2004/26 gegrond

Beslissing van de Raad voor de Journalistiek
inzake de klacht van

A.L.H.R. Gerla

tegen

M. Kat

Bij brief van 12 december 2003 met vijf bijlagen heeft A.L.H.R. Gerla te ’s-Gravenhage (klager) een klacht ingediend tegen M. Kat (verweerder). Kat heeft in een e-mail van 18 december 2003 bericht dat hij geen medewerking verleent aan een procedure voor de Raad.

De zaak is behandeld ter zitting van de Raad van 30 januari 2004 in aanwezigheid van klager. Verweerder is niet verschenen.

DE FEITEN

Op internet wordt de website www.klokkenluideronline.nl (hierna: de website) geëxploiteerd. De domeinnaam klokkenluideronline.nl staat bij de Stichting Internet Domeinregistratie Nederland geregistreerd op naam van verweerder. De ‘homepage’ van deze website bevat de volgende introductie:
Welkom bij klokkenluideronline! De website waarop iedereen elke misstand anoniem aan de kaak kan stellen. Een team gelouterde journalisten dat uit de aard der zaak onbekend wenst te blijven zal al uw tips bekijken en vervolgens beoordelen welke actie er ondernomen dient te worden. Die actie kan bestaan uit het natrekken en verifieeren van uw tip waarna een journalistieke publicatie volgt op de site die voldoet aan alle eisen die aan een gedegen artikel mogen worden gesteld.
Geregistreerde bezoekers van de website kunnen reageren op gepubliceerde berichten. Die reacties worden eveneens op de website geplaatst. Op de website wordt ter zake het volgende opgemerkt:
Opmerkingen zijn eigendom van de plaatser. Wij zijn niet verantwoordelijk voor de inhoud.

Op 20 november 2003 heeft klager onder eigen naam (A.L.H.R. Gerla) opmerkingen op de website geplaatst, naar aanleiding van een anonieme reactie op het bericht “ING speelt dossiers Arnold Heertje door”. Vervolgens zijn op 21 november 2003 om respectievelijk 22.38, 22.43, 22.45 en 22.50 uur op de website vier anonieme opmerkingen verschenen, waarin over klager onder meer wordt geschreven:
Wie is Arie Gerla? (...) Ik zeg dat het een vervalser oplichter en verdervelijk persoon is. (...) Zo heeft Arie de gemeente Rotterdam (burgercentjes) miljoenen afhandig gemaakt met volledige medewerking. (...) Arie Gerla verkoopt panden en gronden met nare luchtjes onder valse voorwendselen (...)
en
Ha daar hebben we Arie Gerla in persoon. (...) Je bent werkelijk door en door fout. Hoe durft een oplichter als jij zo van leer te trekken. Je hebt helemaal geen recht van spreken met jouw bizarre verleden en misselijke makende praktijken.
en
Fraude en verduistering meneer Gerla, ik geef toe u weet daar alles van u bent een expert op dat gebied.

Bij brief van 9 december 2003 heeft klager zijn bezwaren tegen die anonieme opmerkingen aan verweerder kenbaar gemaakt en voorgesteld om in een persoonlijk gesprek de kwestie te bespreken. Verder heeft klager verweerder verzocht alle gewraakte opmerkingen van internet te verwijderen en geen andere opmerkingen te plaatsen waarin hij ter sprake komt.
Hierop heeft de ‘redactie van klokkenluideronline’ in een e-mail bericht van 12 december 2003 gereageerd als volgt:
De enige tekst waarin uw naam voorkomt is door u zelve als opmerking ingestuurd naar aanleiding van onze publicatie over A. Heertje en de Betuwelijn. Wij begrijpen de aard van uw grieven dan ook niet.

Klager heeft vervolgens nog telefonisch contact gehad met verweerder, hetgeen niet heeft geleid tot een oplossing van de gerezen problemen.

