2009/39 ongegrond onthouding oordeel

Beslissing van de Raad voor de Journalistiek
inzake de klacht van
 
X c.s.
 
tegen
 
J. van de Kamp en de hoofdredacteur van Metro-Rotterdam
 
Bij brief van 6 mei 2009 met een bijlage heeft X (hierna: klager), mede namens de Woonwerkvereniging Palestinastraat (i.o.), een klacht ingediend tegen J. van de Kamp en de hoofdredacteur van Metro-Rotterdam (hierna: verweerders). Daarbij heeft klager verzocht om versnelde behandeling. Gelet op artikel 2 lid 3 van het Reglement voor de werkwijze van de Raad, heeft de voorzitter van de Raad dit verzoek toegewezen.
In een brief van 17 mei 2009 hebben R. van Brandwijk, hoofdredacteur, en S. de Groot, uitgever, namens verweerders laten weten niet inhoudelijk op de klacht te zullen reageren.
Klager heeft ten slotte op 29 mei 2009 nog twee bijlagen overgelegd.
 
De zaak is behandeld ter zitting van de Raad van 29 mei 2009. Namens klager is daar Y, gemachtigde, verschenen. Verweerders zijn daar niet verschenen.
 
DE FEITEN
 
Op 24 maart 2009 is in Metro-Rotterdam een artikel verschenen onder de kop “’Het zijn gewoon ratten’” met de onderkop “Bewoners Palestinastraat zijn overlastgevende krakers goed zat”. Daarin worden enkele bewoners van de Palestinastraat geciteerd. Het artikel bevat onder meer de volgende passages:
“Terwijl de vuilniswagen van de Roteb voor de grote hoop met rotzooi stopt, kijkt hij nog even snel of er wat voor hem bij zit. De kraker pakt wat stukken hout en loopt dan ‘zijn’ huis in. “Zie je nou wat er gebeurt? Dat is toch niet normaal?” Hoofdschuddend loopt een buurtbewoonster voorbij.”
en
““Begrijp me goed: er zitten hier al jaren krakers, waar we nooit last van hebben, maar er is sinds kort een groep van twintig buitenlanders die het voor de rest bederft.”
In de straat staan zes tot zeven slooppanden die door de groep zijn ingenomen. Deze staan onder beheer van de leegstandorganisatie Ad Hoc, die de huizen sinds kort 24 uur per dag laat bewaken. Dit om te voorkomen dat meer woningen ten prooi vallen aan de groep overlastgevers die onder meer zou bestaan uit Polen, Duitsers, Italianen, Spanjaarden en Hongaren.
Theo’s buurvrouw Inge is blij dat ze volgende week kan verhuizen. “Dit is echt niet leuk. Het zijn gewoon ratten, dat meen ik echt! Ze lopen 's nachts over daken, draaien elke nacht keiharde muziek, laten hun honden los over straat lopen en breken muren uit om zich tussen de verschillende panden te kunnen bewegen. Het is toch niet normaal dat dit hier gewoon kan?””
Bij het artikel is een foto geplaatst, met daaronder de tekst: “Bewoner Theo Schellen: “Zo erg als dit heb ik het nog nooit gehad.””
 
HET STANDPUNT VAN KLAGER
 
Klager stelt dat het stuk, mede gelet op de kop “’Het zijn gewoon ratten’”, tendentieus is en op onwaarheden berust. Verder stelt hij dat het beginsel van hoor en wederhoor is geschonden. Tot slot meent hij dat er geen onderscheid is gemaakt tussen feiten, beweringen en meningen.
Ter onderbouwing van zijn standpunten stelt klager dat met de passage over de vuilniswagen ten onrechte een negatief beeld wordt geschetst over krakers, namelijk dat deze niet normaal zijn. Klager wijst erop dat de woorden ‘niet normaal’ enkele malen zijn herhaald. Volgens klager trachten verweerders daarmee de lezer ervan te overtuigen dat krakers daadwerkelijk niet normaal zijn. Klager meent dat aldus geen sprake is van onafhankelijke en objectieve journalistiek. In dit kader is ter zitting nog betoogd dat verweerders opzettelijk de citaten aan de buurtbewoners ontlokt hebben.
Verder betoogt klager dat het onzorgvuldig en onrechtvaardig is jegens de heer Schellen om diens foto onder de kop “’Het zijn net ratten’” te plaatsen. Hierdoor lijkt het of de heer Schellen dit gezegd zou hebben, terwijl dat niet het geval is. De heer Schellen heeft altijd goed contact gehad met de krakers.
Klager stelt voorts dat in het artikel ten onrechte is vermeld dat de groep van twintig buitenlandse krakers bestaat uit Polen, Duitsers, Italianen, Spanjaarden en Hongaren. Volgens klager is dit onjuist en hadden verweerders hier nader onderzoek naar moeten doen.
Volgens klager zijn bovendien de uitlatingen van een buurvrouw – inhoudende dat de krakers harde muziek draaien, hun honden los over straat laten lopen en muren tussen de kraakpanden slopen – ten onrechte als feiten gepresenteerd. Het gaat echter slechts om beweringen en verweerders hadden deze nader moeten onderzoeken c.q. verifiëren bij andere buurtbewoners. In dit kader betoogt klager nog dat verweerders in het geheel geen contact met de krakers hebben opgenomen, en daarmee het beginsel van hoor en wederhoor hebben geschonden.
Ter zitting heeft klagers gemachtigde desgevraagd bevestigd, dat klager ten tijde van de publicatie een van de krakers was in de Palestinastraat.
 
