1990/26 ongegrond

't Lange Land Ziekenhuis tegen de hoofdredacteur van het Binnenhof.

Per brief van 21 september 1990 met vijf bijlagen van haar directeur, mr. E.J. van Beek, heeft het ziekenhuis 't Lange Land Ziekenhuis te Zoetermeer (klaagster) een klacht ingediend tegen de hoofdredacteur van het Binnenhof, E.J. Hallewas (betrokkene). Deze heeft op de klacht gereageerd in een brief van 16 oktober 1990.
Met toestemming van partijen heeft de Raad over de klacht beslist op grond van stukken, derhalve zonder mondelinge behandeling, op 21 december 1990.

DE FEITEN.

De Raad gaat op grond van de stukken uit van de volgende feiten.
't Lange Land Ziekenhuis is in april 1988 in gebruik genomen. Op 20 juni 1990 is het eerste jaarverslag verschenen over de jaren 1988 en 1989. In de aflevering van het Binnenhof van 23 juli 1990 is onder de kop "Veel fouten Lange Land" het volgende bericht verschenen.

"In het Zoetermeerse Lange Land Ziekenhuis zijn vorig jaar 146 fouten, ongelukken en bijna-ongelukken gemeld. Er zijn extra controles en voorschriften ingevoerd. Het hoge aantal meldingen wordt volgens directeur E.J. van Beek veroorzaakt doordat er openheid is over de gemaakte misstappen."

DE STANDPUNTEN VAN DE PARTIJEN.

De bezwaren van klaagster zijn de volgende
Het artikel wekt ten onrechte de suggestie
1. dat er in 1989 in het ziekenhuis 146 fouten zijn gemaakt;
2. dat dit een zeer hoog aantal is.

In werkelijkheid gaat het om het aantal incidenten, dat gemeld is bij de zogenaamde FONA-commissie (Fouten, Ongevallen of Bijna-Ongevallen). Ieder ziekenhuis in Nederland heeft een dergelijke commissie met als taak door het signaleren van voorvallen rond de zorg voor de patiënten fouten te voorkomen. De gesignaleerde meldingen betroffen niet alleen "fouten" of "misstappen". Ruim de helft ervan betrof valpartijen van patiënten, die niet te voorkomen zijn.

In vergelijking met het aantal patiëntencontacten van meer dan 150.000 in 1989 en een veelheid daarvan aan medische en administratieve handelingen rond die patiënten is een aantal van 146 naar de mening van de klaagster niet hoog te noemen. Vergelijking met de cijfers van andere ziekenhuizen heeft kennelijk niet plaatsgevonden en evenmin werd contact opgenomen met de FONA-commissie.

Door in het bericht niet te vermelden dat het gaat om een gegeven uit het zojuist gepresenteerde jaarverslag van 41 bladzijden en het te presenteren als op zichzelf staand nieuws wordt de indruk gewekt dat de "fouten" na onderzoek zijn ontdekt. Het jaarverslag van het ziekenhuis Sint Antoniushove te Leidschendam leidde tot een artikel in het Binnenhof van 13 augustus 1990 waarin het aantal aan de FONA-commissie van dat ziekenhuis gemelde "fouten" niet wordt vermeld. Bij het publiek is aldus de indruk gewekt dat er in het ziekenhuis 't Lange Land meer fouten worden gemaakt dan elders zodat moet worden aangenomen dat patiënten in voorkomende gevallen voor een ander ziekenhuis zullen kiezen .

Het ziekenhuis is van oordeel dat het door de berichtgeving ook geschaad is in zijn goede naam. Het ziekenhuis heeft na de publikatie telefonisch contact gehad met de redactie van het Binnenhof. Toen is toegezegd dat de bezwaren binnen de redactie ter sprake zouden worden gebracht. Het ziekenhuis heeft daarna echter niets meer vernomen .

Betrokkene heeft in zijn antwoord gericht aan de directie van het ziekenhuis als reactie op de bij de Raad ingediende klacht spijt betuigd over de gang van zaken.
"Ter zake de berichtgeving over 't Lange Land Ziekenhuis ben ik met u eens, dat de door de Zoetermeerse redactie aangeleverde kopij door ons op een journalistiek onjuiste wijze is behandeld. Van het nieuws uit het jaarverslag is geen melding gemaakt, over de gemaakte fouten in het ziekenhuis is door het korte bericht een verkeerd beeld ontstaan. Dit spijt mij."
Betrokkene heeft naast het bovenstaande nog eens naar voren gebracht dat de redactie niet zelf bij de presentatie van het jaarverslag aanwezig kon zijn zodat de redactie ook slechts beschikte over de door de Zoetermeerse collega's verstrekte kopij en niet over de volledige gegevens uit het jaarverslag en de toelichting daarop.
"Dit neemt niet weg dat op onze redactie fouten zijn gemaakt".
Betrokkene heeft voorts zijn spijt betuigd over het feit dat na de telefonische klacht van het ziekenhuis geen verder contact heeft plaatsgevonden. Intern is aan die klacht wel aandacht besteed en daarbij is het voornemen gemaakt om zodra de gelegenheid zich voordoet en het nieuws daartoe aanleiding geeft contact op te nemen voor een nieuw artikel over 't Lange Land Ziekenhuis.

BEOORDELING VAN DE KLACHT .

Betrokkene heeft erkend dat het aangevallen bericht een verkeerde indruk heeft geeft over de behandeling van patiënten in 't Lange Land Ziekenhuis doordat het slechts het aantal gemelde "fouten, ongelukken en bijna-ongelukken" noemt en door dit aantal in de kop "Veel" te noemen zonder nadere informatie te geven over de aard van de gemelde incidenten, zonder vergelijking te maken met de cijfers van andere ziekenhuizen en zonder te vermelden dat het om een gegeven uit een jaarverslag gaat. Daar betrokkene de onjuistheid van de journalistieke werkwijze heeft erkend, daarover zijn spijt heeft betuigd en heeft aangeboden bij de eerstvolgende gelegenheid een artikel over het ziekenhuis te plaatsen teneinde aan de positie van het ziekenhuis recht te doen is de Raad van oordeel dat de gedraging van betrokkene, hoewel deze onzorgvuldig was en niet de grenzen heeft overschreden van hetgeen maatschappelijk aanvaardbaar is.

BESLISSING.

De Raad acht de klacht ongegrond.

De Raad verzoekt betrokkene deze beslissing integraal of in samenvatting in het Binnenhof te publiceren.

Aldus vastgesteld ter zitting van de Raad van 21 december 1990 door mr. W.D.H. Asser, voorzitter, mr. T. Faber-de Heer, W.F. de Pagter, mr. F. Kuitenbrouwer en mr. Dalmolen leden, in tegenwoordigheid van mr. A.C.M. Karsten, secretaris.

RvdJ 1990, 26.