1998/18 gegrond

 

Beslissing van de Raad voor de Journalistiek
inzake de klacht van

 

Magazine Makers

 

 

tegen

 

 

de hoofdredacteur van Actienieuws (SBS6)

 

 

Bij klaagschrift van 17 februari 1998 met één bijlage heeft mr. J.L.P. Hogendoorn namens zijn cliënte v.o.f. Magazine Makers en de vennoten W. Verhagen en R. Diks (klaagster) een klacht ingediend tegen de hoofdredacteur van Actienieuws (SBS6) (betrokkene). Bij brief van 13 maart 1998 met drie bijlagen alsmede een videoband van de gewraakte uitzending heeft J. Mentens, hoofdredacteur van betrokkene, op de klacht gereageerd.

 

 

De zaak is behandeld ter zitting van de Raad van 17 april 1998. Namens klaagster zijn verschenen mr. Hogendoorn, J. van de Kaap en W. Verhagen. Betrokkene is eveneens verschenen. Ter zitting is door alle aanwezigen de videoband bekeken.

 

 

 

 

DE FEITEN

Op grond van de stukken en het verhandelde ter zitting gaat de Raad uit van de volgende feiten.

 

Klaagster is uitgever van het blad "538 Newz". In NRC Handelsblad van 23 januari 1998 is in kritische zin aandacht besteed aan een abonnee-wervingscampagne voor genoemd blad, waarbij nieuwe abonnees als welkomsgeschenk onder meer een zogenaamd "Smart XXX-pakket" werd aangeboden. Dit pakket bevatte een aantal pillen die efedrine bevatten en die aan de man werden gebracht als "herbal ecstacy".

 

 

Naar aanleiding van het artikel in NRC Handelsblad heeft de redactie van Actienieuws klaagster benaderd voor een interview, welk interview op 25 januari 1998 door verslaggeefster C. Raven is gehouden met de woordvoerster van klaagster J. van de Kaap. Daarbij was ook Verhagen aanwezig.

 

 

Het interview heeft circa 25 minuten geduurd. De uitzending van het onderwerp in het programma Actie Nieuws van zondag 25 januari 1998 om 18.00 uur heeft bestaan uit een presentatietekst van 15 seconden en een verslaggeversonderwerp van 1 minuut en 35 seconden. In het verslaggeversonderwerp zijn delen uit het interview met klaagster en delen uit een interview met woordvoerster C. de Jager van muziekzender 538 gemonteerd. In de uitzending is eerst ingegaan op de gevaren die aan het gebruik van de pillen verbonden zijn en vervolgens op de zakelijke relatie tussen de muziekzender en klaagster. Aan het slot is het feit aan de orde gesteld dat de muziekzender zijn relatie met klaagster heeft beëindigd toen hem de verstrekking van de pillen bekend werd. Uit het interview met De Jager (van de muziekzender) is een passage opgenomen waarin gezegd wordt dat de houding van 538 te maken heeft met "een stukje moraal waar je mee bezig bent". Met een voice-over tekst is vervolgens de vraag gesteld: "En hoe zit het met de moraliteit van de uitgever?", waarna een opmerking uit het interview met Van de Kaap (vertegenwoordigster van de uitgever) volgde: "Ja, dat is een moeilijke vraag...". Daarmee werd in de uitzending dit onderwerp beëindigd.

 

 

De band waarop het interview was opgenomen, is door de redactie van Actienieuws reeds kort na de uitzending gewist. De vraag "En hoe zit het met de moraliteit van de uitgever?" is niet aan Van de Kaap gesteld. Het antwoord "Ja, dat is een moeilijke vraag...." is door haar gegeven op de vraag "Werkt dat niet drempelverlagend naar jongeren?".

 

 

 

 

DE STANDPUNTEN VAN PARTIJEN

Klaagster meent dat door het monteren van het antwoord op de vraag "Werkt dat niet drempelverlagend naar jongeren?" achter de niet gestelde vraag naar de moraliteit van klaagster een suggestief en onjuist beeld is opgeroepen. Door te handelen als zij gedaan heeft, is betrokkene volgens klaagster onzorgvuldig te werk gegaan en heeft hij in strijd gehandeld met zijn journalistieke en maatschappelijke verantwoordelijkheid.

 

Betrokkene erkent dat de vraag "En hoe zit het met de moraliteit van de uitgever?" niet is gesteld. Hij stelt echter dat de morele kant van het handelen van klaagster wel degelijk aan de orde is geweest en dat hij een langere vraag of meerdere vragen bij het monteren mag samenvatten. Dat is volgens betrokkene hier te goeder trouw gedaan: hoewel de vraag met geheel andere woorden is gesteld dekt de vlag volgens betrokkene wel de lading. Betrokkene is dan ook van mening niet onjuist te hebben gehandeld.

 

 

 

 

BEOORDELING VAN DE KLACHT

Met betrekking tot de klacht oordeelt de Raad als volgt.

 

Betrokkene heeft een werkwijze gehanteerd waarbij hij, naar zijn zeggen, een langere vraag dan wel een aantal vragen uit een interview heeft samengevat in een niet met zoveel woorden gestelde vraag, die als voice-over vraag in het interview is gemonteerd. Verantwoorde toepassing van een dergelijke werkwijze, waarbij in teksten wordt "geknipt", vereist om voor de hand liggende redenen - met name: het belang van een in ieder geval naar de kern genomen waarheidsgetrouwe weergave van hetgeen de geïnterviewde heeft gezegd - een grote mate van zorgvuldigheid. Van degene die zich van deze werkwijze bedient mag voorts worden verlangd dat hij ingeval van geschil daaromtrent aannemelijk maakt dat, kort gezegd, de vlag nog immer de lading dekt.

 

 

De vragen "Werkt dat niet drempelverlagend naar jongeren?" en "En hoe zit het met de moraliteit van de uitgever?", zijn niet onderling uitwisselbaar. De tweede vraag, die voice-over is gemonteerd, heeft een veel zwaardere lading dan de eerste, werkelijk aan Van de Kaap gestelde vraag. Betrokkene heeft ook niet aannemelijk gemaakt dat voor of na het stellen van de vraag "Werkt dat niet drempelverlagend naar jongeren?" sprake is geweest van vragen en antwoorden die desondanks konden rechtvaardigen het op die vraag gegeven antwoord in de uitzending te doen voorafgaan door de vraag "En hoe zit het met de moraliteit van de uitgever?". De Raad is dan ook van oordeel dat betrokkene door de voice-over gestelde vraag door Van de Kaap in de uitzending te laten beantwoorden met: "Ja, dat is een moeilijke vraag.." in strijd met zijn journalistieke en maatschappelijke verantwoordelijkheid heeft gehandeld.

 

 

 

 

BESLISSING

De Raad acht de klacht gegrond.

 

De Raad verzoekt betrokkene aan deze uitspraak aandacht te besteden in een uitzending van Actienieuws.

 

 

Aldus vastgesteld door de Raad op 28 mei 1998, door mr. J.B. Fleers, voorzitter, H. van Gessel, Prof. mr. E.C.M. Jurgens, M.J. Kes, A.G. Scherphuis, leden, in tegenwoordigheid van mr. A.R. Creutzberg, secretaris.

 

 

Uitspraak 1998-18