2009/21 ongegrond onthouding oordeel

Beslissing van de Raad voor de Journalistiek
inzake de klacht van
 
J.K. Werkhoven (oudergroep ‘Zorgen in de zorg’)
 
tegen
 
C. Evers en de hoofdredacteur van de Leeuwarder Courant
 
Bij brief van 19 januari 2009 met twee bijlagen heeft J.K. Werkhoven te Franeker, namens oudergroep ‘Zorgen in de zorg’ (hierna: klager) een klacht ingediend tegen C. Evers en de hoofdredacteur van de Leeuwarder Courant (hierna: verweerders). Hierop hebben verweerders geantwoord in een brief van 30 januari 2009 met één bijlage.
 
De zaak is behandeld ter zitting van de Raad van 20 februari 2009, waar namens klager de heer A. Hofma, voorzitter van oudergroep ‘Zorgen in de zorg’, is verschenen. Verweerders zijn daar niet verschenen.
 
DE FEITEN
 
Op 17 december 2008 is in de Leeuwarder Courant een artikel verschenen onder de kop “Talant breekt met ontevreden groep ouders”. Het artikel bevat, voor zover hier van belang, de volgende passages:
“Zorginstelling Talant wil niet langer praten met een groep verontruste ouders. Tijdens een gesprek gisteren zijn de ouders vroegtijdig opgestapt, volgens de instelling omdat ze hun zin niet kregen. Voor Talant is daarmee de maat vol.”
en
“De instelling beticht de woordvoerders ervan uitsluitend hun persoonlijk belang voor ogen te hebben. “Hiermee verder gaan zou onverantwoord zijn ten opzichte van de overige zorgvragenden en hun families”, aldus Talant vanmorgen in een verklaring. De organisatie, die zorg biedt aan 3600 kinderen en volwassenen met een handicap, wil voortaan uitsluitend nog via de Centrale Verwantenraad met ouders praten. Volgens Werkhoven is verder overleg niet zinvol meer. “We zijn al 26 maanden bezig. Maar alles verloopt zeer stroef”.”
 
Op 19 december 2008 is in de Leeuwarder Courant een ingezonden stuk gepubliceerd door S. Jonker namens de Centrale Verwantenraad van Talant. Dit stuk bevat onder meer de volgende passage:
“De Centrale Verwantenraad van Talant betreurt ten zeerste dat de gesprekken tussen de raad van bestuur en de groep ontevreden ouders zijn afgebroken (LC 17 december). Ook de inschakeling van een onafhankelijke bemiddelaar die de steun had van beide partijen heeft niet geleid tot een acceptabele oplossing. De raad van bestuur heeft de Centrale Verwantenraad steeds op de hoogte gehouden van de voortgang van het proces en in onze ogen is een zorgvuldig traject bewandeld.”
 
DE STANDPUNTEN VAN PARTIJEN
 
Klager betoogt in de eerste plaats dat zijn ingezonden reacties op bovengenoemde artikelen ten onrechte niet in de Leeuwarder Courant zijn geplaatst, en dat dit zonder opgaaf van redenen is gebeurd. Een ingezonden reactie van de Centrale Verwantenraad van Talant is wel in de Leeuwarder Courant geplaatst. Klager wijst in dit verband op een e-mail van verweerders van 23 december 2008, waarin gemeld wordt dat de ingezonden brief van klager niet zal worden geplaatst. Volgens hem is de berichtgeving in de Leeuwarder Courant over dit onderwerp eenzijdig en niet objectief. Ter zitting heeft klager nog aangegeven dat het belang bij het plaatsen van de ingezonden brieven van de oudergroep zwaarder weegt dan het recht van de Leeuwarder Courant om ingezonden stukken niet te plaatsen, aangezien het conflict tussen klager en Talant betrekking heeft op misbruik en toebrengen van letsel aan verstandelijk gehandicapten.
In de tweede plaats beklaagt klager zich over het gedrag van Evers, verslaggever van de Leeuwarder Courant, tijdens een interview op 9 januari 2009 met klager. Volgens klager heeft Evers, toen hij niet de door hem gewenste antwoorden kreeg op bepaalde vragen, gevloekt en agressief gedrag vertoond.
 