HET STANDPUNT VAN KLAGER

Klager stelt dat de gepubliceerde anonieme opmerkingen ernstige beschuldigingen aan zijn adres bevatten. De onjuiste beschuldigingen zijn grievend en schadelijk voor hem, zowel privé als zakelijk, nu hij als zelfstandige in de onroerend goed sector werkt.
Volgens klager is verweerder, die zichzelf journalist noemt, verantwoordelijk voor alle teksten die hij openbaar maakt op zijn website, ook als hij die teksten niet zelf heeft geschreven. Naar de mening van klager zijn de werkzaamheden van verweerder voor de website te beschrijven als het voeren van de hoofdredactie, het natrekken en verifiëren van tips, het redigeren van ‘artikelen’ en het bestieren van een ‘ingezonden brieven rubriek’, waarbij verweerder misschien geholpen wordt door ‘een ploeg gelouterde journalisten’ waaraan hij leiding geeft. Dit zijn, aldus klager, journalistieke werkzaamheden.
Klager betoogt dat verweerder onjuist jegens hem heeft gehandeld door grievende teksten over hem openbaar te maken en te houden. Verder heeft verweerder jegens hem onzorgvuldig gehandeld door ernstige beschuldigingen over hem niet te verifiëren alvorens hij die op zijn website in de anonieme opmerkingen heeft geopenbaard en openbaar heeft gehouden, aldus klager.

BEOORDELING VAN DE KLACHT

Voldoende aannemelijk is dat verweerder de website www.klokkenluideronline.nl beheert en dat hij dat – in aanmerking genomen dat hij zichzelf en zijn medewerkers presenteert als “een team gelouterde journalisten”, wier werkzaamheden kunnen bestaan uit “het natrekken en verifiëren van uw tip waarna een journalistieke publicatie volgt op de site die voldoet aan alle eisen die aan een gedegen artikel mogen worden gesteld” – doet als journalist in de zin van artikel 4 van de Statuten van de Stichting Raad voor de Journalistiek. Het toelaten, althans niet verwijderen van een (anoniem) bericht op die website vormt dus een journalistieke gedraging, zodat de Raad bevoegd is de klacht te beoordelen.

Dit toelaten/niet verwijderen kan op één lijn worden gesteld met het plaatsen van een ingezonden brief in een nieuwsblad, een handeling die onder omstandigheden kan leiden tot het oordeel dat de grenzen zijn overschreden van hetgeen - gelet op de eisen van journalistieke verantwoordelijkheid - maatschappelijk aanvaardbaar is. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn indien in de ingezonden brief zonder enige (behoorlijke) feitelijke toelichting ernstige beschuldigingen jegens een derde worden geuit. Gelijktijdige plaatsing van een tekst waarin de verantwoordelijkheid voor de inhoud van een ingezonden brief wordt afgewezen, staat daaraan niet in de weg.

In de gewraakte opmerkingen op www.klokkenluideronline.nl wordt klager ‘oplichter’ en ‘vervalser’ genoemd, wordt van hem gezegd dat hij ‘panden en gronden verkoopt met nare luchtjes onder valse voorwendselen’ en wordt gesuggereerd dat hij bedreven is in fraude en verduistering. Klager zou zich dus hebben schuldig gemaakt aan misdrijven, maar enig concreet feit waaruit dat zou kunnen blijken, wordt niet vermeld. Met het toelaten/niet verwijderen van deze, afgaande op de inhoud van de website, van een of meer onbekende derde(n) afkomstige ernstige beschuldigingen en grievende diskwalificaties heeft verweerder dan ook grenzen overschreden van hetgeen – gelet op de eisen van journalistieke verantwoordelijkheid – maatschappelijk aanvaardbaar is (vgl. onder meer: X tegen Dagblad Zaanstreek, RvdJ 2003/45).

BESLISSING

De klacht is gegrond.

De Raad verzoekt verweerder deze beslissing integraal of in samenvatting op de website www.klokkenluideronline.nl te publiceren.

Aldus vastgesteld door de Raad op 2 april 2004 door mr. J.B. Fleers, voorzitter, drs. G.H.J.M. Bueters, mw. A.C. Diamand, mw. E.H.C. Salomons en mr. drs. G.J. Wolffensperger, leden, in tegenwoordigheid van mw. mr. D.C. Koene, secretaris.

Uitspraak 2004-26