2013/1 ongegrond

Samenvatting

Klaagster maakt bezwaar tegen het artikel“Statenlid Nunes actief op extreemrechtse website”. Zij heeft allereerst gesteld dat onvoldoende wederhoor is toegepast. De Raad overweegt dat de  journalist voorafgaand aan de publicatie contact heeft opgenomen met klaagster. In de gedrukte versie en in de laatste update van de publicatie op internet is een reactie opgenomen, die in essentie weergeeft wat de mening van klaagster was. Het is niet aannemelijk dat klaagster onvoldoende tijd en ruimte heeft gekregen haar visie naar voren te brengen. Bovendien mag van een lid van de Provinciale Staten worden verwacht dat deze in een dergelijk geval ook zelf (meer) initiatief neemt. De Raad is van oordeel dat voldoende wederhoor is toegepast. Verder heeft klaagster gesteld dat in het artikel op de website gedurende korte tijd heeft gestaan dat zij niet bereikbaar zou zijn voor commentaar. Onvoldoende is duidelijk geworden hoe de feitelijke gang van zaken op dit punt is geweest. De bestreden (eerdere) versie van het digitale artikel is niet aan de Raad overgelegd. Los daarvan is deze omissie niet van zodanige aard – nu kort daarop alsnog de reactie van klaagster is opgenomen – dat verweerder daarmee journalistiek ontoelaatbaar heeft gehandeld.
Verder stond het verweerder vrij om ter verifiëring van het nieuwsbericht eveneens de voormalig fractievoorzitter van klaagster te benaderen voor een reactie. Gelet op de recente breuk van klaagster met de fractie was dit ook begrijpelijk en journalistiek relevant. Niet is gebleken dat verweerder daarbij journalistiek onzorgvuldig jegens klaagster heeft gehandeld.
Ten slotte stelt de Raad vast dat klaagster heeft erkend dat de gebruikte citaten van haar afkomstig zijn. Er is geen grond voor het oordeel dat de citaten op journalistiek onzorgvuldige wijze zijn gebruikt.

Beslissing van de Raad voor de Journalistiek
inzake de klacht van

M.C. Nunes

tegen

de hoofdredacteur van het Noordhollands Dagblad

Bij klachtformulier van 25 september 2012 met twee bijlagen heeft mevrouw M.C. Nunes te Vijfhuizen (hierna: klaagster) een klacht ingediend tegen de hoofdredacteur van het Noordhollands Dagblad (hierna: verweerder). Vervolgens heeft klaagster haar klacht nader toegelicht bij e-mail van 4 oktober 2012 met diverse bijlagen. P. Hovestad, adjunct-hoofdredacteur, heeft op de klacht geantwoord in een brief van 22 oktober 2012 met twee bijlagen.

De zaak is behandeld ter zitting van de Raad van 23 november 2012 waar klaagster in persoon is verschenen. Namens verweerder was daar voornoemde Hovestad aanwezig.

DE FEITEN

Op 5 juli 2012 is op de website van het Noordhollands Dagblad een artikel verschenen onder de kop “Statenlid Nunes actief op extreemrechtse website”. Het artikel opent met:
“Monica Nunes, Statenlid in Noord-Holland, heeft tot drie jaar geleden bijna 2200 bijdragen geleverd op het forum van de extreemrechtse website stormfront.org.”
De laatste update van het artikel, van 5 juli 2012 10:01, luidt verder:
“Dat blijkt uit onderzoek door de antifascistische onderzoeksgroep Kafka. Nunes zegt op de stormfrontsite onder meer dat alle moslims ’naar het land van herkomst’ moeten worden gestuurd en dat ’joden een goede neus voor geld’ hebben. Over een ’treurmars’ voor een neergestoken extreemrechtse skinhead schrijft ze: ,,Een dapper initiatief, de mars. Respect.’’
Nunes was tot maart van dit jaar Statenlid namens de PVV. Samen met Hero Brinkman en Gerton van Unnik verliet ze de provinciale PVV-fractie. Bij de persconferentie in Nieuwspoort op 20 maart waar Brinkman zijn breuk met Geert Wilders bekend maakte, zat zij naast hem.
 Vorige week viel ook Brinkmans nieuwe partij Onafhankelijke Burgerpartij (OBP) in de Staten uit elkaar. Nunes en Van Unnik stapten boos op en gaan waarschijnlijk zelfstandig verder.
Voordat Nunes volksvertegenwoordiger werd, was ze een lange aaneengesloten periode zeer actief op stormfront.org, een podium voor internetgebruikers met extreemrechtse en nazistische sympathieën. Ze maakte gebruik van het pseudoniem ’Doubt’. Dit account is inmiddels gesloten. Onder die naam zijn nog wel haar bijdragen terug te vinden.
Onder meer geeft ze als ’Doubt’ toe onder de naam ’Carolina’ ook bijdragen te leveren op de website forum-voor-de-vrijheid.nl. ’Carolina’ geeft op die site toe Monica Nunes te zijn.
Als ’Doubt’ heeft ze een foto van zichzelf op stormfront.org gezet. Een foto van lang geleden. Gemaakt in Portugal, het land waar haar vader vandaan komt. Haar voormalige politieke chef Brinkman bevestigt in een mail aan deze krant dat het Nunes is op de foto.
Bij de foto verzucht ze ’geen lange Germaanse’ te zijn en niet bang te zijn herkend te worden door ’de AFA’ (anti-fascisten). ,,Laat maar komen die ondervoede lijkwitte krakertjes. Ik maak Duitse worst van ze’’, aldus ’Doubt’ in maart 2008.
Nunes geeft toe 'een tijdje' als Doubt op stormfront te hebben gediscussieerd met neonazi's. Een deel van de teksten is niet van haar, zegt ze. Ook zegt ze dat zij de foto van haarzelf niet zelf heeft geplaatst. ,,Dit is bullshit, maar wat doe je er tegen? Ik vecht tegen spoken.””

