1990/7 ongegrond

C. NOUWS TEGEN WOUTER KLOOTWIJK

Per brief van 16 december 1989 met zes bijlagen heeft Cor Nouws te Arnhem (klager) een klacht ingediend tegen Wouter Klootwijk (betrokkene). Per brief van 8 februari 1990 met vier bijlagen heeft de hoofdredacteur van de Volkskrant drs. H. Lockefeer, op de klacht gereageerd.
De zaak is behandeld ter zitting van de Raad van 25 april 1990. Klager was in persoon aanwezig. Betrokkene is verschenen samen met zijn hoofdredacteur.

DE FEITEN

De Raad gaat op grond van de stukken en het verhandelde ter zitting uit van de volgende feiten. Klager importeert onder de naam TGV-Vegan Products Vegepetsupplementen uit de Verenigde Staten. De Vegepet-supplementen zijn voedingsstoffen, die het mogelijk maken honden en katten vegetarisch en veganistisch (totaal-vegetarisch) te voeden. Over het voor katten bestemde supplement 'Vegecat' vermeldt de door klager in omloop gebrachte folder: 'Na veel onderzoek vonden we deze (in vlees RvdJ) ontbrekende voedingsstoffen in niet-dierlijke bronnen en stelden daarmee een supplement samen dat u in staat stelt uw kat veilig te voeden met thuisbereid vegetarisch - zelfs veganistisch - menu'.

In de Volkskrant van 14 oktober 1989 heeft betrokkene Klootwijk in zijn vaste rubriek onder de kop 'Blinde kat, en groot gevoel voor zuiverheid' de produkten van klager besproken. Het stuk opent met de volgende alinea.

'Je kunt het zo gek niet bedenken of ze bestaan: Turkse katholieken, katholieke wetenschappers, wetenschappelijke criminelen, misdadige homo's, homoseksuele oranjeklanten, koningsgezinde journalisten, journalistieke handelsreizigers en handelaren met nobele idealen. En allemaal kunnen ze gelijkertijd nog eens naaktlopers zijn en foute ouders hebben .
Maar dit geloof je niet, dit kan niet bestaan: Vegetarische dierenbeulen. Toch kun je het zo gek nog niet bedenken, ook die bestaan. Cor Nouws, vooraanstaand vegetariër te Arnhem, importeert voedingssupplementen uit de Verenigde Staten'.

Over de door klager verspreide folder vermeldt het stuk het volgende.

'Het foldertje dat importeur Nouws verspreidt lijkt in veel opzichten op reclame van louche handelaren in afslankprodukten. Nergens in de folder is vermeld waaruit Vegecat bestaat'.
De bespreking in de folder van het Amerikaanse boek 'Dogs & Cats go Vegetarian' wordt door betrokkene gekenschetst met de zin 'Het typerende taalgebruik van kwakzalvers'.

Na de vermelding dat klager desgevraagd niet blijkt te weten waaruit de voedingssupplementen bestaan en dat hij niet beschikt over onderzoeksverslagen over de effecten van het dieet bij katten schrijft betrokkene:
'Aldus worden vegetariërs uitgenodigd om een gruwelijk experiment met hun kat te doen, kijken hoe lang het duurt voor ie half gaar en blind is .'

In de Volkskrant van 18 november 1989 is een ingezonden brief van klager geplaatst waarin hij ingaat op een aantal volgens hem onjuist of onvolledig vermelde feiten. Deze brief eindigt met de volgende alinea.

'Het is volstrekt laakbaar van de heer Klootwijk dat hij wel degelijk beschikte over de hier vermelde (en nog meer) essentiële informatie, maar daarvan geen gebruik heeft gemaakt... Voor een krant die beweert het meest informatieve ochtendblad te zijn is dat een slechte zaak.'

DE STANDPUNTEN

Afgezien van feitelijke onjuistheden, die klager in zijn ingezonden brief heeft rechtgezet, heeft klager bezwaar tegen een aantal jegens hem geuite beschuldigingen, die naar zijn mening nodeloos kwetsend en grievend zijn. Deze onzorgvuldigheid is niet hersteld door de ingezonden brief. Klager meent dat betrokkene excuses had moeten aanbieden met betrekking tot de volgende beschuldigingen.
1. Hij wordt een vegetarische dierenbeul genoemd.
2. Hij wordt vergeleken met louche handelaren en kwakzalvers.
3. Hem wordt aangewreven dat hij vegetariërs uitnodigt tot het doen van gruwelijke experimenten met hun kat.

Betrokkene heeft geantwoord dat zijn scherpe pen bij de vaste lezers van zijn columns waartoe klager blijkens eerder ingezonden brieven behoort, bekend is. In de stijl van zijn columns heeft betrokkene een kritische bespreking gewijd aan de produkten van klager. Hij heeft daarbij in scherpe bewoordingen zijn negatieve mening gegeven. Betrokkene meent dat hem dit vrij staat. voorzover het stuk feitelijke onjuistheden bevat heeft klager deze kunnen rechtzetten in zijn ingezonden brief. In die brief is hij niet ingegaan op bezwaren tegen de met betrekking tot zijn persoon gebruikte kwalificaties. Betrokkene meent dat de zaak is afgehandeld door het plaatsen van klagers brief.

BEOORDELING

De bezwaren van klager richten zich tegen het gebruik van een aantal negatieve kwalificaties met betrekking tot zijn persoon. Het gaat daarbij in de eerste plaats om de aanduiding vegetarische dierenbeul'. Deze term vormde het einde van een reeks paradoxen uit de eerste alinea van het stuk waarmee het karakter van de rubriek wordt aangegeven. Gezien dit karakter en de context van een aantal andere paradoxen is betrokkene met dit woordgebruik naar het oordeel van de Raad gebleven binnen de hem toekomende vrijheid om als columnist zich kritisch en in scherpe bewoordingen uit te laten over klager en de door hem in de handel gebrachte produkten. Dat zelfde geldt ook voor de door betrokkene gemaakte vergelijkingen met 'louche handelaren in afslankprodukten' en 'kwakzalvers . De mening van betrokkene dat het aanbieden van de door hem besproken produkten in feite een uitnodiging inhoudt katten bloot te stellen aan 'gruwelijke experimenten' valt eveneens binnen de aan betrokkene toekomende journalistieke vrijheid zonder dat daarmee de grenzen worden overschreden van hetgeen maatschappelijk aanvaardbaar is.

BESLISSING

De Raad acht de klacht ongegrond.

De Raad verzoekt betrokkene deze beslissing integraal of in samenvatting in de Volkskrant te publiceren.

Aldus vastgesteld ter zitting van de Kaad van 25 april 1990 door mr. w. D. H. Asser, voorzitter mr. T. Faber-de Heer, mr. G. Dullens, mr. D. I . Dalmolen en A. G. Scherphuis, leden, in tegenwoordigheid van mr. A. C. M. Karsten, secretaris.

RvdJ 1990, 7.