ten onrechte – van uit is gegaan dat het klaagschrift een openbaar stuk is en heeft hij toegezegd de persoonlijke gegevens van deze klaagster van zijn website te verwijderen.

BESLISSING

De klacht is ongegrond voor zover deze betrekking heeft op de publicaties van 30 december 2012 en 4 januari 2013. De klacht is gegrond voor zover deze is gericht tegen het publiceren van persoonlijke gegevens van (een van de) klaagsters door het opnemen van een link naar het klaagschrift bij de publicatie van 22 februari 2013.
 
De Raad verzoekt verweerder deze beslissing integraal of in samenvatting op de website iDordt.nl te publiceren.
 
Aldus vastgesteld door de Raad op 22 april 2013 door mr. C.A. Streefkerk, voorzitter, M.C. Doolaard, mw. M.J.H. Doomen, mw. drs. J.X. Nabibaks en mw. J.G.T.M. Wartenbergh, leden, in tegenwoordigheid van mw. mr. D.C. Koene, secretaris, en mr. M. Steenbergen, plaatsvervangend secretaris.