1991/8 ongegrond

J.G. Joosten tegen Harald Doornbos

Bij brief van 18 oktober 1990 met één bijlage en aanvullende brief van 30 oktober 1990 heeft J. G. Joosten te Arnhem (klaagster) een klacht ingediend tegen Harald Doornbos (betrokkene) wegens een publikatie in het weekblad Forum. Deze heeft op de klacht gereageerd bij brief van 9 december 1990.
De zaak is behandeld ter zitting van de Raad van 21 juni 1991. Klaagster had laten weten niet te kunnen verschijnen. Betrokkene was In persoon aanwezig.

De feiten

De Raad gaat op grond van de stukken en het verhandelde ter zitting uit van de volgende feiten.
In Forum van 11 oktober 1990 is onder de kop 'Haar boek, het verbod, de Oostenrijkse reis en haar helpers' een artikel gepubliceerd van Harald Doornbos over de aangekondigde verschijning van de biografie van Florry Rost van Tonningen-Heubel, de weduwe van de in 1945 gestorven NSB leider M Rost van Tonningen.
Dit artikel bevat de volgende passages:

'De 41 jarige Arnhemse freelance journaliste Jeanette Joosten kreeg kortgeleden via een goede vriendin - de dochter van oud-verzetsman Jan Wildschut - het manuscript toegespeeld. Al jaren kwam ze bij de familie Wildschut over de vloer waarbij het haar was opgevallen dat de vader des huizes overmatig gefascineerd was door de oorlog. Ze zocht er niets achter, het was immers een oud-verzetsman, officieel met verzetskruis en al. Kortgeleden werd ze door diezelfde Wildschut op de hoogte gesteld van de plannen van de weduwe Rost van Tonningen om haar levensverhaal in boekvorm te publiceren. Of ze interesse had voor de primeur?'
'Na het bezoek (aan de weduwe Rost van Tonningen - RvdJ) stemde Joosten in met het plan om een soort van recensie over het boek te schrijven. 'Het was een heel aardig mens, echt een aardige vrouw', oordeelt deze journaliste op het eerste gezicht over Rost van Tonningen 'Maar ja, ze verheerlijkt Hitler toch nog wel Dat blijft ze echt een fantastische man vinden. Aan de muur heeft ze zelfs een portret van Hitler hangen' Desondanks ging Joosten door met het 'Rost van Tonningen-avontuur'.'
'Soms ademde het manuscript inderdaad die neo-nazistische sfeer uit. Maar op andere momenten zag je hoeveel ze van haar man moet hebben gehouden .Het was best een leesbaar geheel En dan zeg ik: het is nu allemaal al 45 jaar geleden. Laat zo'n oude vrouw nog éénmaal haar verhaal doen, laat dat boek gewoon verschijnen. Trouwens, ze kan ontzettend mooi schilderen, echt.'
'Eindredacteur Henk Spelden brink (Arnhemse Koerier, RvdJ) keek vreemd op toen Joosten met een verhaal over de Zwarte Weduwe binnenstapte (.. .). De Arnhemse Koerier bedankte voor het artikel en in overleg met de oud verzetsman Wildschut benaderde Joosten het NRC Handelsblad, dat wel interesse had.'

De standpunten

Naar de mening van klaagster bevat het artikel met name door de kop de suggestie dat zij is opgetreden als 'helper' van de weduwe Rost van Tonningen. Dat is onjuist.
Toen in NRC Handelsblad van 22 september 1990 bericht werd over de op handen zijnde uitgave van de weduwe Rost van Tonningen had zij haar slechts tweemaal telefonisch gesproken. Het eerste persoonlijke contact vond pas later plaats. Volgens klaagster heeft zij haar primeur nimmer aangeboden aan Henk Speldenbrink van de Arnhemse Koerier. Verder bevat het artikel een aantal onjuistheden.

Betrokkene heeft erkend dat zijn artikel de suggestie bevat dat klaagster beschouwd kan worden als iemand die hulp heeft geboden aan de weduwe Rost van Tonningen. Betrokkene is van oordeel dat klaagster daartoe zelf aanleiding heeft gegeven door haar vriendschap met de als antisemiet bestempelde Jan Wildschut uit Arnhem en haar uitlatingen de weduwe Rost van Tonningen 'een aardig mens' te vinden en dat het boek, 45 jaar na de oorlog, gewoon moet kunnen verschijnen.
Betrokkene handhaaft dat klaagster Henk Speldenbrink van de Arnhemse Koerier haar artikel heeft aangeboden. Deze heeft dat desgevraagd nogmaals aan hem bevestigd. Wel verliep dat contact niet persoonlijk maar telefonisch en in zoverre is zijn artikel onjuist.

Beoordeling

Voorzover het artikel in Forum de suggestie bevat dat klaagster steun heeft verleend aan de weduwe Rost van Tonningen-Heubel inzake publiciteit voor de door haar geschreven autobiografie, stond het betrokkene Doornbos vrij dat als zijn mening kenbaar te maken. Het artikel bevat immers daarnaast ook de mening hierover van klaagster zelf.

Voorzover het artikel feitelijke on juistheden bevat, waaronder het al dan niet aanbieden van een artikel aan de Arnhemse Koerier, acht de Raad deze van zodanig ondergeschikt belang dat het oordeel over de journalistieke gedraging Doornbos daardoor niet wordt geraakt.

Beslissing

De Raad acht de ongegrond.

Daar het weekblad Forum niet meer verschijnt ziet de Raad af van het verzoek tot publikatie van deze beslissing aan betrokkene.

Aldus vastgesteld ter zitting van de Raad van 21 juni door mr W.D.H. Asser, voorzitter, W.F. de Pagter, J. de mr F. Kuitenbrouwer en vrouw T.M. Lucker, leden in tegenwoordigheid van
A.C.M. Karsten, secretaris.

RvdJ 1991, 8.