2019/19 deels-onzorgvuldig

Samenvatting

Boevennieuws.pro heeft in het artikel “De Judassen van de Utrechtse onderwereld” op tendentieuze wijze bericht over klager. Ook als een journalist terecht zijn bronnen beschermt en deze vertrouwelijk behandelt, dan nog dient hij in zijn berichtgeving voldoende inzicht te geven in het verrichte journalistieke onderzoek en het beschikbare bronnenmateriaal. Boevennieuws.pro heeft dit echter niet gedaan en daardoor journalistiek onzorgvuldig gehandeld.
Verder is niet aannemelijk dat klager in de publicatie voor het grote publiek identificeerbaar is. Het was daarom niet nodig om wederhoor toe te passen. Op deze punten was de handelwijze van Boevennieuws.pro zorgvuldig.
De Raad voor de Journalistiek doet de aanbeveling aan Boevennieuws.nl om deze conclusie ruimhartig te publiceren.

Conclusie van de Raad voor de Journalistiek
inzake de klacht van

X

tegen

de hoofdredacteur van Boevennieuws.pro

De heer mr. M.A.W. Nillessen, advocaat te Den Bosch, heeft op 28 september 2018 namens de heer X (klager) een klacht ingediend tegen de hoofdredacteur van de website Boevennieuws.pro. Bij de beoordeling van de klacht is verder correspondentie betrokken van klager en Boevennieuws.pro van 2 en 10 oktober 2018, van 5 november 2018 en van 27 december 2018.

De klacht is behandeld op de zitting van de Raad van 11 januari 2019. Namens klager was daar mr. M.A. Prins aanwezig. Boevennieuws.pro is niet verschenen.

DE FEITEN

Op 17 september 2018 verscheen op de website Boevennieuws.pro het artikel “De Judassen van de Utrechtse onderwereld”. Het artikel bevat onder meer de volgende passages:
“Volgens een bron is er sprake van een groep die zich jarenlang tussen verschillende kampen heeft gemanoeuvreerd. En in die jaren flink wat (valse) informatie over en weer heeft gedeeld. Informatie [die] zorgde voor onnodige conflicten en die personen bewust tegen elkaar op heeft gezet. Hierdoor kon deze groep aan verschillende kanten veel geld verdienen met drugstransporten, liquidatieopdrachten en het doorspelen van informatie. Volgens deze bron zijn het de judassen van de Utrechtse onderwereld en de aanstichters van een heleboel conflicten.”
en
“Het begint met de moord/vermissing van [A]. (…) Op de avond van zijn verdwijning breekt er bij autobedrijf […] een brand uit. Hoewel de politie niet direct een verband legt tussen de brand en de vermissing doen zij dit later wel. Vermoedelijk is de brand aangestoken om sporen te verhullen. Een bron bevestigt die lezing. [A] zou door twee [nationaliteit] broers zijn gelokt naar het autobedrijf. Hij zou een schuld hebben bij deze twee broers, [Y] (foto midden) en [X] (foto links). Zij zouden dan ook achter de verdwijning zitten en vervolgens het autobedrijf in brand hebben gestoken om hun sporen te wissen.”
en
“Autobedrijf […] behoorde toe aan [B]. De twee [nationaliteit] broers [Y] en [X] behoren jarenlang tot de groep van [B], die zich bezig houdt met drugshandel en witwassen. Een belangrijk contact van [B] is [C], ook wel de Professor genoemd. Op 19 november 2013 wordt [B] zelf doodgeschoten. [X] zou in de Utrechtse shishalounges flink hebben opgeschept over het gemak waarmee hij de eerste moord op [A] pleegde. Hierdoor weet hij de interesse te wekken van jonge jongens die vaak rondhangen in de shishalounges en werft hij een groep om zich heen. [X] en [Y] komen via [B] met [C] in contact. Het trio keert zich uiteindelijk tegen de Utrechter en zou achter zijn liquidatie in Leidsche Rijn zitten.”
en
“Het drietal voerde de moord in Leidsche Rijn natuurlijk niet zelf uit. (…) Een andere doorgaans goed ingevoerde bron bevestig[t] bovenstaande lezing. [D] zou degene zijn geweest die [B] om het leven heeft gebracht. [X] zou inderdaad achter deze moord op zijn 'vriend' zitten. Als de geruchten hierover rond beginnen te gaan komt [X] in conflict met een aantal onderlinge vrienden en besluit hij uiteindelijk te vluchten naar […] waar hij nu nog steeds verblijft.”
en
“Het trio zou ook achter de moord op de 60-jarige [E] zitten.”
en
“De enige die uiteindelijk hebben geprofiteerd van dit conflict zou de Utrechtse groep rond de [nationaliteit] broers zijn. Die groep zou buiten [X], [Y] en [C] ook bestaan uit het jongere broertje van de [nationaliteit] broers [Z] (…).”
en
Deze groep uit het Utrechtse […] zou zich jarenlang tussen tegenliggende kampen hebben gemanoeuvreerd.”

In het artikel zijn de initialen van de voor- en achternaam van klager gebruikt. Verder is bij het artikel een foto van klager geplaatst met een balkje over zijn ogen.

