1993/15 gegrond

De Tweede-Kamerfractie Groenlinks en de Vereniging Vluchtelingenwerk Nederland tegen de hoofdredacteur van de Telegraaf

In een brief van 6 april 1993 met drie bijlagen en aanvullende brief van 26 mei 1993 heeft de Tweede-Kamerfractie van Groenlinks samen met de Vereniging Vluchtelingenwerk Nederland (klagers) een klacht ingediend tegen mr J. Olde Kalter, hoofdredacteur van de Telegraaf (betrokkene). Deze heeft bij brief van 9 juni jl. de ontvangst van de klacht bevestigd.

De Raad heeft op 4 oktober 1993 over de klacht geoordeeld Op grond van de stukken, derhalve zonder mondelinge behandeling. De beoordeling vond met toestemming van partijen plaats door vier leden in plaats van vijf.

DE FEITEN

De Raad gaat op grond van de stukken uit van de volgende feiten.

In de Telegraaf van zaterdag 27 maart 1993 is onder de kop "Misdaad lokt asielzoekers" met daarboven in kleinere letters "Justitie trekt schokkende conclusie uit computergegevens:" een artikel verschenen van Martijn Koolhoven, dat opent met de volgende passages.

"De Directie Vreemdelingenzaken van het Ministerie van Justitie blijkt er al enige tijd van op de hoogte te zijn dat grote aantallen asielzoekers hun verblijf in Nederland gebruiken om het misdaadpad op te gaan.
Zeker 384 vreemdelingen, die vorig jaar door de politie als verdachte na een misdrijf werden gearresteerd, bleken in de centrale computers voor te komen wegens een asielaanvraag.

Vingerafdrukken.
Nog eens 71 anderen werden al bij het indienen van hun asielaanvraag opgepakt omdat bleek dat ze zich in ons land schuldig hadden gemaakt aan het plegen van strafbare feiten.
Dat blijkt uit vertrouwelijke cijfers van de Directie Vreemdelingenzaken (DVZ) van het Ministerie van Justitie. De gegevens zijn afkomstig van de Centrale Recherche Informatiedienst (CRI) in Den Haag, die de vingerafdrukken van circa 600.000 mensen in computers geeft opgeslagen."
Onder het tussenkopje "Misbruik" staat de volgende tekst afgedrukt.
"In een reactie zegt een woordvoerder van het Ministerie van Justitie: 'We zien dat vreemdelingen her en der strafbare feiten plegen. Het lijkt erop dat asielzoekers de ontheemdenregeling gebruiken om strafbare feiten te plegen', aldus de zegsman, die benadrukt dat 'bij de directie Vreemdelingenzaken beslist niet de indruk bestaat dat dit op grote schaal gebeurt'.
'We vinden de situatie niet verontrustend, we hebben niet de indruk dat asielzoekers zich meer schuldig maken aan strafbare feiten dan de doorsnee Nederlander. De bonafide asielzoeker maakt zich niet op grote schaal schuldig aan misdrijven...'."

DE STANDPUNTEN VAN PARTIJEN

Klagers zijn van oordeel dat het artikel in de Telegraaf ten onrechte de indruk wekt dat er beduidend meer criminelen zijn onder asielzoekers dan onder de gewone bevolking van Nederland. Klagers achten deze onjuiste suggestie kwetsend voor asielzoekers. Zij achten zich hierdoor in hun eigen belangen geschaad. Groenlinks beschouwt zichzelf als een politieke partij die groot belang hecht aan een correcte bejegening van asielzoekers en dat laatste geldt ook voor de Vereniging Vluchtelingenwerk Nederland. Klagers beroepen zich daarnaast op de Algemene Verklaring tegen Racisme waarvan zij mede-ondertekenaars zijn en waaraan zij betrokkene gebonden achten.

Volgens de brief van betrokkene van I april 1993 aan Groenlinks is de publikatie gebaseerd op officiële cijfers van de Centrale Recherche Informatiedienst. Het doel van de publikatie was volgens betrokkene het signaleren van criminaliteit onder asielzoekers als een van de in de samenleving bestaande problemen.

BEOORDELING VAN DE KLACHT

Daargelaten de vraag of de Tweede-Kamerfractie van Groenlinks rechtstreeks belang heeft bij de klacht geldt dat in elk geval wel voor de Vereniging Vluchtelingenwerk Nederland. Het gaat bij de klacht om de vraag of het imago van de asielzoekers in Nederland in het artikel van de Telegraaf in een onjuist daglicht is gesteld.

Naar het oordeel van de Raad geldt dat niet voor de tekst van het artikel zelf. De juistheid van de daarin
verstrekte cijfers is in de klacht niet bestreden. Voor wat betreft de interpretatie van deze cijfers geeft het artikel niet alleen de mening van de krant maar ook die van het Ministerie van Justitie. Hoewel de reactie van Justitie is voorzien van het misleidende kopje "misbruik" (volgens de woordvoerder van Justitie was er juist géén sprake van misbruik), zorgt het overnemen van de reactie zelf voor voldoende evenwicht in het artikel. In zoverre acht de Raad de klacht dan ook ongegrond.

Dat geldt niet voor de kop boven het artikel. De in die kop vervatte mededeling, gepresenteerd als een conclusie van het Ministerie van Justitie, wordt noch door de in het artikel genoemde cijfers noch door het commentaar van het Ministerie van Justitie zelf geschraagd. Nu de kop bovendien een lasterlijke aantijging aan het adres van de asielzoekers bevat, acht de Raad de klacht ten aanzien van de kop wel gegrond.

BESLISSING

De Raad acht de klacht gedeeltelijk gegrond.

De Raad verzoekt betrokkene deze beslissing integraal of in samenvatting in de Telegraaf te publiceren.

Aldus vastgesteld ter zitting van de Raad van 4 oktober 1993 door mr P.J. Boukema, voorzitter, W.F. de Pagter, W.H.K. Ammerlaan, mr B.A. Schmitz, leden, in tegenwoordigheid van mr A.C.M. Karsten als secretaris.

RvdJ 1993, 15.