1993/7 gegrond

Prof. dr A. Heertje tegen de hoofdredacteur van de Volkskrant

Per brief van 14 december 1992 met zes bijlagen heeft prof. dr A. Heertje te Naarden (klager) een klacht ingediend tegen drs H.A. Lockefeer, hoofdredacteur van de Volkskrant (betrokkene). Deze heeft in een brief van 26 januari 1993 OP de klacht gereageerd.

De zaak is behandeld ter zitting van de Raad van 25 juni 1993. Klager was in persoon aanwezig. Betrokkene had laten weten niet te zullen verschijnen.

DE FEITEN

In de Volkskrant van 4 december 1992 is onder de kop "Heerbe in de modder" een artikel gepubliceerd over de verspreiding van een brief onder de financiële pers inzake het aftreden van de Twentse hoogleraar H. Janssen als president-commissaris van de aan de beurs genoteerde vennootschap Management Share. De brief, afkomstig van de advocaat van Management Share mr A. Voute te Amsterdam, was gericht aan H. Janssen en gedateerd 25 november 1992. OP die dag trad Janssen af.

Na de openingszin "Wie heeft de brief van Voute laten lekken?" bevat het artikel onder meer de volgende passages.

"Maar het commissariaat van Janssen eindigde vorige week, om precies te zijn: op 25 november. Op die dag ontving Janssen de nu uitgelekte brief van Voute. Voute is de advocaat van Ditcorp 1ll, de meerderheidsaandeelhouder van Management Share. In de weken voorafgaand aan de bewuste 25ste november had Ditcorp 1ll met succes de machtsbasis van Janssen weten te ondergraven. Eerst won Voute een kort geding, vervolgens kreeg hij zijn zin op een aandeelhoudersvergadering: er werd een nieuwe commissaris bij Management Share benoemd, waardoor Ditcorp 1ll twee van de drie commissariszetels in handen kreeg. Janssen was geïsoleerd.
Iedereen verwachtte datJanssen vervolgens zijn verlies zou toegeven en de eer aan zichzelf zou houden. De ondernemingsraad van het bedrijf was al bezig met de vraag wie zijn opvolger zou worden. Niettemin hield de Twentse hoogleraar krampachtig aan zijn stoel vast. Op 25 november besloot Voute hem voor het blok te zetten." "De truc werkte: Janssen koos eieren voor zijn geld en vertrok alsnog.
'De chantage praktijken van mr A. Voute!' is in kapitalen op de brief van Voute getikt. Die toevoeging maakt het hoogst onwaarschijnlijk dat de Amsterdamse advocaat zelf de anonieme bezorger van de brief is geweest.
Als winnaar van het gevecht met Janssen heeft hij geen reden om met modder te gooien.
Janssen zelf heeft daar uiteraard wel reden toe. Maar onwaarschijnlijk is dat hij dat doet via een brief waarin hijzelf als een notoire zakkenvuller wordt afgeschilderd. Een even onwaarschijnlijke kandidaat-lekker is Louis Leeman, de interim-manager van Management Share."

"Wie was het dan wel? Het antwoord is, naar alle waarschijnlijkheid, te vinden op de opiniepagina van NRC Handelsblad van vorige week donderdag, precies de dag na het vertrek van Janssen. Daarin fulmineert economiehoogleraar A. Heertje tegen de gang van zaken bij Management Share en in het bijzonder tegen de persoon Voute. Met hem heeft Heertje een al jarenlange vete.
Heertje verpakt zijn rancune in een betoogje over de
Nederlandse economie.

"Het NRC-stuk was deel één van de nieuwe campagne van Heertje tegen Voute. Of de uitgelekte brief inderdaad uit zijn koker komt? Heertje zegt stomverbaasd te zijn: 'Ik sta perplex! Het idee alleen al'."

DE STANDPUNTEN VAN PARTIJEN

De klacht richt zich tegen de kop "Heertje in de modder", die klager tegen de achtergrond van de inhoud van het artikel onnodig grievend, smadelijk en schadelijk acht omdat hij de in het artikel bedoelde brief niet heeft verspreid. Omdat er vlak voor sluitingsuur contact is geweest met de krant is zijn commentaar aan het artikel toegevoegd. De krant had echter ook de kop moeten wijzigen, waarom hij na het sluitingsuur nog tevergeefs heeft verzocht. Het latere aanbod van de krant tot het opnemen van een ingezonden brief heeft hij verworpen omdat het hem ging om terugtreden van de krant zelf.

Betrokkene heeft geantwoord dat het artikel in een kader is geplaatst waardoor de lezer weet dat het raillerend van toon is. Betrokkene heeft zich in een naar het oordeel van de krant modderige affaire begeven en dus in de modder. Betrokkene acht het optreden van klager zelf ook modderig omdat dit niet is terug te voeren op enige functionele betrokkenheid bij Management Share maar alleen op zijn vete met mr Voute. Het verspreiden van de brief van Voute onder kranteredacties acht betrokkene ook modderig. Hoewel niet bewezen is dat klager daarmee te maken heeft gehad is dat volgens een aantal waarnemers wel waarschijnlijk.

BEOORDELING VAN DE KLACHT

Het onder de aangeklaagde kop afgedrukte artikel houdt de beschuldiging in dat klager anoniem onder de financiële pers een brief zou hebben verspreid inzake het aftreden van de president-commissaris van een op de beurs genoteerde onderneming. Het artikel vermeldt de ontkennende reactie van klager. Dat is onvoldoende om de suggestie dat klager de verspreider is ongedaan te maken met name omdat de kop die suggestie handhaaft. Daar het artikel geen bewijs levert voor de beschuldiging en betrokkene in zijn verweer de juistheid daarvan niet aannemelijk maakt, heeft betrokkene daarmee de grenzen overschreden van hetgeen, gelet op zijn journalistieke verantwoordelijkheid, maatschappelijk aanvaardbaar is. De raillerende toon van het artikel maakt dit niet anders.

BESLISSING

De Raad acht de klacht gegrond.

De Raad verzoekt betrokkene deze beslissing integraal of in samenvatting in de Volkskrant te publiceren.

Aldus vastgesteld ter zitting van de Raad van 25 juni 1993 door mr P.J. Boukema, voorzitter, mr G. Dullens, W.F. de Pagter, mevrouw A.G. Scherphuis en K. Wiese, leden, in tegenwoordigheid van mr A.C.M. Karsten als secretaris.

RvdJ 1993, 7.