2000/9 ongegrond

Beslissing van de Raad voor de Journalistiek
inzake de klacht van

FBS Nederland BV

tegen

redactie Het Nieuws (SBS 6)

Bij brief van 17 september 1999 met 5 bijlagen heeft mr. H.W. Heetebrij, jurist, namens FBS Nederland BV te Groningen (hierna FBS) een klacht ingediend tegen de redactie van het SBS-programma Het Nieuws (betrokkene).
Hierop heeft J. Mentens, hoofdredacteur van Het Nieuws, gereageerd in een brief van 14 ktober 1999 met 6 bijlagen.
FBS heeft daar vervolgens op gereageerd per brief van 25 oktober 1999 met 1 bijlage en betrokkene heeft daar per brief van 10 november 1999 op geantwoord.
De zaak is behandeld ter zitting van de Raad van 3 december 1999 zonder dat partijen daarbij aanwezig waren.

DE FEITEN

FBS is een bedrijf dat zich bezighoudt met de exploitatie van een 'call-centre' en met het aanbieden van diensten op het gebied van telecommunicatie. Op 6 juli 1999 heeft de president van de rechtbank te Utrecht in kort geding uitspraak gedaan in een geschil tussen FBS en Rentokil Initial BV. FBS had de beschikking over een zogenaamd alfanumeriek servicenummer, dat overeenkwam met de handels- en merknaam van Rentokil. De president oordeelde onder meer dat "...-daargelaten de vraag of FBS in strijd met het bepaalde in de Telecommunicatiewet heeft gehandeld-, FBS in ieder geval onrechtmatig jegens Rentokil handelt doordat FBS, zonder zelf enig rechtens te respecteren belang bij het nummer te hebben, willens en wetens het rechtens te respecteren belang van Rentokil bij verkrijging van dat nummer schaadt". FBS werd veroordeeld te bewerkstelligen dat de het aan FBS toegekende servicenummer 0800-7368654 Onafhankelijke Post en Telecommunicatie Autoriteit (OPTA) introk.
SBS besteedde op 26 juli 1999 in het programma Het Nieuws aandacht aan deze uitspraak. De volgende in de uitzending uitgesproken tekst is voor de beoordeling van de klacht van belang:
Commentator: "...Dit bedrijf wilde een 0800-nummer aanvragen, met daarna hun eigen naam: 0800-RENTOKIL .Het nummer dat hiermee correspondeert was al vergeven aan een ander bedrijf: FBS."
Rentokil: "Wij hebben gevraagd: we willen dat nummer graag gebruiken, hoe kunnen we dat voor elkaar krijgen. Ze hebben aangegeven dat ze daarvoor voorwaarden hadden, die hebben ze ons toegefaxt. Daarbij kregen we niet de beschikking over het nummer, slechts het gebruik van het nummer."
Commentator: "Maar de voorwaarden die FBS stelde waren slechter dan normaal, zo was het tarief véél hoger. Rentokil stapte daarop naar de rechter en die bepaalde dat FBS in strijd handelde met de Telecommunicatiewet. En zo kreeg Rentokil het eigen nummer weer in bezit..."

DE STANDPUNTEN VAN PARTIJEN

FBS stelt dat de redactie van Het Nieuws nalatig is geweest door geen hoor en wederhoor toe te passen. FBS is niet in de gelegenheid gesteld om haar kant van het verhaal toe te lichten. Er is door Het Nieuws nooit contact opgenomen met FBS. Daardoor zijn er onjuiste en schadelijke beweringen in de uitzending terecht gekomen.
Ten onrechte is gezegd dat de FBS-voorwaarden veel slechter waren dan normaal, onder meer omdat het tarief véél hoger zou zijn. Volgens FBS zijn de gehanteerde tarieven conform de tarieven van KPN Telecom. Ook heeft FBS niet in strijd met de Telecommunicatiewet gehandeld. In het vonnis in kort geding werd dit aspect buiten beschouwing gelaten.

De hoofdredacteur van Het Nieuws benadrukt dat het vonnis in de zaak tussen FBS en Rentokil niet de aanleiding vormde voor de reportage in de nieuwsuitzending. Men wilde in het kader van het onderwerp 'alfanumeriek bellen' het fenomeen 'vanity grabbing' belichten: bedrijven die in bulk bepaalde nummers aanvragen bij KPN-Telecom om ze met enige vorm van profijt aan te bieden aan bedrijven die hun naam, product of activiteit aan die nummers zouden kunnen verbinden. Het geschil tussen FBS en Rentokil is als voorbeeld gebruikt. De verantwoordelijk bureauredacteur heeft daartoe telefonisch contact gezocht met FBS. De woordvoerder wilde hem echter niet te woord staan. Vervolgens heeft de redacteur andere bronnen gebruikt, waaronder een verslaggever van het ANP, die met de advocaat van FBS had gesproken. Als er onjuistheden in de reportage terecht zijn gekomen, heeft FBS dat aan zichzelf te wijten, aldus de hoofdredacteur.

BEOORDELING VAN DE KLACHT

De redactie van Het Nieuws heeft zich voor haar berichtgeving over het geschil tussen FBS en Rentokil gebaseerd op diverse bronnen, te weten het vonnis van de president, de ANP-berichtgeving en informatie van Rentokil. Of er ook is geprobeerd in contact te treden met FBS, zoals door de hoofdredacteur wordt gesteld, maar door FBS wordt betwist, kan in deze klachtprocedure niet worden vastgesteld. De berichtgeving was feitelijk van aard, zodat het in dit geval niet nodig was om ten aanzien van deze feiten hoor en wederhoor toe te passen. Dit onderdeel van de klacht is dan ook ongegrond.
De wijze waarop de redactie de feiten heeft geïnterpreteerd en samengevat is slordig en niet helemaal correct. Dat FBS handelde in strijd met de Telecommunicatiewet was weliswaar het standpunt van de advocaat van Rentokil, maar is niet terug te vinden in het vonnis en evenmin in de ANP-berichtgeving. Daarin wordt gesproken van 'onrechtmatig handelen' van FBS. Ook over hogere tarieven, die blijkens het ANP-bericht volgens de advocaat van Rentokil door FBS aan zijn cliënte zouden zijn aangeboden, wordt in het vonnis niets gezegd. Wel was FBS blijkens het vonnis bereid haar medewerking te verlenen aan de beschikbaarstelling van het nummer ten behoeve van Rentokil, indien deze een substantieel bedrag zou storten voor een door FBS aan te wijzen goed doel. Tenslotte luidde het vonnis dat FBS moest bewerkstelligen dat OPTA het toegekende nummer weer introk, hetgeen iets anders is dan dat Rentokil het nummer weer in bezit kreeg. Al deze slordigheden zijn echter niet van dien aard dat daarmee de grenzen van hetgeen, gelet op de eisen van journalistieke verantwoordelijkheid maatschappelijk aanvaardbaar is, zijn overschreden.

BESLISSING

De Raad acht de klacht ongegrond.

De Raad verzoekt betrokkenen aan deze beslissing aandacht te besteden in een uitzending van het programma Het Nieuws (SBS).

Aldus vastgesteld door de Raad op 25 januari 2000 door mr. J.B. Fleers, voorzitter,prof. mr. E.C.M. Jurgens, M.J. Kes, mw. drs. B.L.W. Tillema en K. Wiese, leden, in tegenwoordigheid van mw. mr. I.H.J. Konings, secretaris.

Uitspraak 2000-09