2010/20 ongegrond niet-ontvankelijk onthouding oordeel

Beslissing van de Raad voor de Journalistiek
inzake de klacht van
 
X
 
tegen
 
de hoofdredacteuren van De Telegraaf, Het Parool en de Gay Krant
 
Bij brief van 19 januari 2010 met diverse bijlagen heeft X (hierna: klaagster) een klacht ingediend tegen de hoofdredacteur van De Telegraaf (hierna: De Telegraaf), de hoofdredacteur van Het Parool (hierna: Het Parool) en de hoofdredacteur van de Gay Krant (hierna: de Gay Krant).
Vervolgens heeft de secretaris van de Raad bij brief van 4 februari 2010 aan klaagster onder meer verzocht om kopieën van de gewraakte publicaties en klaagster nader geïnformeerd over de klachtprocedure. Hierop heeft klaagster bij brief van 8 februari 2010 haar klacht toegelicht en een aantal bijlagen overgelegd.
 
De Telegraaf heeft bij e-mail van 19 februari 2010 laten weten niet mee te zullen werken aan de procedure bij de Raad.
Namens Het Parool heeft mevrouw Leupen bij brief van 18 februari 2010 op de klacht gereageerd.
Namens de Gay Krant heeft de heer Van Esch in een brief van 16 februari 2010 op de klacht gereageerd.
 
De zaak is behandeld ter zitting van de Raad van 12 maart 2010 in aanwezigheid van klaagster. Verweerders zijn niet ter zitting verschenen.
 
DE FEITEN
 
In De Telegraaf van 8 januari 2010 is een artikel verschenen onder de titel “Stalkster politici opgenomen”. Het artikel bevat onder meer de volgende passage:
“De stalkster van gemeenteraadslid Petra Hoogerwerf (D66) en Anne Lize van der Stoel, oud-stadsdeelvoorzitter van het Centrum (VVD), wordt verplicht een jaar in een psychiatrisch ziekenhuis opgenomen.
Deze uitspraak deed de Amsterdamse rechtbank gisteren. ,,Ik ben opgelucht. Het heeft zeker zin gehad aangifte van stalking te doen, al kan deze mevrouw natuurlijk nog in hoger beroep gaan”, aldus Hoogerwerf.”
 
Vervolgens is op 12 januari 2010 in De Telegraaf een artikel verschenen onder de kop “Fikse blunder OM” met als onderschrift “Slachtoffer fout ingelicht over straf tegen stalkster”. In dit artikel is onder meer vermeld:
“Justitie in Amsterdam heeft flink geblunderd in de zaak tegen de stalkster van D66-gemeenteraadslid Petra Hoogerwerf en Anne Lize van der Stoel, voormalig voorzitter van stadsdeel Centrum.
Tot haar verbijstering hoorde slachtoffer Hoogerwerf gisteren dat haar belaagster geen verplichte opname in een psychiatrisch ziekenhuis krijgt opgelegd. Dit in tegenstelling tot wat het openbaar ministerie (OM) haar vorige week telefonisch meedeelde. ,,Justitie heeft excuses aan mij gemaakt over het feit dat ik verkeerd ben geïnformeerd over de uitspraak van de rechtszaak tegen de vrouw. Zij hebben mij vorige week verteld dat de vrouw een jaar opgenomen zou worden. Dat bleek helaas onjuist”, reageerde Hoogerwerf nog onthutst over het nieuws.”
(…)
“Woordvoerder Ruth Gorissen van het Amsterdamse OM concludeert dat er iets verkeerd is gegaan in de communicatie naar Petra Hoogerwerf. ,,We betreuren dat ten zeerste. Helaas gaan soms dingen mis, maar dat is ontzettend vervelend.””
 
In Het Parool van 8 januari 2010 is een artikel verschenen onder de kop “Stalkster jaar opnemen”. In dit artikel is onder meer vermeld:
 “De vijftigjarige X, die onder anderen D66-raadslid Petra Hoogerwerf en oud-stadsdeel voorzitter Anne Lize van der Stoel stalkte, wordt verplicht een jaar opgenomen in een psychiatrische inrichting.
Dat heeft de rechter gisteren besloten. De rechter achtte de Amsterdamse X schuldig aan het stalken van vier personen, maar volgde de eis van de officier van justitie om af te zien van rechtsvervolging.
(…)
X stelde tijdens de rechtszaak dat ze ten onrechte wordt neergezet als ‘knettergek en geschift’. “Mijn makke als hoogbegaafde homoseksueel is dat het heel hard gaat hier boven.”
Vervolgens is in Het Parool van 12 januari 2010 vermeld dat in het artikel van 8 januari 2010 ten onrechte is gemeld dat X was veroordeeld tot één jaar verplichte opname in een psychiatrische inrichting.
 