BEOORDELING VAN DE KLACHT
 
Kern van de klacht is dat sprake is van niet-waarheidsgetrouwe en tendentieuze berichtgeving, waarbij beweringen en citaten ten onrechte als feiten zijn gepresenteerd, en geen wederhoor is toegepast.
 
Volgens klager is het artikel niet-waarheidsgetrouw met betrekking tot de vermelde nationaliteiten en hoeveelheid krakers. De Raad overweegt ter zake dat klager noch in zijn klaagschrift noch ter zitting op enige wijze heeft aangetoond of aannemelijk gemaakt dat de groep buitenlandse krakers niet bestaat uit personen met de genoemde nationaliteiten. Ter zitting heeft klager voorts bevestigd dat het gaat om een groep van ongeveer 20 krakers die overlast veroorzaken. Ook overigens is niet gebleken dat de berichtgeving relevante onjuistheden bevat.
 
Verder ziet de Raad geen aanknopingspunten voor het oordeel dat sprake is van tendentieuze berichtgeving. Het artikel heeft immers duidelijk tot doel te berichten over de overlast die door een aantal krakers wordt veroorzaakt in de Palestinastraat en niet om een algemeen negatief beeld over krakers te schetsen. Daarbij komt dat ook de uitlating van de heer Schellen is opgenomen “er zitten hier al jaren krakers, waar we nooit last van hebben.”
 
Klager heeft voorts gesteld dat beweringen c.q. citaten van buurtbewoners ten onrechte als feiten zijn gepresenteerd. De Raad ziet evenwel geen aanknopingspunten voor het oordeel dat dit het geval is geweest. In het artikel worden de citaten van de bewoners uit de straat duidelijk als zodanig weergegeven. Evenmin ziet de Raad aanleiding voor het oordeel dat met plaatsing van de foto van de heer Schellen onder de kop “’Het zijn gewoon ratten’” wordt gesuggereerd dat de heer Schellen dat heeft gezegd, nog daargelaten de vraag of klager op dit punt als ‘rechtstreeks belanghebbende’ kan worden aangemerkt.
 
Klager heeft ten slotte gesteld dat hij c.q. de bedoelde krakers niet in de gelegenheid zijn gesteld op de geuite beschuldigingen te reageren. Omdat verweerders niet op de klacht hebben willen reageren, heeft de Raad echter niet kunnen vaststellen of verweerders inderdaad geen enkele poging hebben ondernomen om wederhoor toe te passen. De Raad onthoudt zich daarom op dit punt van een oordeel, zowel ten aanzien van de vraag of feitelijk geen wederhoor heeft plaatsgevonden, als ten aanzien van de vraag of wederhoor noodzakelijk was.
 
BESLISSING
 
De klacht is ongegrond voor zover deze betrekking heeft op niet-waarheidsgetrouwe en tendentieuze berichtgeving, waarbij beweringen en citaten ten onrechte als feiten zijn gepresenteerd. Voor zover de klacht betrekking heeft op het niet toepassen van wederhoor onthoudt de Raad zich van een oordeel.
 
De Raad verzoekt verweerders deze beslissing integraal of in samenvatting in Metro-Rotterdam te publiceren
 
Aldus vastgesteld door de Raad op 7 juli 2009 door mw. mr. H. Troostwijk, voorzitter, prof. dr. M.J. Broersma, mw. drs. M.G.N. Mathot, mw. drs. J.X. Nabibaks en mw. E.H.C. Salomons, leden, in tegenwoordigheid van mw. mr. D.C. Koene, secretaris, en mr. W.S. van Helvoort, plaatsvervangend secretaris.