1982/7 ongegrond

B en W van Markelo contra J. S. Wanrooij en L. P. Terlouw

Beslissing van de Raad voor de Journalistiek inzake de klacht van het college van B. en W. van de gemeente Markelo tegen J. S. Wanrooij en L. P. Terlouw, redacteuren van de periodiek Markelo's Belang.

DE KLACHT

Bij brief van 22 januari 1982 met twee bijlagen, heeft het college van B. en W. van de gemeente Markelo (klager) een klacht ingediend tegen mevrouw J. S. Wanrooij en de heer L. P. Terlouw, beiden wonende te Markelo (betrokkenen), die de redactie voeren van de onregelmatig verschijnende periodiek Markelo's Belang.
Bij brief 27 april 1982 met vijf bijlagen hebben betrokkenen zich verweerd. De zaak is behandeld ter zitting van de Raad van 1 juli 1982. Klager werd vertegenwoordigd door de heer S. H. Keun, secretaris van het college van B. en W. te Markelo. Van betrokkenen was aanwezig de heer L. P. Terlouw, die optrad mede namens mevrouw J. S. Wanrooij.

DE FEITEN

De Raad gaat op grond van de stukken en het verhandelde ter zitting uit van de volgende feiten.

In aflevering 8 van Markelo's Belang, verschenen op 19 januari 1982, werd gepubliceerd een brief van de Gemeentesecretarie van Markelo bureau huisvesting, over de toewijzing van 18 woningen in het bestemmingsplan 'Beusbergen'. Bovenaan is in deze publikatie het briefhoofd en het wapen van de gemeente Markelo afgedrukt.
In de - overigens vrijwel woordelijk overgetypte - tekst van de brief is echter op twee plaatsen een zin toegevoegd. Waar in de tweede alinea sprake is van een schets met daarop aangegeven blokken woningen is toegevoegd: 'De schets, is tussen haakjes, te verkrijgen op het gemeentehuis' en waar in de vijfde alinea melding wordt gemaakt van een formulier is daaraan toegevoegd: '(ook op het gemeentehuis te krijgen, red.)'. De publikatie eindigt met een naschrift, hetwelk echter is afgedrukt boven de uit de brief overgenomen ondertekening van de ambtenaar van het bureau huisvesting. De tekst van dit naschrift luidt als volgt. 'Dit is de brief die de Gemeentesecretarie van Markelo, afdeling Huisvesting, heeft gezonden aan de eerste zestig woningzoekenden die op de lijst staan. Het totale aantal woningzoekenden in Markelo was per 31 december 1981 113. Het bureau huisvesting is bezig met het opstellen van een nieuwe lijst. Verwacht wordt dat er van het aantal van 113 zo'n 70 woningzoekenden overblijven. Een aantal ingeschrevenen heeft al wat gevonden of heeft een huis gebouwd of daar is de verkering van uit geraakt, aldus een ambtenaar van het bureau huisvesting.'
In aflevering 9 van Markelo's Belang werd onder de titel 'Verwarring om een brief de oorspronkelijke tekst van de brief van de gemeente afgedrukt, dat wil zeggen de tekst zonder de toevoegingen, alsmede de tekst van de eerste publikatie, dat wil zeggen mét de toegevoegde zinnen en mét het naschrift. Beide teksten staan naast elkaar afgedrukt met als opschriften respectievelijk 'oorspronkelijke tekst' en 'tekst met naschrift'. Op dezelfde pagina is overgenomen een deel van de tekst van een mededeling van B. en W. van Markelo in het maandblad 'Ons organisatieleven' van 29 januari 1982, luidende als volgt.

'In het door de Stichting Persbureau Twente uitgegeven periodiek 'Markelo's Belang' nr. 8 d.d. 19 januari 1982 werd een publikatie geplaatst, welke - gezien de opmaak en ondertekening - doet suggereren dat het een officiële mededeling van de gemeente Markelo betreft. Een brief van deze strekking echter werd verzonden aan de heer L. P. Terlouw en mevrouw J. S. Wanrooij. Deze personen, die tevens redacteur bestuurslid zijn van de Stichting Persbureau Twente, werden desgevraagd en tijdig medegedeeld, dat deze aan hen persoonlijk gerichte brief niet bedoeld was en zich qua tekst niet leende voor publikatie in het periodiek. Desondanks hebben zij gemeend de brief nadat er onjuiste wijzigingen in aan werden gebracht en voorzien werd van een naschrift waarin eveneens onjuiste, resp. onvolledige gegevens werden vermeld - te moeten plaatsen.'

In de originele mededeling van B. en W. volgt hierop nog de volgende zin. 'Teneinde misverstanden te voorkomen', hechten wij er waarde aan u mede te delen dat officiële publikaties van ons college of gemeentelijke diensten (nog) slechts worden geplaatst in de regionale dag-/ weekbladen en/of in 'Ons Organisatieleven'. Het stuk in Markelo's Belang, aflevering 9, eindigt met een resumé van de feiten. Hierin verklaart de redactie - onder aanbieding van excuses - dat het naschrift bij de brief van de gemeente Markelo abusievelijk boven de handtekening van de ondertekenaar was geplaatst maar dat de inhoud conform de verkregen informatie is.

