2010/42 ongegrond

Beslissing van de Raad voor de Journalistiek
inzake de klacht van
 
Stichting United Different Voices
 
tegen
 
de hoofdredacteur van De Pers
 
Bij brief van 31 mei 2010 met een bijlage heeft H. Mooren in zijn hoedanigheid van voorzitter van de Stichting Different United Voices – die zich de promotie van stadsdeel Amsterdam Zuidoost ten doel heeft gesteld – te Amsterdam (hierna: klaagster) een klacht ingediend tegen de hoofdredacteur van De Pers (hierna: verweerder). Hierop heeft verweerder geantwoord in een e-mailbericht van 16 juni 2010, waarin hij heeft aangegeven geen aanknopingspunten te zien voor een reactie.
 
De zaak is behandeld ter zitting van de Raad van 6 augustus 2010. Van de zijde van klaagster is daar voornoemde Mooren verschenen. Verweerder is niet ter zitting verschenen.
 
DE FEITEN
 
Op 17 mei 2010 is in De Pers een artikel verschenen in de serie “Oorlog achter de dijken”. Het artikel is verschenen onder de kop “Amsterdam? Nee man, dit is Congo en bevat onder meer de volgende passages:
“Amsterdam Zuidoost geldt officieel als een ‘veiligheidsrisicogebied’. Dat is een mooi woord voor conflictzone. De lage grijze bewolking, het woekerende gras langs de gevels en het zwerfvuil in Gaasperdam doen denken aan Congo tijdens het regenseizoen. Drie jongens loeren naar voorbijgangers, als waren ze kindsoldaten op patrouille. Ze kennen het slagveld rond metrostation Gein en wijzen naar de supermarkt: dáár werd iemand neergestoken. Bij de skatebaan werd een mes in iemands nek geplant en bij de pinautomaat was er ook iets gebeurd. ‘Ze rippen je hier al voor 100 euro’, weten ze.
De problemen worden vooral veroorzaakt door jongens tussen de zestien en twintig jaar, maar soms zijn er ook drugshandelaartjes van vijftien met een pistool. ‘Zonder wapen kun je hier niet overleven’, verzekert de jongen van veertien met een zwarte NY-pet zonder een greintje cynisme. ‘Je bent altijd bang dat je door iemand anders wordt gepakt.’”
en
“Een veiligheidsrisicogebied is een lichte versie van de noodtoestand, waarbij de politie preventief mag fouilleren en auto’s mag doorzoeken. Het werd daardoor even rustig, maar nu de dagen langer worden steekt het geweld weer de kop op. (…) De brug over, in de Steenderenstraat, werd half augustus vorig jaar (…) (15) getroffen door een verdwaalde kogel na een avondje barbecuen. Een buurmeisje haalt haar schouders op: ‘Hij had pech.’ Zelf woont ze naar alle tevredenheid in Zuidoost. ‘Het geweld hangt helemaal af van in welke kringen je beweegt. Maar het is wel gek dat er zoveel mensen met een wapen rondlopen.’ Een passerende jongen met blond stekelhaar: ‘Als je chill bent, heb je hier geen probleem.’
Zuidoost herbergt officieel 81.000 bewoners, maar tel er rustig de enkele tienduizenden illegalen bij met hun parallelle economie. Een auto wassen kost tien euro, een snorder die je naar het centrum rijdt idem, in het café gapen vrouwen je aan. Er wordt gehandeld in drugs, vrouwen, auto’s.
Eigenlijk weet niemand wat er allemaal gebeurt achter de met vodden bespannen ramen ‘Je wenst elkaar goedendag op straat, meer contact is er niet,’ zegt een gepensioneerde bewoner. De meeste blanke bewoners zijn oud, gehandicapt of verslaafd.”
en tot slot
“Een bosje verlepte witte rozen voor het groene hek van een kinderspeelplaats markeert de overlijdensplek van (…) (19) op 21 september 2009. (…) Zwervend en werkloos schold hij een medewerkster van de supermarkt uit voor ‘hoer’ en ‘vetzak’. Haar vriend sprak hem daarop aan, beiden trokken een wapen en er viel een dodelijk schot. (…) ‘(…) wilde het alleen uitpraten’, verzekert een vriend. Met een blik bier aan een stenen damtafel wil hij de Bijlmermores best nog eens uitleggen; geweld is de enige eerzame oplossing voor een probleem. ‘Als ik ruzie met je krijg, staat het hier binnen tien minuten vol.’
 
