2019/14 deels-onzorgvuldig

Samenvatting

RN7 (Stichting Waalstad Media) heeft in het artikel “Grote hoeveelheid auto's zorgt voor irritatie in buurt zorgondernemer Jankie” op journalistiek onzorgvuldige wijze bericht over M. Jankie, stichting Multidag Nijmegen, Coöperatie Multidag U.A. en stichting Multiculturele Dagverzorging (klagers), door zonder deugdelijke grondslag en behoorlijke toepassing van wederhoor te vermelden dat  Jankie ‘wordt beschuldigd van grootschalige zorgfraude’.
Verder vindt de Raad het niet ontoelaatbaar dat Jankie als ‘zorgondernemer’ is aangeduid en dat zijn persoonlijke gegevens zijn vermeld.
De Raad voor de Journalistiek doet de aanbeveling aan RN7 deze conclusie ruimhartig te publiceren.

Conclusie van de Raad voor de Journalistiek
inzake de klacht van

M. Jankie, stichting Multidag Nijmegen, Coöperatie Multidag U.A. en stichting Multiculturele Dagverzorging

tegen

de hoofdredacteur van RN7 (Stichting Waalstad Media)

De heer mr. J. van Berk, advocaat te Nijmegen, heeft op 31 oktober 2018 namens  de heer M. Jankie, stichting Multidag Nijmegen, Coöperatie Multidag U.A. en stichting Multiculturele Dagverzorging (klagers) een klacht ingediend tegen de hoofdredacteur van RN7. Bij de beoordeling van de klacht is verder correspondentie van klagers en de heer R. Janssen, directeur RN7, betrokken van 3 en 10 december 2018.

De zaak is behandeld op de zitting van de Raad van 14 december 2018 in aanwezigheid van mr. Van Berk en de heer M. Jankie, vergezeld door de heren R.R.R.N. Jankie en mr. S. Jankie. RN7 is daar niet verschenen.

DE FEITEN

Op 21 juni 2018 is op de website van de lokale omroep RN7 – die zich richt op inwoners van Nijmegen, het Rijk van Nijmegen, West-Maas en Waal en Overbetuwe – een artikel verschenen met de kop Grote hoeveelheid auto's zorgt voor irritatie in buurt zorgondernemer Jankie”. Het artikel luidt verder:
“Irritatie alom bij bewoners van de Goselingstraat in Hatert. De vele auto’s die in de straat en omgeving staan geparkeerd veroorzaken een hoop overlast. Saillant detail: de auto’s staan vrijwel allemaal op naam van stichtingen die zijn gelieerd aan zorgondernemer Mahin Jankie. Dit blijkt uit documenten die in handen zijn van deze omroep. Jankie kwam eerder in opspraak toen hij werd beschuldigd van zorgfraude.
Bewoners willen niet bij naam genoemd worden. Ze bewaren liever de rust en vrede in hun buurt. Anoniem willen ze wel vertellen over de last die ze ervaren: “Het staat hier vaak helemaal vol met zijn auto’s”, vertelt een buurtbewoonster die op dat moment haar stoep staat te vegen. “Mijn zoon kan gelukkig zijn auto nog voor mijn deur kwijt, maar andere bewoners kunnen dat niet. Die moeten hun auto ergens anders zetten terwijl ook buiten de straat veel van zijn auto’s geparkeerd staan.”
Verschillende auto’s
Een andere buurtbewoner staat in zijn garage in Oost-Hatert en beaamt het verhaal. “Ja, we hebben er last van. Mensen kunnen nauwelijks hun auto kwijt omdat hij er een stuk of negen heeft staan.” De hoeveelheid voertuigen die Jankie in de buurt parkeert, lijkt nogal te variëren. De ene bewoner beweert dat het er negen zijn, terwijl de ander een getal van vijftien noemt.
Een derde bewoner zit voor zijn huis en windt zich behoorlijk op over de kwestie: “Hij heeft vier verschillende Volvo’s, een Chrysler en een bestelbusje. Als die auto’s voor mijn deur staan, stuur ik hem weg, want ik hoef ze hier niet te zien.”
Zorgondernemer met een reputatie
Mahin Jankie is oprichter van zorginstelling Multidag Cultuurintensieve Zorg. Een van zijn dagbestedingen ligt aan de Van Hogendorpstraat. Ook daar staan vaak veel van zijn auto’s geparkeerd.
Jankie wordt beschuldigd van grootschalige zorgfraude, maar gaf in een eerder interview met dagblad De Gelderlander aan dat hij onschuldig is.”

Bij het artikel is ter illustratie een korte video geplaatst, waarin een deel van het artikel is uitgesproken.