Een vergelijkbaar artikel is verschenen in de gedrukte versie van het Noordhollands Dagblad van 5 juli 2012, waarin een dag later nog het artikel “Nunes: ‘Ik ging discussie aan met neonazi’s” is gepubliceerd.

DE STANDPUNTEN VAN PARTIJEN

Klaagster stelt dat zij op 4 juli 2012 door haar echtgenoot werd gebeld met de mededeling dat een journalist gebeld had die contact met haar wilde over een foto van haar. Omdat klaagster die dag afwezig was, heeft zij pas bij thuiskomst de e-mail gezien die De Lange aan haar had verzonden met het verzoek om contact op te nemen. Volgens klaagster was het daaropvolgende gesprek onplezierig. De Lange wilde alleen weten of de foto op het blog van KAFKA haar foto was, omdat hij een artikel over de publicatie van KAFKA wilde publiceren. Volgens klaagster heeft zij toen meegedeeld dat zij wilde reageren en haar verhaal wilde vertellen. De Lange antwoordde echter dat hij al een eerste reactie had – te weten de geschokte reactie van klaagster: “oh nee, niet die onzin, dit is echt bullshit.” – en ermee klaar was na een lange werkdag. Klaagster bekroop het gevoel dat deze publicatie in opdracht van Hero Brinkman plaatsvond, omdat zij een week eerder uit zijn fractie was gestapt. Dit verklaart ook het feit dat de journalist het telefoonnummer van haar man had, dat maar bij weinig mensen bekend is. Uit wanhoop heeft klaagster diezelfde avond een persbericht opgesteld met daarin haar verklaring, om te voorkomen dat een eenzijdig beeld zou ontstaan door de publicatie van verweerder.
Volgens klaagster heeft zij in het telefoongesprek onvoldoende gelegenheid gekregen om haar kant van het verhaal te vertellen, enkel omdat de journalist vond dat zijn dagtaak erop zat. Verder stelt klaagster dat in het artikel op de website gedurende korte tijd heeft gestaan dat zij niet bereikbaar zou zijn voor commentaar. Daardoor is bij lezers de indruk gewekt dat zij zich wilde schuilhouden, wat zeker niet het geval was. Klaagster meent dat zij zo extra beschadigd is.
Daarbij komt dat verweerder uitgebreid tijd heeft besteed aan een gesprek met Hero Brinkman. Hiermee wordt op zijn minst de schijn gewekt dat verweerder samenwerkte met Brinkman aan het artikel, aldus klaagster.
Ten slotte stelt zij dat in het artikel citaten van haar worden beschreven, die volledig uit het verband zijn gehaald, doordat ze zijn geplaatst zonder de gehele discussie waarvan zij deel uitmaakten. Verweerder had meer onderzoek moeten doen naar de context dan louter en alleen varen op een onderzoek van KAFKA. Klaagster geeft toe op het betreffende forum actief te zijn geweest. Zij houdt van het voeren van een discussie en wil graag tegengas geven aan de deelnemers van dat forum. Volgens klaagster zijn er ook andere politici geweest die dit hebben gedaan. Door het louter en alleen opnemen van enkele citaten wordt een verkeerd beeld geschetst, waardoor klaagster in haar belangen is geschaad. De publicatie heeft privé en maatschappelijk grote gevolgen voor haar, aldus klaagster.

Verweerder stelt dat de suggestie van klaagster dat er geen wederhoor is toegepast, onjuist is. Uit het artikel blijkt duidelijk dat een inhoudelijke reactie van klaagster is opgenomen ten aanzien van alle wezenlijke onderdelen van het nieuwsbericht. Bovendien is klaagster een dag later nog uitgebreider aan het woord gekomen in het artikel “Nunes: ik ging discussie aan met neonazi’s”. Ook dit artikel is op internet geplaatst. Volgens verweerder komt dit artikel in Google als eerste naar voren als wordt gezocht op ‘Nunes neonazi’s’.
Ter zitting heeft Hovestad opgemerkt dat slechts kort op de website heeft gestaan dat klaagster niet bereikbaar was voor commentaar. Dit is snel aangepast en niet in de gedrukte versie terecht gekomen.
Verder is het volgens verweerder niet meer dan logisch dat voormalig fractievoorzitter Brinkman met het nieuws is geconfronteerd. Een journalist is vrij in het bepalen van de selectie van nieuws en degenen die hij daarvoor benadert, aldus verweerder.
Voor zover klaagster betoogt dat de beschreven citaten uit de website van Stormfront niet van haar zijn en zonder de complete discussie zijn geplaatst, stelt verweerder dat citaten zijn gebruikt die illustratief zijn voor het nieuws. Klaagster heeft zeker twee keer de gelegenheid gekregen te beweren dat anderen haar profiel hebben gekraakt, aldus verweerder.

