1983/2 ongegrond

E. F. C. de la Rambelje c.s. contra J. Drieskens c.s.

Beslissing van de Raad voor de Journalistiek inzake de klacht van de heer en mevrouw E. F. C. de la Rambelje, J. F. Kool, S. A. Scatozza en J. E. Heersma tegen J. Drieskens, E. van Dam en M. Nilwik

DE KLACHT

Bij brief van 5 oktober 1982 is door mr G. A. C. Enkelaar namens bovengenoemde klagers een klacht ingediend tegen de heer J. Drieskens, hoofdredacteur van Panorama en tevens tegen de heren E. van Dam en M. Nilwik, freelance fotografen van dit blad (betrokkenen).
Bij brief van 18 januari 1983 heeft mr P. A. M. Hendrick namens J . Drieskens tegen de klacht verweer gevoerd. De zaak is behandeld ter zitting van de Raad op 3 maart 1983. Een vertegenwoordiging van klagers alsmede hun raadsman waren aanwezig evenals de heer J. Drieskens en zijn raadsman.

DE FEITEN

De Raad gaat op grond van de stukken en het verhandelde ter zitting uit van de volgende feiten.
In aflevering 32 van het weekblad Panorama d.d. 13 augustus 1982 is een artikel verschenen onder de titel 'Kinderen van Amsterdam'. In het artikel wordt aandacht besteed aan een aantal opgroeiende kinderen in de leeftijd van 13 tot 15 jaar dat in Amsterdam schijnt rond te lopen met in hun vaandel gewelddadigheid en druggebruik. Bij het artikel, dat met name een interview met enkele z.g. citykids omvat, is een aantal foto's geplaatst. De foto's geven als skin-heads uitgedoste jongeren weer alsmede vernielingen bij de Stopera in aanbouw door deze categorie uitgevoerd. Onder de foto's komen sommige voor waarop kinderen staan afgebeeld die niet tot de categorie jongeren, waarover het artikel handelt, kunnen worden gerekend. De foto's van deze, in normaal gezinsverband levende, jongens zijn door de bovengenoemde fotografen genomen nadat zij de jongens hadden gezegd dat de foto's eventueel in een studentenwerkstuk zouden worden gepubliceerd.
Na aanmaning van de raadsman van klagers is in aflevering 37 van Panorama een rectificatie ter grootte van een halve pagina opgenomen waarin e.e.a. door de redactie op ruiterlijke wijze wordt rechtgezet. Erkend wordt dat door het publiceren van de foto's - die bij de rectificatie opnieuw zijn afgedrukt - ten onrechte de indruk is ontstaan dat de afgebeelde jongens hasj rokend rondhangen op het Leidseplein en betrokken zijn bij rellen en slooppartijen. Tevens word erkend dat de fotografen deze jongens onder een vals voorwendsel hebben gefotografeerd en dat zij over de publikatie geen contact met de ouders hebben opgenomen. Het gebeurde wordt door de redactie in deze rectificatie ten zeerste betreurd onder aanbieding van verontschuldigingen.

DE STANDPUNTEN

Betrokkene zet uiteen dat de bovengenoemde freelance fotografen het fotomateriaal over de vernielingen bij de Stopera aan Panorama hebben aangeboden. Met deze fotografen werd vrij regelmatig door Panorama samengewerkt. Tot dusverre had hun werk nimmer aanleiding gegeven tot klachten. Desgevraagd hebben zij bevestigd dat zij nog meer fotomateriaal over deze z.g. city kids konden leveren. Aan de hand van het beschikbare fotomateriaal en met gebruikmaking van de relaties van deze fotografen onder deze jeugd heeft H. Hanssen het artikel geschreven. Bij Panorama bestaan tamelijk strikte richtlijnen t.a.v. de publikatie van foto's van minderjarigen. Het door free-lancers aangeboden materiaal wordt daarnaast door de redactie met de free-lancers doorgesproken. De mate van controle wordt bepaald door duur van en de ervaringen met de samenwerking met de betreffende free-lancer. De redactie is gezien de langdurige en goede contacten met deze free-lancers ervan uitgegaan dat de gehele fotoreportage bonafide was en dat volgens de bestaande richtlijnen
was gewerkt. Helaas bleek dit achteraf niet het geval te zijn. Inmiddels zijn maatregelen tegen de desbetreffende fotografen genomen. Klagers zetten uiteen dat hun klacht bij de Raad in eerste instantie bedoeld is om een antwoord te krijgen op de vraag of dit nu zo maar kan. Zij wijzen op de lange doorwerking van een artikel in een blad als Panorama, dat in een aantal leesportefeuilles is opgenomen en in tal van wachtkamers ligt. Zij hebben nogal wat hinder en schade door deze publikatie ondervonden. Hun was overigens tot de zitting niets bekend over door betrokkene genomen maatregelen tegen de fotografen. De foto's van de jongens klasgenoten - zijn in het Vondelpark genomen in de buurt van het podium. Uit de houding van de jongens op de foto's is duidelijk dat zij als een soort popgroep - Madness - hebben geposeerd.

BEOORDELING

De Raad stelt vast dat klagers en betrokkene Drieskens niet van mening verschillen over de ontoelaatbaarheid van het gebeurde. Aangezien aannemelijk is geworden dat bij Panorama een duidelijke instructie voor freelancemedewerkers bestaat en met deze twee fotografen vrij langdurig en tot deze zaak toe zonder klachten is samengewerkt, mocht er door de betrokkene op worden vertrouwd dat het aangevoerde materiaal betrouwbaar was. Toen dit niet het geval bleek te zijn is door J. Drieskens op korte termijn een inhoudelijk juiste en volledige rectificatie op royale wijze gepubliceerd.
De Raad acht de klacht tegen de heer Drieskens om deze redenen ongegrond. Nu de betrokken fotojournalisten op geen enkele wijze op de klacht hebben gereageerd is de Raad niet in staat ten aanzien van hen een voldoende gefundeerde beslissing te geven. Dit neemt echter niet weg, dat het de Raad -gehoord het ter zitting gestelde en gelet op de tekst van de rectificatie - aannemelijk voorkomt dat de klacht tegen hem volledig doel treft. Deze zaak geeft de Raad aanleiding tot de volgende opmerking. Bij een aantal weekbladen is het niet ongebruikelijk om aan de hand van - door freelance-fotografen - aangeboden fotomateriaal een reportage samen te stellen. De Raad is van oordeel dat deze werkwijze speciale risico's in zich bergt die nopen tot extra zorgvuldigheid ten aanzien van de foto's.

BESLISSING

De Raad wijst de klacht tegen de heer Drieskens af.

Aldus vastgesteld ter zitting van 3 maart 1983 door mr R. de Waard, voorzitter, O. Postma, ing. mr F. Kuitenbrouwer, J. E. Troye en mevrouw T. L├╝cker in aanwezigheid van mevrouw Mr M. P. Galama-Kuipers, plaatsvervangend secretaris.

RvdJ 1983, 2.