2005/67 ongegrond

Beslissing van de Raad voor de Journalistiek

inzake de klacht van

 

H. Okuman

 

tegen

 

J. Boogaard (Het Kontakt)

 

Bij brief van 15 september 2005 met negen bijlagen heeft H. Okuman te Heukelum (hierna: klaagster) een klacht ingediend tegen J. Boogaard, journalist bij Het Kontakt, (hierna: verweerster). Hierop heeft verweerster geantwoord in een brief van 5 oktober 2005.

 

De zaak is behandeld ter zitting van de Raad van 20 oktober 2005 in aanwezigheid van verweerster en R. den Besten, hoofdredacteur van Het Kontakt. Klaagster is daar niet verschenen.

 

DE FEITEN

 

Op 7 september 2005 is in Het Kontakt een artikel verschenen van de hand van Janneke Boogaard onder de kop “Bezwaarmakers Uitspanning voelen zich tekortgedaan”. De intro van het artikel luidt:

Omwonenden van De Uitspanning aan de Zuiderlingedijk willen niet dat de koffie- en theeschenkerij alcoholische drank gaat aanbieden. Zij vinden dat de gemeente Lingewaal hun bezwaren niet goed heeft afgehandeld. Volgens de gemeente, die de gang van zaken intern heeft onderzocht, zijn de bewoners niet in hun belangen geschaad.

In het artikel staat verder onder meer de volgende passage:

Koffie- en theeschenkerij De Uitspanning is een geliefde plek voor fietsers en andere toeristen langs de Linge om iets te drinken. Nu wordt er alleen nog koffie, thee en fris geschonken, maar eigenares Anneke Tromp wil ook graag een biertje of wijntje aan kunnen bieden. “Mensen vragen daar om, dus zijn we al vier jaar bezig om de benodigde vergunningen te regelen.”

Vier families in de buurt van De Uitspanning zien de uitbreiding van de activiteiten van De Uitspanning met angst en beven tegemoet. “Bier en wijn vinden wij nog niet zo’n probleem, maar in de drank- en horecavergunning kan niet worden vastgelegd dat het daarbij blijft. Als De Uitspanning straks ook sterke drank gaat aanbieden, kunnen wij daar niets meer aan doen. Dan krijg je een café-idee, en dat willen we niet”, legt Havva Okuman uit. Zij vertegenwoordigt de vier gezinnen, die gezamenlijk optrekken in de bezwaarschriftprocedures.

Klaagster wordt verder nog een aantal keren sprekend opgevoerd.

 

DE STANDPUNTEN VAN PARTIJEN

 

Klaagster maakt met name bezwaar tegen het gebruik van haar volledige naam in het gewraakte artikel. Weliswaar heeft zij verweerster zelf benaderd om een artikel te schrijven over de wijze waarop de gemeente haar bezwaarschrift tegen de uitbreiding van De Uitspanning afhandelt, maar zij heeft vanaf het begin uitdrukkelijk aangegeven dat het niet haar intentie was om als persoon de publiciteit te zoeken. Volgens klaagster heeft verweerster vervolgens twee weken lang niets van zich laten horen, was zij niet aanwezig op de hoorzitting in de betreffende bezwaarschriftprocedure en is zij in die periode ook niet bij klaagster langs geweest om het verhaal uit de eerste hand te horen. Klaagster was dan ook nogal geschrokken toen verweerster haar op 1 september 2005 belde met de mededeling dat zij het artikel had geschreven. Klaagster en ook de andere gezinnen die bezwaar hadden gemaakt, vonden het artikel niet naar hun verwachting, waren van mening dat bepaalde feiten niet klopten en hadden de indruk dat verweerster de informatie voor het artikel alleen bij de gemeente en de eigenaresse van De Uitspanning vandaan had gehaald. Verweerster was immers noch bij klaagster, noch bij de andere gezinnen langs geweest voor een gesprek.

Hoewel klaagster in eerste instantie helemaal wilde afzien van publicatie van het artikel, ging zij daartoe alsnog akkoord, mits bepaalde wijzigingen werden doorgevoerd. Hierop reageerde verweerster volgens klaagster niet al te positief. Door de negatieve wending van het telefoongesprek met verweerster heeft klaagster niet alle wijzigingen kunnen doorgeven die zij wilde. Met de tweede versie van het artikel was zij nog minder gelukkig dan met het eerste concept daarvan. De andere omwonenden werden in de tweede versie genoemd, hetgeen zij pertinent niet wilden. Ook klaagster wilde niet met haar volledige naam in de krant. Tot haar verbazing en ongeloof wilde verweerster wel de namen van de andere omwonenden schrappen maar niet die van klaagster. Klaagster heeft hierover nog verschillende e-mails en brieven gestuurd naar verweerster, maar tevergeefs. Zij stelt dat zij door het gebruik van haar volledige naam nu in angst leeft. Volgens klaagster heeft verweerster haar mentaal beschadigd.

 

Verweerster stelt dat zij niet onjuist jegens klaagster heeft gehandeld. Zij benadrukt dat het artikel op verzoek van klaagster is geschreven. Daarna heeft zij wederhoor toegepast bij de gemeente en bij de eigenaresse van De Uitspanning. Op basis van de gegevens van alledrie de partijen heeft zij het artikel geschreven, aldus verweerster. Ter zitting heeft verweerster hieraan nog toegevoegd dat een persoonlijk gesprek met klaagster of de andere omwonenden niet nodig was, omdat de bronnen reeds voldoende duidelijk waren.

