1990/25 deels gegrond

Huifkarcentrum "De Kronkel" tegen de hoofdredacteur van de Nieuwe Apeldoornse Courant.

Per brief van 10 mei 1990 met tien bijlagen heeft A. Pieck te Hoog-Soeren (klager) een klacht ingediend tegen drs. G. Bielderman, hoofdredacteur van de Nieuwe Apeldoornse Courant (betrokkene). Deze heeft per brief van 17 september 1990 op de klacht gereageerd.
De zaak is behandeld ter zitting van de Raad van 21 december 1990. Beide partijen waren in persoon aanwezig.

DE FEITEN.

De Raad gaat op grond van de stukken en het verhandelde ter zitting uit van de volgende feiten.
Klager is eigenaar en exploitant van "De Kronkel" te Hoog-Soeren, een bedrijf dat zich bezighoudt met de verhuur van huifkarren en het organiseren van tochten per huifkar. Tussen klager en de Gemeente Apeldoorn loopt een geschil over nevenactiviteiten van klager, die bestaan uit het bedrijfsmatig verzorgen van maaltijden voor deelnemers aan de huifkarrentochten. De gemeente beschouwt dit als horeca-activiteiten, die in strijd zijn met het bestemmingsplan. Volgens de gemeente eist het bestemmingsplan dat het bedrijf van klager een agrarisch doel dient met eventueel als ondergeschikt doel de exploitatie van de huifkarren, dat laatste echter zonder horeca-activiteiten. Klager meent dat het in een besloten sfeer aan een besloten groep aanbieden van een maaltijd als besluit van een huifkarrentocht niet in strijd komt met de geldende voorwaarden .
De bezwaren van de gemeente hebben er in 1989 toe geleid dat De Kronkel werd ontruimd waarover toen is bericht in de Nieuwe Apeldoornse Courant. Naar aanleiding van de behandeling van een door De Kronkel bij de Raad van State ingestelde procedure en de afwijzing van het verzoek om een bouwvergunning van De Kronkel door de Gemeente Apeldoorn is het bedrijf in 1990 opnieuw in het nieuws gekomen.
In de Nieuwe Apeldoornse Courant (NAC) van 21 februari 1990 is onder de kop "Gemeente trekt ten strijde tegen huifkarverhuur" een berichtje verschenen over de mondelinge behandeling van een verzoek schorsende werking te verlenen aan een aanschrijving van de Gemeente Apeldoorn met betrekking tot de door de gemeente gewraakte horeca-activiteiten van De Kronkel.
In de NAC van 27 februari 1990 is onder de kop "VVV prijst 'illegaal' uitstapje aan" een artikel verschenen waarin wordt vermeld dat de VVV van de Gemeente Apeldoorn de huifkartochten aanbeveelt hoewel een deel van de trips "volgens de gemeente illegaal" zijn. Het artikel bevat de volgende passage.

"Het geschil tussen de twee partijen is niet nieuw. Nog geen jaar geleden ging de gemeente ertoe over een deel van de inboedel van De Kronkel weg te slepen, onder hevig verzet van compagnons Pieck en De Jonge. De Raad van State stelde de gemeente in het gelijk" .

In de NAC van 2 maant 1990 is onder de kop "De Kronkel weer teruggefloten", een bericht verschenen over de afwijzing door de Raad van State van het verzoek om schorsende werking. Bij dit bericht is een grote en in het oog vallende foto afgedrukt van ontruimingswerkzaamheden met als onderschrift "Op 29 maart vorig jaar werd De Kronkel al eens ontruimd". In de NAC van 12 april 1990 is onder de kop "Geen schaapskooi bij De Kronkel" een bericht verschenen over afwijzing door de Gemeente Apeldoorn van de door klager gevraagde bouwvergunning ter zake van het oprichten van een schaapskooi. Onder het kopje "geknoei" bevat dit artikel de volgende passage.

"Zowel de provincie als de Apeldoornse milieugroep is van mening dat het geven van een vergunning voor bouw van een schaapskooi bij De Kronkel tot geknoei leidt. 'Gezien de voorgeschiedenis van De Kronkel bestaat er geen enkele garantie dat de schaapskooi daadwerkelijk voor reële agrarische doeleinden wordt gebruikt', aldus het bezwaarschrift van Milieuzorg. De provincie sluit zich daarbij aan."