DE STANDPUNTEN VAN PARTIJEN

Klagers stellen allereerst dat de privacy van de heer Jankie onnodig is aangetast door de vermelding van zijn persoonsgegevens. In het artikel is vermeld dat de auto’s niet op naam van Jankie staan geregistreerd, maar op naam van aan hem gelieerde stichtingen. Er bestond daarom onvoldoende aanleiding om de naam van Jankie en zijn woonadres te vermelden. De filmbeelden zijn overigens gemaakt van auto’s die niet van Jankie zijn of waren, en zelfs niet van aan hem gelieerde rechtspersonen. Op de zitting voegt mr. Van Berk hieraan nog toe dat het artikel gaat over parkeeroverlast in de woonomgeving van Jankie en dat daar geen cliënten komen.
Verder menen klagers dat het artikel diverse feitelijke onjuistheden bevat. Jankie is onbezoldigd vrijwilliger en bestuurder van verschillende rechtspersonen; de aanduiding ‘zorgondernemer’ is dan ook niet juist. Ook is onjuist dat Jankie – of een van de andere klagers – is beschuldigd van grootschalige zorgfraude. Klagers hebben geen artikel in de Gelderlander kunnen vinden, waarin dat staat. Omdat nooit sprake is geweest van een dergelijke beschuldiging, is die overigens ook niet ontkend.
Volgens klagers is bovendien sprake van tendentieuze berichtgeving door de tussenkop ‘Zorgondernemer met een reputatie’ – die door menigeen zeer negatief zal worden opgevat – en het daarop volgende relaas over beschuldigingen van grootschalige zorgfraude. Ten onrechte is er een zweem van fraude over Jankie gehangen.
Ten slotte stellen klagers dat ten onrechte geen wederhoor is toegepast. Het aanbellen bij Jankie op één enkele dag kan niet als een serieuze poging worden beschouwd om daadwerkelijk wederhoor te verkrijgen, aldus klagers. In dat verband wijzen zij erop dat Jankie doorgaans goed telefonisch bereikbaar is. RN7 heeft echter niet geprobeerd telefonisch contact met hem op te nemen.

RN7 stelt hier tegenover dat het verhaal tot stand is gekomen na tips van buurtbewoners van Jankie. De redactie ontving uit verschillende hoeken verhalen van mensen die zich stoorden aan de vele auto’s die hij in die periode parkeerde in zijn straat. Dat daarbij zijn voor- en achternaam zijn genoemd, is een logisch gevolg van het feit dat de auto’s met hem in verband werden gebracht.
Verder wijst de omroep erop dat nergens valt te lezen dat Jankie in de Gelderlander wordt beschuldigd van de genoemde aantijgingen. De kwalificatie ‘tendentieus’ is subjectief en bepaald niet meetbaar, net zoals de ‘zweem van fraude’ dat is.
Ten aanzien van het toepassen van wederhoor voert RN7 aan dat de betreffende verslaggever tijdens het maken van de video-opname herhaalde malen heeft aangebeld bij de woning van Jankie om naar een reactie te vragen. Hij is zelfs later die dag nog teruggegaan om dit te proberen, maar zonder succes. Het halen van wederhoor is dus niet gelukt, net als het voorleggen van het verhaal ter controle op feitelijke onjuistheden, aldus RN7.

BEOORDELING VAN DE KLACHT

De Raad stelt voorop dat het de redactie vrijstond te berichten over parkeeroverlast die (mogelijk) wordt veroorzaakt door Jankie, althans dat ten aanzien van wat door omwonenden als parkeeroverlast wordt ervaren een verband wordt gelegd met aan Jankie gelieerde ondernemingen.
Niet ter discussie staat dat Jankie als vrijwilliger én als bestuurder bij diverse zorginstellingen is betrokken. Verder is aannemelijk geworden dat Jankie zich als het gezicht van die instellingen profileert. Het is dan niet journalistiek onzorgvuldig om hem aan te duiden als ‘zorgondernemer’, ook als hij niet beoogt winst te maken en dus geen ‘ondernemer’ is in commerciële zin.
Ook is aannemelijk dat Jankie  in voormelde hoedanigheid een zekere bekendheid geniet, in ieder geval bij het publiek van RN7. Het was daarom journalistiek relevant en niet ontoelaatbaar om de persoonlijke gegevens van Jankie te vermelden. Van een ongerechtvaardigde inbreuk van zijn privacy is geen sprake.
Op deze punten heeft RN7 journalistiek zorgvuldig gehandeld.

In het artikel is echter ook vermeld dat Jankie ‘wordt beschuldigd van grootschalige zorgfraude’. Daardoor worden Jankie en de aan hem gelieerde zorginstellingen zodanig gediskwalificeerd dat RN7 dit niet zonder deugdelijke grond en behoorlijke toepassing van wederhoor had mogen publiceren.
Gesteld noch gebleken is dat voor de beschuldiging voldoende grondslag bestond. Verder had het op de weg van RN7 gelegen om Jankie nog op een andere wijze voor wederhoor te benaderen dan door (herhaaldelijk) aanbellen bij diens woning, bijvoorbeeld telefonisch of per e-mail. RN7 heeft dit ten onrechte nagelaten.
Aldus heeft RN7 op unfaire en tendentieuze wijze over klagers bericht.

Een en ander leidt tot de conclusie dat voor zover de klacht betrekking heeft op de beschuldiging van grootschalige zorgfraude en het toepassen van wederhoor, RN7 journalistiek onzorgvuldig heeft gehandeld. Verder was haar handelwijze zorgvuldig.

Relevante punten uit de Leidraad van de Raad: A., B.3 en C.1
Relevante eerdere conclusies van de Raad: RvdJ 2018/37 en RvdJ 2018/21

CONCLUSIE

Voor zover de klacht betrekking heeft op de beschuldiging van grootschalige zorgfraude en het toepassen van wederhoor, heeft RN7 journalistiek onzorgvuldig gehandeld. Verder was haar handelwijze zorgvuldig.

De Raad doet de aanbeveling aan RN7 om deze conclusie integraal of in samenvatting te publiceren.

Zo vastgesteld door de Raad op 7 maart 2019 door mr. Th. Groeneveld, voorzitter, L.A.M.M. Donders, mw. A. Karadarevic, mw. drs. M.M. Klaassen en A. Olgun, leden, in tegenwoordigheid van mw. mr. D.C. Koene, secretaris.