1989/4 ongegrond

J. D. VAN MOURIK TEGEN J. BLANS (AIDS INFO)

Bij brief van 29 april 1988 met één bijlage heeft J. D. van Mourik, arts en lid van de directie van het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis te Amsterdam (klager) een klacht ingediend tegen drs. J. Blans, redacteur van Aids Info (betrokkene). Bij brief van 22 mei 1988 met één bijlage heeft deze op de klacht geantwoord. Klager heeft hierop nog schriftelijk gereageerd per brief van 4 november 1988.
De zaak is behandeld ter zitting van de Raad van 9 november 1988. Klager was in persoon aanwezig. Betrokkene, die niet was verschenen, heeft zijn standpunt nog toegelicht in een na de zitting toegezonden schriftelijke reactie met twee bijlagen op de brief van klager van 4 november 1988. Deze gaf klager geen aanleiding tot nieuw commentaar.

DE FEITEN

De Raad gaat op grond van de stukken en het verhandelde ter zitting uit van de volgende feiten. Aids Info is een maandblad waarin artikelen en andere informatie verschijnen over de ziekte aids. Het blad ontvangt subsidie van het Ministerie van WVC.
In Aids Info nr. 31 van 1988 is onder de kop 'Aarzeling bij noodzakelijke hartoperatie' met daarboven in kleinere letters 'Wegens Seropositiviteit:' een artikel verschenen van betrokkene over de behandeling van een seropositieve homosexuele man in het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis te Amsterdam. Het artikel opent met de volgende passage:

'Door het personeel van de operatiekamer van het Amsterdamse Onze Lieve Vrouwe Gasthuis (OLVG) is een seropositieve homosexuele jongeman aanvankelijk een open-hart operatie geweigerd, nadat volgens de betrokkene, eerder door behandelende artsen en de zaalarts was vastgesteld dat deze operatie noodzakelijk was. Dit is het eerste bekende geval waarbij iemand in een levensbedreigende situatie wegens seropositiviteit een operatie geweigerd is'.

Na een korte beschrijving van de toedracht rond de opname van deze patiënt bevat het artikel de volgende passage.

'Daarom werd besloten hem een open-hart operatie te geven. Deze operatie werd hem door het personeel van de operatiekamer aanvankelijk geweigerd omdat de jongeman bij opname had meegedeeld dat hij seropositief is. Nadat de jongeman elders advies had ingewonnen en in het ziekenhuis had geprotesteerd is hij na verloop van tijd uiteindelijk wel geopereerd'.

DE STANDPUNTEN VAN PARTIJEN

Klager heeft een aantal bezwaren tegen de werkwijze van betrokkene. Deze monden uit in het belangrijkste bezwaar van klager, namelijk dat volgens het artikel in Aids Info in het OLVG aan een bepaalde patiënt een operatie geweigerd zou zijn wegens diens seropositiviteit. Dit is onjuist. Wel is aan klager een geval bekend waarin voor de operatie door het operatiepersoneel geïnformeerd is naar de risico-factoren.
Aarzeling is volgens klager iets anders dan weigeren. Hierop heeft hij gewezen in zijn gesprek met betrokkene, die een bepaalde, niet met name genoemde patiënt op het oog had. Achteraf is gebleken dat betrokkene de informatie over de vermeende weigering niet rechtstreeks van de patiënt had, maar van derden en dat betrokkene de door klager verstrekte informatie niet bij deze patiënt heeft nagetrokken. Klager heeft zich verder in het gesprek misleid gevoeld doordat betrokkene de indruk wekte dat het blad Aids Info een uitgave was van het Ministerie van WVC. Daarnaast acht klager het onzorgvuldig dat betrokkene het artikel niet voor publikatie aan hem heeft voorgelegd en de inhoud wel ter kennis heeft gebracht van andere media met als gevolg dat klager benaderd werd met vragen, terwijl hij het stuk zelf nog niet kende.
Betrokkene heeft de volgende reactie gegeven.
1. Bij het maken van de afspraak voor het telefoongesprek heeft hij zich bekend gemaakt als journalist voor het blad Aids Info. In het gesprek zelf heeft hij melding gemaakt van het feit dat het maandblad subsidie ontvangt van WVC. Deze informatie staat ook vermeld in het colofon van Aids Info.
2. Betrokkene meent dat klager de informatie over het voorgelegde geval, namelijk dat een noodzakelijke operatie niet direct werd uitgevoerd, niet heeft tegengesproken. Volgens klager zou uiteindelijk wel zijn geopereerd. Dit heeft hij in het artikel vermeld. Hij heeft dit niet nagetrokken bij de patiënt die hij bedoelde.
3. Het inlichten van andere media deed hij niet à titre personel, maar als journalist. De redactie van Aids Info verspreidt iedere maand een persbericht met een samenvatting van de belangrijkste artikelen.
4. Volgens betrokkene is niet afgesproken dat het artikel voor publikatie aan klager zou worden voorgelegd .

BEOORDELING VAN DE KLACHT

In het gesprek met klager werd aan betrokkene duidelijk gemaakt dat er geen sprake was van weigeren van een operatie, maar dat de beslissing tot opereren werd uitgesteld. Betrokkene heeft dit aangenomen zonder verificatie bij de door hem bedoelde patiënt. Desondanks wordt in zijn artikel de term 'weigeren' gebruikt, zij het dat tevens van 'aarzeling' (in de kop) en 'aanvankelijk weigeren' wordt gesproken, zodat de indruk dat van een absolute weigering sprake zou zijn niet hoeft te overheersen .
De Raad heeft niet kunnen vaststellen wat precies door betrokkene is meegedeeld over de relatie tussen Aids Info en het Ministerie van WVC. De Raad meent echter dat een mogelijk misverstand hierover bij klager niet van belang is voor de aard van de verstrekte informatie. Klager heeft niet aannemelijk gemaakt dat inzage voor publikatie werd overeengekomen. Het stond betrokkene vrij de inhoud van het artikel (in een persbericht) aan andere media bekend te maken.

BESLISSING

Hoewel betrokkene in zijn artikel enige reden tot misverstand heeft gegeven, is de Raad van oordeel dat hier niet kan worden gesproken van overschrijding van grenzen van maatschappelijke aanvaardbaarheid gelet op journalistieke verantwoordelijkheid.

De Raad verzoekt betrokkene deze beslissing integraal of in samenvatting te publiceren in Aids Info.

Aldus vastgesteld ter zitting van de Raad op 24 januari 1989 door mr. M. J. P. Verburgh, voorzitter, J. L. de Troye, mr. G. Dullens, drs. H. W. M. van Run en J. M. P. J. Verstegen, leden, in tegenwoordigheid van mr A. C. M. Karsten, secretaris

RvdJ 1989, 4.