Klaagster is de in de artikelen bedoelde stalkster.
 
DE STANDPUNTEN VAN PARTIJEN
 
Ten aanzien van De Telegraaf stelt klaagster dat in het artikel van 8 januari 2010 feitelijke onjuistheden zijn gepubliceerd. Klaagster betwist dat de kop “Stalkster politici opgenomen” juist is, nu geen sprake is van een gedwongen opname in een psychiatrisch ziekenhuis. Zij meent voorts dat de berichtgeving onvoldoende en onjuist is gerectificeerd. Klaagster stelt dat zij door de publicatie in haar integriteit is aangetast en imagoschade heeft opgelopen.
Met betrekking tot Het Parool stelt klaagster uitsluitend dat zij onjuist is geciteerd. De uitspraak “Mijn makke als hoogbegaafde homoseksueel is dat het heel hard gaat hier boven.” heeft zij niet gedaan. Klaagster wijst erop dat het woord ‘makke’ niet tot haar vocabulaire behoort.
Ter zake van de Gay Krant stelt klaagster dat er op de website van de Gay Krant ontoelaatbare reacties zijn verschenen met een inhoud als “Die vrouw moet eerst een moord plegen. Dan wordt zij officieel voor gek verklaard.” Klaagster wijst op de ‘spelregels’ bij het plaatsen van reacties. Deze luiden: ‘De reactie mag niet beledigen, discrimineren en/of nodeloos kwetsen, de reactie mag geen scheldwoorden of bedreigingen bevatten’, aldus klaagster. Zij meent dat de reacties in strijd zijn met de gehanteerde regels en dat derhalve grenzen zijn overschreden van hetgeen maatschappelijk aanvaardbaar is.
Verder stelt klaagster dat de Gay Krant in 2008 ten onrechte heeft geweigerd een column van haar hand te publiceren. Ten aanzien van haar ontvankelijkheid stelt klaagster dat er vanwege ‘een opiniedelict’ een publicatieverbod van een jaar op de column zat.
 
Het Parool heeft allereerst gesteld dat de klacht hem niet volledig duidelijk is. Verder wijst hij erop dat klaagster wel degelijk de uitspraak heeft gedaan, zoals is weergegeven. Het Parool verwijst ter zake naar een publicatie van 8 mei 2009. Het citaat is vervolgens aangehaald in het gewraakte artikel van 8 januari 2010. Voorts stelt verweerder dat het artikel wel een andere vervelende onjuistheid bevat, maar dat die fout vier dagen later is gerectificeerd.
 
De Gay Krant is er niet van op de hoogte tegen welke publicaties de klacht is gericht. Hij heeft overigens zoveel mogelijk berichten betreffende klaagster van zijn website verwijderd.
Verder is de Gay Krant van mening dat het een redactie vrij staat een reactie te weigeren en dat hij ervoor heeft gekozen de column van klaagster niet te publiceren.
 
BEOORDELING VAN DE KLACHT voor zover deze is gericht tegen De Telegraaf
 
De Raad stelt voorop dat de journalist waarheidsgetrouw bericht. Op basis van zijn informatie moeten lezers, kijkers en luisteraars zich een zo volledig mogelijk en controleerbaar beeld kunnen vormen van het nieuwsfeit waarover wordt bericht. (zie punt 1.1. van de Leidraad van de Raad)
 
Bij het berichten over strafzaken dient een journalist een hoge mate van zorgvuldigheid in acht te nemen. Het verdient de voorkeur dat een journalist – voor zover mogelijk – gebruik maakt van de officiële distributiekanalen van de rechtbank als bron van informatie betreffende de uitspraak. Hierdoor kan het verkrijgen van foutieve informatie tot een minimum worden beperkt. Voorts mag de journalist in beginsel vertrouwen op de juistheid van informatie die wordt verstrekt door het Openbaar Ministerie. De betrouwbaarheid van enkel het slachtoffer in de strafzaak, als brenger van objectieve feiten, mag niet zonder meer worden aangenomen. (zie punt 2.2.5. van de Leidraad)
 
