2001/14 onbevoegd

 

Beslissing van de Raad voor de Journalistiek
inzake de klacht van

dr. J.M. Muller

tegen

G. Schilling

Bij brief van 12 februari 2001 met een bijlage heeft dr. J.M. Muller te Utrecht (klager) een klacht ingediend tegen G. Schilling (verweerder). Hierop heeft verweerder gereageerd in een brief van 5 maart 2001.

De zaak is behandeld ter zitting van de Raad van 20 april 2001 buiten aanwezigheid van partijen.

 

DE FEITEN

Medio 2000 is een boek van de hand van verweerder verschenen met de titel "Flash! De jacht op kosmische superexplosies". Het voorwoord van verweerder bevat onder meer de volgende passages:
"Flash! is het eerste populair-wetenschappelijke boek dat aan gammaflitsen is gewijd"
en
"Wetenschap is mensenwerk. Flash! gaat niet uitsluitend over gammaflitsen, maar vooral over mensen. Mensen van vlees en bloed, met een gezicht, met verhalen. Zij zijn de hoofdrolspelers van een spannende ontdekkingsreis, een wetenschappelijke avonturenroman."

 

DE STANDPUNTEN VAN PARTIJEN

Klager stelt dat verweerder wetenschapsjournalist is en als zodanig meewerkt aan onder meer de wetenschapsbijlage van de Volkskrant. Volgens klager was hij direct en indirect betrokken bij sommige ontwikkelingen die verweerder in zijn boek beschrijft. Klager meent dat zijn aandeel in die ontwikkelingen onjuist en misvormd is weergegeven, waardoor zijn reputatie als wetenschappelijk onderzoeker ernstig wordt geschaad. Bovendien wordt ten onrechte de indruk gewekt dat klager geïnterviewd is en instemt met de op bladzijden 83 en 84 gegeven lezing van een bepaalde gebeurtenis. Ten slotte stelt klager dat verweerder heeft nagelaten hoor en wederhoor toe te passen en derhalve een journalistieke grondregel heeft geschonden.

Verweerder heeft, in afwachting van een oordeel van de Raad over zijn bevoegdheid, niet inhoudelijk op de klacht gereageerd.

 

BEOORDELING VAN DE BEVOEGDHEID

Krachtens artikel 3 lid 1 van de Statuten van de Stichting Raad voor de Journalistiek heeft de Raad tot taak "om in de bij hem aanhangig gemaakte zaken betreffende journalistieke gedragingen te beoordelen of de grenzen zijn overschreden van hetgeen, gelet op de eisen van journalistieke verantwoordelijkheid, maatschappelijk aanvaardbaar is."
Blijkens artikel 4 lid 1 van de Statuten wordt onder journalistieke gedraging verstaan "een handelen of nalaten van een journalist in de uitoefening van zijn beroep."
Niet ter discussie staat, dat verweerder (wetenschaps)journalist is. De vraag die derhalve moet worden beantwoord is of het schrijven van "Flash! De jacht op kosmische superexplosies" kan worden aangemerkt als een journalistieke gedraging, te weten: een handelen van een journalist in de uitoefening van zijn beroep.
De Raad sluit niet uit dat "Flash! De jacht op kosmische superexplosies" journalistieke elementen bevat. Dat betekent evenwel nog niet dat het schrijven van dit boek moet worden aangemerkt als een journalistieke gedraging (vgl. Bond tegen het Vloeken tegen Waskracht, RvdJ 2000/36). Beslissend is of het boek in overwegende mate een journalistiek karakter heeft. Naar het oordeel van de Raad is dat niet het geval: er bestaat geen grond het boek anders te karakteriseren dan in het voorwoord wordt gedaan, te weten als een 'populair-wetenschappelijk boek' dan wel een 'wetenschappelijke avonturenroman'. Van een boek dat verweerder heeft geschreven in de uitoefening van zijn beroep als journalist is dus geen sprake.
Aangezien het journalistieke normenstelsel voor de beoordeling van dergelijke gedragingen niet is bedoeld (vgl. de hierboven genoemde uitspraak) acht de Raad zich niet bevoegd om een inhoudelijk oordeel te geven over de klacht.

 

BESLISSING

De Raad verklaart zich niet bevoegd om over de klacht te oordelen.

Aldus vastgesteld door de Raad op 8 mei 2001 door mr. J.B. Fleers, voorzitter, mw. C.E.J.M. Joosten, mw. mr. V. Keur, mw. J.A. Koerts en prof. drs. E. van Thijn, leden, in tegenwoordigheid van mw. mr. D.C. Koene, secretaris.

Uitspraak 2001-14