1988/24 gegrond

MICHIEL DE MIK TEGEN PETER RENSEN

Bij brief van 22 maart 1988 met 1 bijlage heeft Michiel de Mik te Amsterdam (klager) een klacht ingediend tegen Peter Rensen te Delfgauw (betrokkene), wegens een artikel van zijn hand in Nieuwe Revu. Bij brief van 20 april 1988 heeft deze op de klacht gereageerd.
De zaak is behandeld ter zitting van de Raad van 29 juni 1988. Klager is niet verschenen. Betrokkene werd vertegenwoordigd door zijn advocaat, Mr. S. N. Vlaar.

DE FEITEN

De Raad gaat op grond van de stukken en het verhandelde ter zitting uit van de volgende feiten.
Betrokkene heeft als free-lance journalist een artikel geschreven over de Scientology Kerk te Amsterdam. Dit artikel is gepubliceerd in de Nieuwe Revu van 2128 januari 1988. Om het materiaal voor het artikel te kunnen verzamelen, heeft betrokkene zich gedurende drie maanden aangesloten bij de Scientology Kerk. In die periode heeft hij een kamer gehuurd in het huis van klager, die eveneens als staflid betrokken is bij het werk van de Scientology Kerk. In het artikel bespreekt betrokkene de ontwikkeling van klager als staflid van de Scientology Kerk en zijn verblijf bij hem. Betrokkene citeert uit brieven van en aan klager en persoonlijke notities van klager. Het artikel bevat de volgende passage.

'Maar Michiel was vastbesloten. Aan zijn vader schrijft hij: 'Voordat ik naar Nederland kwam, was ik behoorlijk introvert en teruggetrokken. In Nederland aangekomen was mijn communicatieprobleem zodanig erg geworden dat ik de toekomst helemaal niet meer zag zitten of liever steeds meer in het verleden zat te spitten naar een oplossing voor mijn toestand. Ik kwam op een punt waar ik echt een besluit maakte dat ik moest veranderen. Dianetics had een oplossing voor mijn drang tot veranderen. Sinds ik bij Scientology ben, ben ik veel veranderd. Kunt u het merken aan het veranderd uiterlijk? Geestelijk ben ik ook veel gegroeid. Ik begrijp mensen veel en veel beter. Ik houd meer van ze, ik hou meer van mezelf ook'.

Zijn vader schrijft terug: 'Ik ken jou helemaal niet als instabiel. Integendeel, iedereen is wel eens boos, verdrietig of verward. Heel menselijk, heeft niets met instabiliteit te maken. Maakt iemand je dat wijs of denk je zelf zo? Is verkeerd hoor. Gebruik maar fijn je gezonde verstand, daar was je heel goed in en dat zul je nu nog wel zijn'. Tijdens mijn aanwezigheid merk ik dat Michiel steeds meer afstand neemt van zijn familie. De ansichtkaarten verdwijnen van de schoorsteen. Vragen over vroeger beantwoordt hij kort of worden volledig genegeerd'.

DE STANDPUNTEN VAN PARTIJEN

De bezwaren van klager richten zich tegen het feit dat betrokkene ongevraagd en zonder toestemming gebruik heeft gemaakt van de briefwisseling van klager met zijn vader en van persoonlijke notities. Met name heeft klager bezwaar tegen het overnemen van de boven aangehaalde passages uit persoonlijke brieven. Klager beschouwt dit als een ernstige inbreuk op zijn persoonlijke levenssfeer.
Betrokkene heeft geantwoord dat de Scientology Kerk een voor buitenstaanders ondoordringbare structuur heeft. Om toch informatie te kunnen verkrijgen was daarom volgens betrokkene infiltratie noodzakelijk. Kenmerkend voor de werkwijze van de Scientology Kerk bleek te zijn het diep doordringen in het persoonlijke leven van de leden en de vervreemding van hun familie. Om dit te illustreren was het nodig gebruik te maken van de brieven en notities van betrokkene. Deze brieven lagen openlijk in de gemeenschappelijke ruimte van het door klager en betrokkene gedeelde huis.
Het doel van het artikel was de negatieve effecten van de leer van de Scientology Kerk op de leden duidelijk te maken.

BEOORDELING VAN DE KLACHT

De Raad laat in het midden of de infiltratie van betrokkene in de Scientology Kerk voor de onderhavige publikatie toelaatbaar was. Niet gerechtvaardigd acht de Raad in ieder geval het gebruik van brieven en persoonlijke notities van klager met als doel de vervreemding van de klager van zijn familie duidelijk te maken. Dat kon ook op andere wijze geschieden zoals gedeeltelijk ook in de reportage is gebeurd.

BESLISSING

De Raad is van oordeel dat betrokkene onzorgvuldig heeft gehandeld jegens klager in de gegeven omstandigheden zonder diens medeweten of toestemming gebruik te maken van brieven en persoonlijke notities.

De Raad verzoekt betrokkene te bevorderen dat deze beslissing integraal of in samenvatting wordt gepubliceerd in de Nieuwe Revu.

Aldus vastgesteld ter zitting van de Raad van 29 juni 1988 door Mr. R. de Waard, voorzitter, Mr. G. Dullens, J. de Vries, Drs. H. W. M. van Run en Mr. D. T. Dalmolen, leden, in tegenwoordigheid van Mr. A. C. M. Karsten, secretaris.

RvdJ 1988, 24.