DE STANDPUNTEN VAN PARTIJEN.

Klager heeft tegen de vier bovengenoemde publikaties de volgende bezwaren naar voren gebracht.
1. Het bericht van 21 februari 1990 vermeldt ten onrechte niet dat de inhoudelijke kant van de procedure in een latere zitting nog nader aan de orde zal komen.
2. De publikatie van 27 februari 1990 wekt de indruk alsof klager en zijn mede-exploitante getracht hebben door fysiek geweld de ontruiming tegen te houden. Dit is onjuist omdat beiden zich correct hebben gedragen.
3. De publikatie van 2 maart 1990 wekt met name door het opnieuw afdrukken van een foto van de ontruiming uit 1989 de indruk alsof het bedrijf opnieuw is ontruimd.
4. In de publikatie van 12 april 1990 wordt De Kronkel beschuldigd van geknoei waarvoor geen enkele grond is.
Klager acht het voorts onjuist dat de krant nooit contact met De Kronkel heeft opgenomen en dat alle berichten dus zijn verschenen zonder dat hij is gehoord.

Betrokkene heeft op de bezwaren gereageerd als volgt.
1. Het bericht van 21 februari 1990 geeft de essentie weer van hetgeen op de zitting van de Raad van State naar voren is gekomen. Vermelding van wat mogelijk later nog in de procedure kan gebeuren is niet relevant.
2. De term "hevig verzet" uit het bericht van 27 februari 1990 duidt niet per definitie op fysiek geweld. "Daarvan was indertijd geen sprake, en dat wordt dan ook niet gesuggereerd in het latere bericht. De bedoelde ontruiming verliep echter wel degelijk in een gespannen atmosfeer, gecreëerd door de verbale activiteiten van de heer Pieck".
3. "Bij een artikel waarin de reële mogelijkheid van een tweede ontruiming aan de orde komt, misstaat uit oogpunt van informatieverschaffing niet een (als zodanig aangeduide) archiefplaat van een eerdere soortgelijke ingreep bij hetzelfde bedrijf. Fotobijschrift en bekopping laten geen ruimte voor misverstanden.
4 De term "geknoei in net artikel van 12 maant 1990 is "een correcte en zelfs prudente samenvatting van een beschuldiging die een met naam en toenaam genoemde derde in een officiële brief (bezwaarschrift - RvdJ) heeft geuit aan het adres van De Kronkel.
De krant heeft wel degelijk een aantal keren getracht klager te bereiken. Dat bleek onmogelijk. In het artikel van 2 maant 1990 wordt dit ook vermeld.

BEOORDELING VAN DE KLACHT.

De Raad zal de bezwaren van klager afzonderlijk bespreken. Met klager is de Raad van oordeel dat de term "hevig verzet" de suggestie wekt dat klager lijfelijk tegenstand heeft geboden bij de ontruiming. Daar betrokkene zelf heeft erkend dat hiervan geen sprake is geweest is het gebruik van deze term derhalve onjuist.
Het herplaatsen van de foto van de ontruiming, die een jaar eerder plaatsvond werkt het misverstand in de hand dat De Kronkel opnieuw is ontruimd en wel door het relatief grote formaat van de foto, de grote kop boven het bijbehorende bericht en het onderschrift. Dat onderschrift sluit niet uit dat de foto een nieuwe ontruiming betreft. De term "geknoei" wordt niet gedekt door het citaat uit het in het bericht gegeven citaat uit het bezwaarschrift.
De Raad heeft niet kunnen vaststellen of er van de zijde van betrokkene pogingen in het werk zijn gesteld klager te bereiken.

BESLISSING

De Raad acht de klacht op de drie genoemde onderdelen gegrond en wijst deze voor het overige af.

De Raad verzoekt betrokkene deze beslissing integraal of in samenvatting te publiceren in de Nieuwe Apeldoornse Courant.
Aldus vastgesteld ter zitting van de Raad van 21 december 1990 door mr. W.D.H. Asser, voorzitter, mr. T. Faber-de Heer, W.F. de Pagter, mr. F. Kuitenbrouwer en mr. D.T. Dalmolen, leden, in tegenwoordigheid van mr. A.C.M. Karsten, secretaris.

RvdJ 1990, 25.