Verweerders stellen dat diverse malen is gepubliceerd over het conflict tussen klager en Talant, en dat aan de standpunten van klager al ruimschoots aandacht is gegeven. Zij hebben hiertoe diverse artikelen overgelegd die in de periode mei-december 2007 zijn gepubliceerd over het geschil tussen de oudergroep en Talant. Het bovengenoemde artikel is gepubliceerd, omdat de kwestie eind 2008 in een nieuwe fase kwam door het besluit van Talant om de contacten met klager te verbreken. Verder menen verweerders dat in het artikel van 17 december 2008 zowel het standpunt van Talant als dat van klager is weergegeven, zodat geen sprake is van eenzijdige berichtgeving. Verder heeft de Centrale Verwantenraad van Talant – het officiële orgaan voor overleg met de familie van de cliënten van Talant – een eigen verklaring gegeven. Deze verklaring is als ingezonden brief geplaatst, omdat zulks volgens verweerders een zinvolle aanvulling was op de bekende informatie. In de reactie van klager op de brief van de Verwantenraad herhaalt hij volgens verweerders wat hij al in eerste instantie heeft gezegd. Verweerders hebben daarom besloten die discussie op dat moment niet te herhalen. In een e-mail van 23 december 2008 is klager toegezegd dat in januari 2009 contact met hem zou worden opgenomen om na te gaan of er vermeldenswaardige nieuwe ontwikkelingen waren en of er verdere actie zou worden ondernomen door de oudergroep. Daarnaast is hem meegedeeld dat, nu de reacties van klager slechts een herhaling omvatten van wat in eerste instantie al naar voren is gebracht, er besloten was de ingezonden brieven niet te plaatsen.
Met betrekking tot het gedrag van Evers tijdens het interview op 9 januari 2009 bestrijden verweerders de gebeurtenissen zoals klager die heeft weergegeven. Zij betogen dat wel vaststaat dat de irritaties wederzijds zijn opgelopen omdat de journalist geen bevredigende antwoorden kreeg op vragen die over andere onderwerpen gingen dan eventuele acties van de oudergroep. Verweerders hebben naar aanleiding van dit mislukte interview klager meegedeeld dat indien nieuwe ontwikkelingen aanleiding geven tot publicaties, de mening van klager daarbij zal worden betrokken.
 
BEOORDELING VAN DE KLACHT
 
De Raad stelt voorop dat de journalist en zijn redactie vrij zijn in de selectie van nieuws. Bovendien hoeft een journalist geen toestemming voor of instemming met een publicatie te hebben van degene over wie hij publiceert. Wel dient hij waarheidsgetrouw te berichten en op basis van zijn informatie moeten lezers, kijkers en luisteraars zich een zo volledig mogelijk en controleerbaar beeld kunnen vormen van het nieuwsfeit waarover wordt bericht (zie punten 1.1., 1.2. en 1.3. van de Leidraad van de Raad). Verder staat het de redactie vrij ingezonden brieven en andere reacties van een naschrift te voorzien of niet te plaatsen, tenzij plaatsing geboden is vanwege bijzondere omstandigheden. Wijziging en inkorting zijn toegestaan zolang de inhoudelijke essentie en de toonzetting behouden blijven (zie punt 5.2. van de Leidraad).

In het artikel van 17 december 2008 zijn de standpunten van zowel Talant als klager weergegeven. Klager heeft die weergave ook niet bestreden noch aangevoerd dat het artikel anderszins onjuist was. Verder zijn in de periode mei tot en met december 2007 diverse artikelen verschenen over het geschil tussen Talant en klager, waarbij de standpunten van beide partijen telkens zijn weergegeven. In dit licht bezien is het standpunt van verweerders dat de ingezonden reacties van klager niet een zodanige nieuwswaarde bezaten dat dit plaatsing rechtvaardigde, niet onbegrijpelijk. De Raad ziet daarom geen aanleiding te oordelen dat de berichtgeving onzorgvuldig tot stand is gekomen dan wel dat een eenzijdig beeld van de kwestie is geschetst. Van bijzondere omstandigheden die plaatsing van de ingezonden brieven zouden rechtvaardigen, is niet gebleken, te minder nu, zoals hiervoor al is overwogen, klager de inhoud van het bericht noch de weergave van de standpunten heeft bestreden en de achterliggende reden van het conflict tussen Talant en klager in de eerdere berichten reeds is weergegeven. De klacht is daarom in zoverre ongegrond.
 
Met betrekking tot het gedrag van Evers overweegt de Raad dat diens gedragingen niet zijn vast te stellen. De standpunten van de partijen ter zake staan lijnrecht tegenover elkaar en er is voorts geen materiaal voorhanden op grond waarvan de Raad kan bepalen welk standpunt juist is. De Raad onthoudt zich dan ook van een oordeel op dit punt.
 
BESLISSING
 
De klacht is ongegrond voor zover deze erop ziet dat sprake is van eenzijdige berichtgeving en dat ten onrechte ingezonden brieven niet zijn geplaatst. Voor het overige onthoudt de Raad zich van een oordeel.
 
De Raad verzoekt verweerders deze beslissing integraal of in samenvatting in de Leeuwarder Courant te publiceren.
 
Aldus vastgesteld door de Raad op 27 maart 2009 door mr. Th. Groeneveld, voorzitter, drs. C.M. Buijs, mw. drs. P.C.J. van Schaveren, mr. A.H. Schmeink en mr. drs. G.J. Wolffensperger, leden, in tegenwoordigheid van mr. M.M.S. van den Berg, secretaris, en mr. W.S. van Helvoort, plaatsvervangend secretaris.