DE STANDPUNTEN VAN PARTIJEN

Klager stelt – samengevat – dat hij door de combinatie van allerlei persoonlijke gegevens en andere vermelde details zodanig identificeerbaar is in het artikel, dat hij in zijn eer en goede naam is aangetast. Verder is sprake van tendentieuze berichtgeving, aldus klager. Hij wordt ten onrechte ervan beschuldigd mensen te hebben vermoord, geld te hebben witgewassen en zich in de drugshandel te begeven. Hierbij zijn de journalistieke grondbeginselen van hoor en wederhoor en het gebruik van meerdere bronnen met voeten getreden. In dat verband wijst klager erop dat er steeds wordt gesproken over ‘één bron’, ‘déze bron’ en ‘één andere doorgaans goed ingevoerde bron’. Verder is herhaaldelijk het woord ‘zou’ gebruikt. Op de zitting licht mr. Prins toe, dat de redactie geen blijk heeft gegeven van gedegen onderzoek. Aangezien de bronnen niet kenbaar zijn, is sprake van lichtvaardige verdachtmakingen. Tegen de ongefundeerde beschuldigingen – geruchten en roddels – kan klager zich niet verweren. Hij kan door derden verantwoordelijk worden gehouden voor de beweerdelijke handelingen, op grond waarvan hij gerechtvaardigd mag vrezen voor zijn leven.

Boevennieuws.pro stelt hier – eveneens samengevat – tegenover dat zij klager voldoende heeft geanonimiseerd. De redactie schrijft al jaren over de Utrechtse onderwereld en heeft contact met een aantal vaste betrouwbare informatieverstrekkers, die tot dusver altijd correcte informatie hebben verstrekt. De informatie in het artikel is de redactie al geruime tijd geleden ten gehore gekomen. Zij is langere tijd bezig geweest met de totstandkoming van de publicatie. De informatie is bij meerdere personen geverifieerd en is ook na de publicatie nog door diverse personen bevestigd. Het is niet juist dat klager door deze publicatie gevaar loopt. Dat is al langer het geval en om die reden is hij ook weggevlucht uit Utrecht. Dat is algemeen bekend in de Utrechtse onderwereld en daarbuiten. Verder is aan de advocaat van klager aangeboden om een reactie van hem of klager toe te voegen aan het artikel. Van die gelegenheid is geen gebruik gemaakt.

BEOORDELING VAN DE KLACHT

De Raad stelt vast dat klager met de initialen van zijn voor- en achternaam is aangeduid en dat zijn portret onherkenbaar is gemaakt. Hoewel ook zijn nationaliteit en huidige verblijfplaats zijn vermeld en daarnaast gegevens over zijn broers zijn opgenomen, vindt de Raad het niet aannemelijk dat klager in de publicatie voor het grote publiek herkenbaar is. Dit brengt mee dat niet kan worden geconcludeerd dat hij – objectief bezien – door het artikel wordt gediskwalificeerd. Het was dan ook niet nodig om wederhoor bij klager toe te passen. Niettemin heeft de redactie aangeboden om aan de publicatie een reactie van klager of zijn raadsman toe te voegen. Dat beiden van die gelegenheid geen gebruik hebben gemaakt, komt voor hun rekening. Op deze punten heeft Boevennieuws.pro niet onzorgvuldig gehandeld.

Het voorgaande neemt niet weg dat Boevennieuws.pro gehouden was te onderzoeken of voor de beschuldigingen aan het adres van klager een deugdelijke grondslag bestaat. Het is voorstelbaar dat de redactie bepaalde informatie alleen onder geheimhouding kon verkrijgen en dat het niet mogelijk was haar bronnen in de publicatie bekend te maken.
Echter, ook als een journalist terecht zijn bronnen beschermt en deze vertrouwelijk behandelt, dan nog dient hij in zijn berichtgeving voldoende inzicht te geven in het verrichte journalistieke onderzoek en het beschikbare bronnenmateriaal. Dat is hier niet gebeurd. Niet is vermeld op hoeveel en welke soort bronnen de informatie is gebaseerd en waarom deze bronnen anoniem wensten te blijven, noch hoe de verkregen informatie is geverifieerd. Aldus is voor de lezers onvoldoende inzichtelijk en controleerbaar waarop de beschuldigingen zijn gebaseerd. Hierdoor is de berichtgeving tendentieus en heeft de redactie op dit punt wél journalistiek onzorgvuldig gehandeld.

Relevant punt uit de Leidraad van de Raad: A., B.3, C. en C.1
Relevante eerdere conclusies van de Raad: RvdJ 2018/31 en RvdJ 2015/5

CONCLUSIE

Voor zover de klacht betrekking heeft op tendentieuze berichtgeving heeft Boevennieuws.pro journalistiek onzorgvuldig gehandeld. Verder was haar handelwijze zorgvuldig.

De Raad voor de Journalistiek doet de aanbeveling aan Boevennieuws.pro om deze conclusie ruimhartig te publiceren.

Zo vastgesteld door de Raad op 28 maart 2019 door mw. mr. J.W. Bockwinkel, voorzitter, S.A. Agterberg, mw. A. Karadarevic, mw. L.M. van de Langenberg MSc en F.Th. Ruys, leden, in tegenwoordigheid van mw. mr. D.C. Koene, secretaris.