2003/17 ongegrond

Beslissing van de Raad voor de Journalistiek
inzake de klacht van

Wij Special Media B.V.

tegen

de redactie van Carp

Bij brief van 7 november 2002 met drie bijlagen heeft R.W.J. van Vroenhoven, directeur van Wij Special Media B.V., gevestigd te Hoorn (klaagster), een klacht ingediend tegen de redactie van Carp, uitgegeven door Crosspoints B.V., gevestigd te Rotterdam (verweerster). Namens verweerster heeft B. Rogmans gereageerd in een brief van 3 januari 2003.

De zaak is behandeld ter zitting van de Raad van 24 januari 2003. Namens klaagster was Van Vroenhoven aanwezig. Verweerster was niet aanwezig.

DE FEITEN

In het tijdschrift Carp, nummer 36 van het jaar 2002, is een artikel gepubliceerd onder de kop “Babybusiness”. In het artikel wordt, naar aanleiding van het 35-jarig bestaan van het tijdschrift Ouders van Nu, aandacht besteed aan tijdschriften gericht op de opvoeding en verzorging van kinderen. Deze worden vaak gedistribueerd in combinatie met gratis proefpakketten voor babyproducten. De strekking van het artikel is dat dergelijke tijdschriften verkwanseld zijn aan de commercie en dat het accepteren van een proefpakket ertoe leidt dat betrokkene langdurig wordt geconfronteerd met geadresseerde reclame en aanbiedingen van diverse bedrijven. In het artikel wordt beschreven welke samenwerkingsvormen zoal tussen bedrijven bestaan.

De onderneming van klaagster, die tijdschriften gericht op aanstaande en jonge ouders distribueert en samenwerkingsverbanden heeft met andere ondernemingen, wordt in dit verband een aantal malen genoemd. Aansluitend is in het artikel tweemaal de term ‘babymaffia’ gebruikt, eenmaal met en eenmaal zonder aanhalingstekens.

Naar aanleiding van brieven van klaagster heeft verweerster in nummer 38 van Carp een rectificatie geplaatst waarin enkele feitelijke onjuistheden uit het gewraakte artikel zijn rechtgezet.

Omdat verweerster niet bereid was de term ‘babymaffia’ te rectificeren, heeft klaagster een kort geding tegen verweerster aangespannen. Dit kort geding is ingetrokken na het treffen van een regeling, die inhoudt dat een oordeel van de Raad wordt gevraagd en de uitspraak van de Raad in Carp wordt gepubliceerd wanneer de klacht gegrond is.

DE STANDPUNTEN VAN PARTIJEN

Klaagster is van mening dat het gebruik van de term ‘babymaffia’ voor haar diffamerend en dus schadelijk is. Het gebruik van aanhalingstekens – en dan nog alleen de eerste keer waarbij de term werd gebruikt – doet daaraan niet af. Klaagster citeert Van Dale en stelt dat geen sprake is van “een groep personen die gemeenschappelijke belangen heeft en naar buiten toe als een gesloten geheel optreedt”. Klaagster wijst erop dat het gebruik van de term ‘maffia’ altijd pejoratief is en citeert ter toelichting enkele voorbeelden uit Van Dale, zoals ‘de medische maffia’, ‘hormonenmaffia’, ‘kunstmaffia’ e.d.. De term ‘babymaffia’ had volgens klaagster niet mogen worden gebruikt. Zeker in combinatie met de feitelijke onjuistheden in het artikel, zal volgens klaagster bij de gemiddelde lezer ten onrechte een associatie met ontoelaatbare praktijken blijven hangen.

Verweerster heeft laten weten dat Crosspoints B.V. eind december 2002 is overgenomen door een nieuwe eigenaar, waarna de redactie grotendeels is vervangen. De interim-uitgever/hoofdredacteur is niet in staat inhoudelijk op de klacht te reageren.

BEOORDELING VAN DE KLACHT

De term ‘maffia’ heeft in het algemeen een ongunstige bijklank. Het gebruik van deze term kan echter niet worden beoordeeld zonder de context waarin deze is gebruikt, daarbij te betrekken.
Het artikel beschrijft kritisch, maar luchtig, de wereld waarin klaagster opereert. Uit de context van het artikel blijkt duidelijk dat met de term babymaffia niets anders wordt bedoeld dan dat men hier te maken heeft met een groep samenwerkende bedrijven die, eenmaal beschikkend over een adres, niet snel loslaten en langdurig geadresseerde reclame en aanbiedingen naar dat adres zenden. Daarbij komt dat ‘babymaffia’ is geïntroduceerd tussen aanhalingstekens.

De feitelijke onjuistheden in het artikel, die nadien zijn gerectificeerd, staan hier los van.

Verweerster heeft niet gehandeld in strijd met hetgeen, gelet op de eisen van journalistieke verantwoordelijkheid, maatschappelijk aanvaardbaar is.

BESLISSING

De klacht is ongegrond.

De Raad verzoekt verweerster de beslissing integraal of in samenvatting in Carp te publiceren.

Aldus vastgesteld door de Raad op 19 maart 2003 door mr. J.B. Fleers, voorzitter, H. van Gessel, A. Herstel, mr. drs. M.M.P.M. Kreyns en mw. drs. B.L.W. Tillema, leden, in tegenwoordigheid van mw. mr. A.R. Creutzberg, secretaris.

Uitspraak 2003-17