2007/34 ongegrond

Beslissing van de Raad voor de Journalistiek
inzake de klacht van
 
Peter R. de Vries en Endemol Nederland B.V.
 
tegen
 
B. Geels en de hoofdredacteur van HP/De Tijd
 
Bij brief van 27 maart 2007 met zes bijlagen heeft mw. mr. J.A. Schaap, advocaat te Amsterdam, namens Peter R. de Vries en Endemol Nederland B.V. (hierna: klagers) een klacht ingediend tegen B. Geels en de hoofdredacteur van HP/De Tijd (hierna: verweerders). H. Steenhuis, hoofdredacteur, heeft op het klaagschrift gereageerd in een brief van 13 april 2007.
 
De zaak is behandeld ter zitting van de Raad van 27 april 2007. Partijen zijn daar niet verschenen.
 
DE FEITEN
 
Op 2 maart 2007 is in HP/De Tijd in de rubriek ‘de kring’ een artikel van Geel verschenen onder de kop “Rare snuiters”. In het artikel wordt melding gemaakt van de documentaire ‘I shot JFK’, over de zoektocht naar de moordenaar van John F. Kennedy.
In het artikel wordt onder meer vermeld:
“Het was de grootste heldendaad van Peter R. de Vries tot nu toe: de oplossing van de moord op John F. Kennedy. Of wil De Vries niets meer van de film I shot JFK weten, nu hij mot heeft met zijn toenmalige compagnon Wim Dankbaar? (…) De kwestie is extra pijnlijk voor De Vries omdat hij door met Dankbaar samen te werken aan de JFK-film zijn geloofwaardigheid op het spel heeft gezet. I shot JFK werd in mei 2006 uitgezonden door SBS 6. (…) De Vries laat weten nog steeds vierkant achter zijn film te staan.”
 
Na het verschijnen van dit artikel hebben klagers contact opgenomen met verweerders en hen gemeld dat in het artikel een documentaire van Wim Dankbaar door elkaar is gehaald met een uitzending van het programma van Peter R. de Vries. Nadat partijen met elkaar over de kwestie hebben gecorrespondeerd, is op 16 maart 2007 in HP/De Tijd een artikel verschenen, eveneens in de rubriek ‘de kring’, onder de kop “JFK”.
Het artikel vangt aan als volgt:
“HP/De Tijd heeft Peter R. de Vries twee weken geleden tot op het bot beledigd door te schrijven dat hij bemoeienis heeft gehad met de film I shot JFK, over de moord op John F. Kennedy. De Vries heeft gelijk; dit blad heeft twee films door elkaar gehaald. SBS 6 zond vorig jaar mei de avondvullende documentaire JFK uit, gemaakt door De Vries in samenwerking met ex-zakenman en zelfbenoemd Kennedy-expert Wim Dankbaar.”
en eindigt met:
“De misdaadverslaggever verklaarde nog steeds achter zijn film te staan. (…) De verslaggever van dit blad had evenwel niet in de gaten dat De Vries het niet had over    I shot JFK, een film die volgens De Vries is gemaakt ‘onder de volledige verantwoordelijkheid van Wim Dankbaar’, maar over JFK. Bij de samenstelling van JFK heeft Dankbaar volgens De Vries ‘een zijdelingse rol gespeeld’.”
 
DE STANDPUNTEN VAN PARTIJEN
 
Klagers stellen – kort samengevat – dat in het artikel van 2 maart 2007 ten onrechte een verband is gelegd tussen Peter R. de Vries en de documentaire ‘I shot JFK’. Dit klemt te meer nu in het artikel laatdunkend wordt gesproken over voormelde documentaire. Deze documentaire is evenwel niet van De Vries. Klagers hebben niets met die documentaire te maken. Weliswaar heeft De Vries een aflevering van zijn programma ‘Peter R. de Vries, Misdaadverslaggever’ gewijd aan de moord op Kennedy, maar die stond los van de documentaire ‘I shot JFK’ van Dankbaar en had ook niet als titel ‘JFK’. Verweerders hadden dit eenvoudig kunnen achterhalen, aldus klagers. Zij wijzen er verder op dat het programma van De Vries niet is gemaakt in samenwerking met Dankbaar. Dankbaar had slechts een zijdelingse (gidsende) rol en dit is ook wat De Vries aan Geels heeft meegedeeld.
Verder stellen klagers dat de verwarring van het programma van De Vries met de documentaire van Dankbaar schadelijk voor ze is. Zij hebben verweerders dan ook verzocht de fout te herstellen om negatieve publiciteit en daarmee verband houdende schadelijke effecten te voorkomen dan wel te beperken. Klagers merken in dat verband op dat het bij de meeste redacties gebruikelijk is van bekende Nederlanders knipselmappen bij te houden. De Vries en zijn programma komen in dat soort knipselmappen voor. Een duidelijke rectificatie zal ook in die mappen terechtkomen, waarmee het nadelige effect van de onjuiste publicatie enigszins wordt geneutraliseerd. Klagers hebben dan ook niet willen ingaan op het verzoek van verweerders de fout door middel van een ingezonden brief te herstellen.
Volgens klagers kan de publicatie van 16 maart 2007 niet worden aangemerkt als een werkelijke rectificatie, waaruit blijkt dat een fout is gemaakt en dat twee producties door elkaar zijn gehaald. Opnieuw wordt een negatieve toon gebruikt en wordt wederom een verband gelegd tussen De Vries en Dankbaar. Onvoldoende wordt rechtgezet dat de aflevering van het programma van De Vries en de JFK-documentaire van Dankbaar niets met elkaar te maken hebben. Bovendien is het artikel niet gepubliceerd onder een kopje ‘rectificatie’ of ‘rechtzetting’. Voor de lezer is derhalve niet duidelijk dat het gaat om een rectificatie of rechtzetting van een eerder door verweerders gemaakte fout. Het lijkt eerder te gaan om een gewone ‘follow-up’.
Klagers concluderen dat de publicaties in strijd zijn met de regels die journalisten in het maatschappelijk verkeer dienen na te leven.
 
