1992/1 gegrond

Tros tegen de hoofdredatteur van de Volkskrant

Bij brief van 16 april 1991 met zes bijlagen heeft drs H Trompetter, hoofd Informatieve Brogramma's Televisie Tros (klaagster) een klacht ingediend tegen de hoofdredacteur van de Volkskrant, drs. H. Lockefeer (betrokkene). Deze heeft op de klacht gereageerd in een brief van 6 juni 199l.
De zaak is behandeld ter zitting van de Raad van 25 oktober 1991 Namens de Tros is verschenen Nico
Steenbergen en namens de Volkskrant de journalisten B. Vuijsje en J. Westerhof. De Raad heeft over de klacht beslist op 10 januari 1992 nadat partijen in de gelegenheid zijn gesteld hun standpunt nog na
der schriftelijk toe te lichten.

De feiten

De Raad gaat op grond van de stukken en het verhandelde ter zit ting uit van de volgende feiten.
In de uitzending van het televisieprogramma Tros-Aktua van 3 april 1991 is aandacht besteed aan het voornemen van de gemeente Arnhem tot het aanwijzen van een tip pelgedoogzone teneinde het pro bleem van de heroine-prostitutie in de hand te krijgen. In de uitzending zijn onder meer beelden vertoond van een actie bijeenkomst van buurtbewoners in een café aan de Markt te Arnhem.
In de Volkskrant van 5 april 1991 is onder de kop 'Protestvergade ring in scene gezet voor Tros-uitzending' een bericht verschenen over dit onderdeel van de televisieuitzending Het eerste deel van dit bericht luidt als volgt.

'De uitbater van eetcafé De Sabelspoort aan de Markt denkt er de dag na uitzending met genoegen aan terug
Het zag er op de televisie uit als een echte protestvergadering met boze buurtbewoners Zoals het hoort, als het volksoproer weer dreigt Wat de tv-kijker niet weet, maar wat R Walrave met plezier wil onthullen, is dat de hele protestbijeenkomst van begin tot ein de in scene is gezet, met medeweten van de Tros.
's Avonds hadden we toch al een vergadering gepland met vijftien vertegenwoordigers van de buurten. Maar de Tros vond dat dat er op televisie niet uitziet. Dus toen zijn we als de donder 's middags om half drie gaan bellen. Naar mensen die net van hun werk kwamen. Nou, het eetcafé puilde uit Het meubilair moesten we weghalen en ze stonden tot op de stoep. We hadden wel honderd mensen in de zaak.'

Het bericht eindigt met de volgende tekst.

'Bij de Tros willen ze niets weten van het ensceneren van een protestvergadering. 'Flauwekul', zegt Petra Spaninks, verantwoordelijk voor de produktie van deze reportage 'Ik ben volstrekt integer aan het werk Van een verslaggever van De Gelderlander hadden we gehoord dat er een vergadering zou zijn met vertegenwoordigers van de buurten. Toen heb ik meneer Walrave gebeld en hij zei dat er zo'n vijftien mensen zouden ko men In de loop van de middag hoorden vvi; dat er wat meer zou den komen En die vergadering is maar 70 seconden in beeld geweest.'

Terug naar Walrave: 'Ja, ik weet niet meer precies wie ik het van de Tros heb gezegd, maar ik heb ze verteld dat als het voor de beelden beter zou uitkomen, dan trommel ik wel wat mensen op Kijk ik ben geen televisieman, maar ik kan me voorstellen dat als je de ongerustheid onder de Arnhemse bevolking wilt tonen dat je dan niets hebt aan een vergadering met vijftien mensen.
Eigenlijk hadden ze zaterdag moeten filmen, toen hadden we een bijeenkomst in het buurthuis, maar ze komen op woensdag, dan moet je dat organiseren.'

De standpunten

De Tros maakt bezwaar tegen de beschuldiging dat de redactie van Tros-Aktua de protestvergadering in scene zou hebben gezet. Daar van is geen sprake geweest. Ter voorbereiding van de uitzending had de Tros contact met Joop Walrave, de eigenaar van het café waar die avond een vergadering van protesterende burgers zou plaatsvinden. De Tros heeft er op geen enkele wijze de hand in gehad dat er 's avonds veel meer mensen in het café bleken te zijn dan het eerder door Walrave geschatte aantal van vijftien.
Betrokkene heeft geantwoord dat de gewraakte beschuldiging uitsluitend besloten ligt in de woorden van de geciteerde Walrave. Het bericht bevat tevens de door de redacteur hierop gevraagde reactie van de Tros. De redactrice Petra Spaninks wordt met name op dit punt geciteerd.
Waar het om gaat is dat de voorgenomen werkbespreking van ongeveer vijftien mensen het karakter kreeg van een protestbijeenkomst met een aanzienlijk groter aantal deelnemers met het oog op de televisie-uitzending en dat Tros-Aktua dit wist. Het doet daarbij niet ter zake of Tros-Aktua actief bij het optrommelen van meer bezoekers betrokken is geweest Vanwege de belangstelling van de televisie werd het een opgeklopte bijeenkomst. Doel van het bericht was het publiek duidelijk te maken hoe de media in dit opzicht werken.

Beoordeling

De beschuldiging dat de TROS een protestvergadering in scene heeft gezet ligt niet alleen besloten in de woorden van Joop Walrave. De re dacteur heeft die beschuldiging voor eigen rekening genomen. Dat blijkt uit de kop boven het bericht en de zin 'Wat de tv-kijker niet weet, maar wat R Walrave met plezier wil onthullen, is dat de hele protestbijeenkomst van het begin tot het einde in scene is gezet, met medeweten van de Tros.' Ondanks de vermelding van de ontkenning door de journaliste Spaninks heeft betrokkene naar het oordeel van de Raad hiermee een onjuiste voor stellicg van zaken gegeven en de grenzen overschreven van hetgeen, gelet op zijn journalistieke verantwoordelijkheid, maatschappelijk aanvaardbaar is.

Beslissing

De Raad acht de klacht gegrond.

De Raad verzoekt betrokkene deze beslissing integraal of in samenvatting in de Volkskrant te publiceren.

Aldus vastgesteld ter zitting van de Raad van 10 januari 1992 door mr W.D.H. Asser voorzitter, mevrouw A.G. Scherphuis, mr T. Faber-de Heer, mr E.C.M. Jurgens en mevrouw T.M. Lücker, leden, in tegenwoordigheid van mr A.C.M. Karsten, secretaris.

RvdJ 1992, 1.