Uit de publicaties in De Telegraaf volgt dat de onjuiste informatie over de vermeende gedwongen opname van klaagster (al dan niet indirect) is verstrekt door het Openbaar Ministerie. Het kan in het onderhavige geval dan ook niet aan De Telegraaf worden toegerekend dat de gepubliceerde informatie onjuist is. Daarbij komt dat De Telegraaf in het artikel van 12 januari 2010 de onjuiste berichtgeving heeft rechtgezet.
 
Een en ander leidt tot de slotsom dat de klacht ongegrond is.
 
BEOORDELING VAN DE KLACHT voor zover deze is gericht tegen Het Parool
 
De klacht richt zich uitsluitend tegen de passage waarin klaagster is geciteerd. Klaagster heeft gesteld dat het citaat onjuist is, hetgeen verweerder gemotiveerd heeft betwist. Aangezien geen materiaal voorhanden is op grond waarvan de Raad kan vaststellen welk standpunt juist is, onthoudt hij zich van een inhoudelijk oordeel ter zake.
 
BEOORDELING VAN DE KLACHT voor zover deze is gericht tegen de Gay Krant
 
Daaruit kan worden afgeleid dat de klacht moet zijn voorzien van de publicatie waarop deze betrekking heeft. Dat kan een fotokopie van een artikel zijn of – als het gaat om radio of televisie – een opname van de betreffende uitzending of eventueel de uitgetypte letterlijke tekst.
 
Klaagster heeft, hoewel daartoe door de Raad te zijn uitgenodigd, geen fotokopieën van de gewraakte publicaties overgelegd. Het klaagschrift is in zoverre derhalve niet voor behandeling vatbaar, zodat klaagster in deze klacht niet-ontvankelijk is. (vgl. RvdJ 2008/11)
 
Verder heeft klaagster gesteld dat de Gay Krant in 2008 ten onrechte heeft geweigerd een column van haar hand te publiceren. In dat verband overweegt de Raad dat artikel 2a van het hiervoor bedoelde Reglement luidt:
1.      Een klaagschrift moet worden ingediend binnen 6 maanden nadat de journalistieke gedraging, waartegen de klacht is gericht, heeft plaatsgevonden.
2.      Een klaagschrift is tijdig ingediend indien het voor het einde van de termijn door het secretariaat van de Raad voor de Journalistiek is ontvangen.  
3.      Indien een klaagschrift niet tijdig is ingediend, is de klager in zijn klacht niet-ontvankelijk.
4.      Ten aanzien van een na afloop van de termijn ingediend klaagschrift blijft niet-ontvankelijkverklaring op grond daarvan achterwege indien redelijkerwijs niet kan worden geoordeeld dat de klager in verzuim is geweest.
Vaststaat dat de klacht ter zake niet binnen zes maanden na de gewraakte gedraging bij de Raad is binnengekomen.
Naar het oordeel van de Raad kunnen de door klaagster aangevoerde omstandigheden niet worden aangemerkt als bijzondere omstandigheden die de termijnoverschrijding verontschuldigbaar doen zijn. Klaagster heeft voorts onvoldoende aannemelijk gemaakt dat het haar redelijkerwijs niet kan worden tegengeworpen dat zij de klacht niet binnen de termijn heeft ingediend. Klaagster moet dan ook in deze klacht niet-ontvankelijk worden verklaard. (vgl. RvdJ 2009/9)
 
BESLISSING
 
De klacht tegen De Telegraaf is ongegrond. De Raad onthoudt zich van een oordeel over de klacht tegen Het Parool. Klaagster is in haar klacht tegen de Gay Krant niet-ontvankelijk.
 
Aldus vastgesteld door de Raad op 12 mei 2010 door mw. mr. H. Troostwijk, voorzitter, T.R. Harkema, mw. E.J.M. Lamers, A. Mellink MPA en drs. L.W. Verhagen, leden, in tegenwoordigheid van mw. mr. D.C. Koene, secretaris, en H. Osinga, junior secretaris.