HET STANDPUNT VAN KLAAGSTER
 
Klaagster stelt dat in het artikel een beeld wordt geschetst dat geen recht doet aan Amsterdam Zuidoost in het algemeen en de Bijlmer in het bijzonder. De bewoners worden volgens haar ten onrechte weggezet als crimineel, gehandicapt of verslaafd. Daarbij wordt ten onrechte de suggestie gewekt dat iedereen een wapen heeft, omdat men zonder wapen niet overleeft, aldus klaagster. Volgens haar worden de bewoners daardoor in hun eer en waardigheid aangetast.
Voorts stelt klaagster dat het artikel geen enkele nieuwswaarde heeft en dat het kennelijk alleen maar is gemaakt om gemakkelijk te scoren. Daarnaast wijst klaagster erop dat het gebruikte beeldmateriaal is verouderd, maar desondanks het tendentieuze beeld alleen maar versterkt. Klaagster stelt dat uitspraken van 14-jarige jongens, die stoer willen zijn, ten onrechte worden neergezet als waarheid.
Ook het waarheidsgehalte over de tienduizenden illegalen is volgens klaagster nihil. Daarbij wijst zij erop dat naar aanleiding van vergelijkbare uitspraken van oud-politiecommissaris Nordholt is aangetoond dat deze informatie onjuist is.
Tot slot wijst klaagster erop dat zij een stichting is die al jaren werkt aan de beeldvorming en het imago van de wijk. Zij organiseert onder meer rondleidingen door de wijk, waarbij de waarheid over geweldsdelicten en dergelijke ook niet wordt geschroomd. De bezoekers en inwoners herkennen zich niet in de berichtgeving als opgenomen in het gewraakte artikel, aldus klaagster.
 
BEOORDELING VAN DE KLACHT
 
Kern van de klacht is dat het artikel tendentieus is en dat een dusdanig beeld wordt geschetst van Amsterdam Zuidoost dat daarmee de eer en waardigheid van de bewoners wordt aangetast.
 
De Raad stelt voorop dat de journalist waarheidsgetrouw behoort te berichten. Op basis van zijn informatie moeten lezers zich een zo volledig mogelijk en controleerbaar beeld kunnen vormen van het nieuwsfeit waarover wordt bericht. In de berichtgeving maakt de journalist een duidelijk onderscheid tussen feiten, beweringen en meningen. De journalist vermijdt voorts eenzijdige en tendentieuze berichtgeving. (zie punten 1.1., 1.4. en 1.5. van de Leidraad van de Raad)
 
De Raad constateert dat in het gewraakte artikel, als onderdeel van een serie, een sfeerbeeld wordt geschetst van Amsterdam Zuidoost. Hoewel de Raad er begrip voor heeft dat klaagster zich niet in het negatieve karakter van het geschetste beeld herkent, is het artikel naar het oordeel van de Raad niet zodanig tendentieus van aard, dat het als journalistiek onzorgvuldig dient te worden aangemerkt. Daarbij overweegt de Raad dat het artikel een algemeen beeld geeft van een buurt, waarbij verschillende bewoners aan het woord zijn gelaten.
 
De Raad is dan ook van oordeel dat verweerder met de publicatie van het gewraakte artikel geen grenzen heeft overschreden van hetgeen, gelet op de eisen van journalistieke verantwoordelijkheid, maatschappelijk aanvaardbaar is.
 
BESLISSING
 
De klacht is ongegrond.
 
Aldus vastgesteld door de Raad op 17 september 2010 door mr. A. Herstel, voorzitter, mw. A.C. Diamand, mw. E.J.M. Lamers, ir. B.L. Hooghoudt en mr. drs. G.J. Wolffensperger, leden, in tegenwoordigheid van mr. H. Osinga, adjunct-secretaris, en mw. mr. P.J. Blok, plaatsvervangend secretaris.