BEOORDELING VAN DE KLACHT

De klacht bestaat uit de volgende onderdelen:

  1. Verweerder heeft onvoldoende wederhoor toegepast en ten onrechte korte tijd vermeld dat klaagster niet bereikbaar was voor commentaar.
  2. Verweerder wekt de schijn voor deze publicatie te hebben samen gewerkt met de heer Brinkman.
  3. De gebruikte citaten zijn uit de context gehaald, waardoor het artikel tendentieus is.

Ad 1.
De journalist behoort, indien dit redelijkerwijs mogelijk is, wederhoor toe te passen bij betrokkenen die door een publicatie worden gediskwalificeerd. De beschuldigde krijgt voldoende gelegenheid om, zonder onredelijke tijdsdruk, bij voorkeur in dezelfde publicatie te reageren op de aantijgingen. (zie punt 2.3.1. van de Leidraad van de Raad)
Niet ter discussie staat dat journalist De Lange voorafgaand aan de publicatie contact heeft opgenomen met klaagster. In de gedrukte versie alsmede in de laatste update van de publicatie op internet is een reactie van klaagster opgenomen, die in essentie weergeeft wat de mening van klaagster over de inhoud van de publicatie was. Daarom is niet aannemelijk dat De Lange klaagster in het telefoongesprek daadwerkelijk onvoldoende tijd en ruimte heeft gegeven haar visie naar voren te brengen, zoals klaagster heeft gesteld. Bovendien mag van een lid van de Provinciale Staten worden verwacht dat deze in een dergelijk geval ook zelf (meer) initiatief neemt. Zo heeft klaagster die avond zelfstandig een persbericht opgesteld en verzonden, maar niet aan verweerder. Het had in de rede gelegen dat zij dit wel had gedaan. Alle omstandigheden in aanmerking genomen is de Raad van oordeel dat voldoende wederhoor is toegepast.
Verder heeft klaagster nog gesteld dat in het artikel op de website gedurende korte tijd heeft gestaan dat zij niet bereikbaar zou zijn voor commentaar. Onvoldoende is duidelijk geworden hoe de feitelijke gang van zaken op dit punt is geweest. De bestreden (eerdere) versie van het digitale artikel is ook niet aan de Raad overgelegd. Los daarvan is deze omissie niet van zodanige aard – nu kort daarop alsnog de reactie van klaagster in het artikel op de website is opgenomen – dat verweerder daarmee grenzen heeft overschreden van hetgeen, gelet op de eisen van journalistieke verantwoordelijkheid, maatschappelijk aanvaardbaar is.

Ad 2.
De Raad stelt voorop dat een journalist en zijn redactie vrij zijn in de selectie van nieuws. De journalist behoeft geen toestemming voor of instemming met een publicatie te hebben van degene over wie hij publiceert. Wel dient hij het belang dat met de publicatie is gediend, af te wegen tegen de belangen die eventueel door de publicatie worden geschaad. Voor mensen met publieke c.q. min of meer openbare functies is een zekere mate van blootstelling aan ongewilde publiciteit onvermijdelijk. (zie punten 1.2., 1.3. en 2.4.2 van de Leidraad)
Het stond verweerder derhalve vrij om ter verifiëring van het nieuwsbericht eveneens de voormalig fractievoorzitter van klaagster te benaderen voor een reactie. Gelet op de recente breuk van klaagster met de fractie was dit ook begrijpelijk en journalistiek relevant. Niet is gebleken dat verweerder daarbij journalistiek ontoelaatbaar jegens klaagster heeft gehandeld.

Ad 3.
De Raad stelt vast dat klaagster heeft erkend dat de gebruikte citaten van haar afkomstig zijn. Klaagster heeft echter onvoldoende toegelicht wat de door haar gestelde context van de citaten zou zijn geweest, zodat niet kan worden vastgesteld dat de citaten in de gewraakte publicatie uit de context zijn gehaald. Er is geen grond voor het oordeel dat de citaten op journalistiek onzorgvuldige wijze zijn gebruikt.

BESLISSING

De klacht is ongegrond.  

Aldus vastgesteld door de Raad op 18 januari 2013 door mr. C.A. Streefkerk, voorzitter, M.C. Doolaard, mw. M.J.H. Doomen, mw. dr. Y.M. de Haan en ir. B.L. Hooghoudt, leden, in tegenwoordigheid van mw. mr. D.C. Koene, secretaris, en mr. M. Steenbergen, plaatsvervangend secretaris.