DE STANDPUNTEN

Door de wijze waarop betrokkenen de brief van de afdeling huisvesting hebben gepubliceerd lijkt het alsof het om een algemene uitnodiging ging, aldus klager. Dit was nu juist niet de bedoeling van de gemeente. Omdat slechts een beperkt aantal woningzoekenden geholpen kon worden was de brief naar een geselecteerde groep gezonden. Betrokkenen kregen de brief eveneens in hun hoedanigheid van woningzoekenden. Klager meent dat betrokkenen zich om deze redenen hadden moeten onthouden van publikatie, temeer nu dit in het telefoongesprek van betrokkene Terlouw met de ambtenaar te Vaanholt van huisvesting uitdrukkelijk werd gevraagd. Klager voegt hieraan toe dat deze ambtenaar niet bevoegd is tot het geven van voorlichting. Dit is voorbehouden aan de dienst Voorlichting. Door de toegevoegde zinsneden werd de indruk gewekt alsof schetsen van de woningen uit het bestemmingsplan evenals aanmeldingsformulieren voor een ieder verkrijgbaar waren op het gemeentehuis. Aangezien dit niet het geval was bestond het gevaar dat de gemeente als gevolg van bedoelde toevoegingen van betrokkenen onnodige toeloop aan het loket van huisvesting zou krijgen.
Hij erkent ter zitting dat in het naschrift van betrokkenen bij nader inzien geen feitelijke onjuistheden voorkomen. Betrokkene Terlouw brengt naar voren dat de door hem en betrokkene Wanrooij aan het adres Stationsstraat 8 te Markelo ontvangen brief van de gemeente geen naam of adressering droeg. Aangezien noch hij noch mevrouw Wanrooij zich ooit hadden doen inschrijven als woningzoekende beschouwde hij de brief als een redactioneel stuk. Toen hij zich naar aanleiding van de brief tot het bureau huisvesting wendde voor het verkrijgen van enige inlichtingen diende hij zich echter niet met zoveel woorden aan in zijn kwaliteit als journalist. Hij ging er van uit dat de betreffende ambtenaar dat wel begreep omdat hij als zodanig goed bekend is bij deze en de gemeente. Wanneer nu achteraf blijkt dat de gemeente van haar kant hem en mevrouw Wanrooij eigener beweging op de lijst van woningzoekenden had geplaatst (met betrekking tot de woning Stationsstraat 8 is inderdaad een ontruimingsprocedure tot in hoogste instantie gevoerd tussen mevrouw Wanrooij en de gemeente) en dat de ambtenaar van huisvesting pas in de loop van het gesprek begreep dat hij als journalist belde en niet als woningzoekende, dan nog meent hij niet onoirbaar te hebben gehandeld door de brief te publiceren met in het naschrift telefonisch door genoemde ambtenaar verstrekte aanvullende informatie. Voor het feit dat het naschrift boven de handtekening van de ambtenaar werd afgedrukt hebben betrokkenen in het volgende nummer van Markelo's Belang hun excuses aangeboden. Wat betreft de toevoegingen, ook dit is rechtgezet voor zover uit de oorspronkelijke publikatie al niet bleek dat het om aanvullingen van de redactie ging.

BEOORDELING VAN DE KLACHT

Naar het oordeel van de Raad mochten betrokkenen de door hen ontvangen brief van de gemeente als redactioneel stuk beschouwen, te meer daar deze niet persoonlijk was geadresseerd en zij zich niet als woningzoekenden hadden laten inschrijven. Betrokkene Terlouw had echter wel - zoals gebruikelijk is indien een journalist telefonisch informatie inwint - zich ook duidelijk als journalist moeten aandienen in het gesprek met de ambtenaar van huisvesting. Door de brief ondanks het verzoek van deze ambtenaar om zulks niet te doen, toch te publiceren, hebben betrokkenen naar het oordeel van de Raad evenwel niet laakbaar gehandeld, nu de volgens klager te beschermen belangen het achterwege laten van openbaarmaking niet rechtvaardigden, nog daargelaten of het hoofd van de dienst Voorlichting betrokkenen na het telefoongesprek niet alsnog had kunnen benaderen om de voorgenomen publikatie in zijns inziens juiste banen te leiden.
De Raad acht het te betreuren dat de wijze van publikatie van de brief, n.l. natuurgetrouwe overneming van briefhoofd met wapen en ondertekening, verwarringwekkend was. Bij oppervlakkige lezing kon de indruk ontstaan dat het om een voor Markelo's Belang bestemde publikatie van de gemeente ging.
De Raad neemt aan dat betrokkenen niet op dit effect uit waren. Zij voorzagen immers de brief van een naschrift, al werd dit abusievelijk op een verkeerde plaats afgedrukt, en de twee toevoegingen waren door vorm en inhoud als zodanig herkenbaar. Bovendien hebben betrokkenen een volledige rectificatie gegeven, waarmee ten overvloede is rechtgezet dat het niet om een als zodanig bedoelde officiële publikatie ging.

BESLISSING

De Raad wijst de klacht af.

Aldus vastgesteld ter zitting van 1 juli 1982 door mr R. de Waard voorzitter, O. Postma ing., mr F. Kuitenbrouwer, drs J. E. T. Vugts en mr A. J. Heerma van Voss, leden, in tegenwoordigheid van mevrouw mr A. C. M. Karsten. secretaris.

RvdJ 1982, 7.