Vervolgens heeft zij de concepten voorgelegd aan klaagster en heeft zij de door klaagster voorgestelde wijzigingen doorgevoerd. Alleen aan het verzoek van klaagster om haar naam te verwijderen kon niet worden voldaan, omdat Het Kontakt zeer terughoudend is met het opvoeren van anonieme bronnen. In beginsel worden mensen alleen anoniem aan het woord gelaten als zij op een of andere manier gevaar lopen indien hun naam wordt vermeld. Daarvan was in het geval van klaagster geen sprake, aldus verweerster. Bovendien heeft klaagster niet vanaf het begin duidelijk gemaakt dat zij alleen anoniem in de krant wilde. Als klaagster dat wel had gedaan, dan had zij klaagster direct uitgelegd dat zij daarmee niet akkoord zou gaan. Hieraan heeft verweerster ter zitting nog toegevoegd dat klaagster bij haar reactie op het eerste concept, waarin haar naam al was vermeld, ook niet heeft aangegeven dat zij haar naam verwijderd wilde hebben. Dit heeft klaagster pas na ontvangst van de tweede versie laten weten. Volgens verweerster heeft zij de namen van de andere omwonenden geschrapt, omdat zij die personen niet zelf heeft gesproken. Bij klaagster lag dat anders.

Het spijt verweerster dat klaagster door de publicatie angstig is geworden, maar zij voelt zich daarvoor niet verantwoordelijk. Klaagster is in het artikel genoemd, omdat zij het onderwerp aandroeg, als vertegenwoordigster van de bezwaarmakers optreedt en er geen reden was om haar als anonieme bron op te voeren. Klaagsters angst om lastig gevallen te worden, lijkt verweerster ongegrond. Iedereen die rechtstreeks betrokken is bij de bezwaarschriftprocedures rond De Uitspanning kende klaagster al, aldus verweerster.

Ten slotte stelt zij dat het aan haar was om af te wegen of het onderwerp een artikel waard was of niet, en dat het niet zo was dat klaagster de mogelijkheid had het artikel ‘niet te laten publiceren’. Verweerster meent dat zij eenvoudigweg een objectief nieuwsverhaal heeft geschreven.

 

BEOORDELING VAN DE KLACHT

 

De kern van de klacht is dat verweerster onzorgvuldig heeft gehandeld door de naam van klaagster in het gewraakte artikel te vermelden.

 

Voorop moet worden gesteld dat een journalist vrij is in zijn selectie van nieuws. Er is geen norm van journalistieke zorgvuldigheid die meebrengt dat een journalist toe- of instemming behoeft te hebben van degene over wie hij publiceert. Dat neemt niet weg dat de journalist wel steeds een afweging dient te maken tussen het belang dat met de publicatie is gediend en de belangen die door de publicatie worden geschaad, en dat moet worden vermeden dat nodeloos schade wordt toegebracht. Bovendien brengt de journalistieke verantwoordelijkheid met zich mee dat de persoonlijke levenssfeer over wie wordt gepubliceerd niet verder mag worden aangetast dan in het kader van een open berichtgeving nodig is. (vgl. onder meer: RvdJ 2005/49)

 

Klaagster heeft gesteld dat zij door de vermelding van haar volledige naam moet vrezen voor represailles. Gelet op de omstandigheden van dit geval kan echter niet worden gezegd dat het belang van klaagster om onherkenbaar te blijven zwaarder had moeten wegen dan het belang van het vermelden van haar volledige naam. Gelet op de aard en inhoud van het artikel is de vermelding van de naam van klaagster naar het oordeel van de Raad relevant en functioneel, en niet ontoelaatbaar. Niet aannemelijk is geworden dat de privacy van klaagster op onevenredige wijze is geschaad.

Daarbij neemt de Raad mede in aanmerking dat klaagster haar angst niet nader heeft geconcretiseerd. Bovendien heeft zij zelf contact opgenomen met verweerster teneinde media-aandacht te krijgen over de afhandeling van haar bezwaarschrift. Daarnaast voert Het Kontakt kennelijk een terughoudend beleid voor wat betreft het opvoeren van anonieme bronnen. Als klaagster vanaf het begin had laten weten dat zij niet met haar naam in het artikel wilde verschijnen, dan had verweerster haar van dat beleid op de hoogte kunnen stellen.

 

De Raad overweegt voorts dat de regel van hoor en wederhoor niet onjuist is toegepast. Verweerster heeft immers, na de signalering van klaagster van mogelijke fouten van de gemeente, informatie verzameld bij de andere betrokken partijen en klaagster gelegenheid gegeven te reageren op het conceptartikel.

 

Ten slotte is niet gebleken dat het artikel feitelijke onjuistheden van enig belang bevat.

 

Een en ander leidt tot de slotsom dat verweerster geen grenzen heeft overschreden van hetgeen, gelet op de eisen van journalistieke verantwoordelijkheid, maatschappelijk aanvaardbaar is.

 

BESLISSING

 

De klacht is ongegrond.  

 

De Raad verzoekt verweerster deze beslissing integraal of in samenvatting in Het Kontakt te (laten) publiceren.

 

Aldus vastgesteld door de Raad op 30 november 2005 door mw. mr. H. Troostwijk, voorzitter, mw. F.W. Dresselhuys, mw. drs. M.G.N. Mathot, mw. mr. H.M.A. van Meurs en mw. drs. P.C.J. van Schaveren, leden, in tegenwoordigheid van mr. M.M.S. van den Berg, secretaris, en mw. mr. L.F. Egmond, plaatsvervangend secretaris.