Verweerders erkennen dat zij in het artikel van 2 maart 2007 de documentaires van Dankbaar en De Vries door elkaar hebben gehaald. Die fout is hersteld in de publicatie van 16 maart 2007, waarin ruimhartig is gesteld dat De Vries gelijk heeft. Dat het eerste artikel een fout bevat, wil echter nog niet zeggen dat de strekking van het bericht geheel onjuist is. Daarin is gesignaleerd dat De Vries gebrouilleerd is geraakt met Dankbaar, met wie hij samenwerkte in een onderzoek naar de moord op Kennedy. Verweerders wijzen er in dat verband op dat De Vries heeft erkend dat Dankbaar mee is geweest naar de Verenigde Staten en dat door hem informatie is aangereikt over relevante documentatie en personen. Dankbaar wordt bovendien in het programma van De Vries uitvoerig geïnterviewd. Volgens verweerders kan moeilijk anders worden gesteld dan dat sprake was van ‘samenwerking’.
Verweerders stellen voorts dat in eerste instantie is aangeboden een ingezonden brief te plaatsen. Toen klagers daarmee niet akkoord gingen, is aangeboden een bericht te plaatsen waarin de verwisseling van de twee filmtitels wordt gemeld en rechtgezet. Ook daarmee konden klagers niet akkoord gaan. Zij wilden een eigen tekst dicteren, die in geen verhouding stond tot de gemaakte fout. Verweerders zijn daarom overgegaan tot plaatsing van het tweede bericht, waarin de fout is hersteld. Het is geplaatst op precies dezelfde plaats als het eerste artikel, onder een neutrale kop en het is feitelijk van toon.
 
BEOORDELING VAN DE KLACHT
 
Klagers hebben gesteld dat in het artikel van 2 maart 2007 ten onrechte is gesuggereerd dat Peter R. de Vries betrokken is bij de documentaire ‘I shot JFK’ van Dankbaar. Verweerders hebben erkend dat zij een fout hebben gemaakt door de documentaire van Dankbaar en het programma van De Vries door elkaar te halen. In gevallen als deze, waarin een rectificatie is gepubliceerd, moet echter worden beoordeeld of de onzorgvuldigheid in voldoende mate is hersteld door de rectificatie.
 
Bij het rectificeren dient de journalist aan de lezer duidelijk te maken dat hij in de te rectificeren publicatie niet juist heeft bericht. Naar het oordeel van de Raad is dat hier gebeurd.
 
In het artikel van 16 maart 2007 is duidelijk vermeld dat ‘De Vries gelijk heeft’ en dat in de eerdere publicatie twee films door elkaar zijn gehaald. Ook uit de slotpassage is op te maken dat de journalist zich had vergist. Een ruimhartiger rectificatie zou wellicht niet hebben misstaan. Niettemin is de Raad van oordeel dat verweerders, alle omstandigheden in aanmerking genomen, de berichtgeving van 2 maart in voldoende mate hebben rechtgezet in de publicatie van 16 maart 2007.
(zie punt 6 van de Leidraad van de Raad voor de Journalistiek en vgl. onder meer: Smulders tegen De Telegraaf, RvdJ 2006/42)
 
BESLISSING
 
De klacht is ongegrond.
 
De Raad verzoekt verweerders deze beslissing integraal of in samenvatting in HP/De Tijd te publiceren.
 
Aldus vastgesteld door de Raad op 20 juli 2007 door mr. A. Herstel, voorzitter, mw. A.C. Diamand, T.R. Harkema, mw. E.J.M. Lamers en mw. drs. P.C.J. van Schaveren, leden, in tegenwoordigheid van mw. mr. D.C. Koene, secretaris, en mw. mr. P. Blok, plaatsvervangend secretaris.