2019/13 zorgvuldig

Samenvatting

Gestalkt (Skyhigh TV) heeft in een aflevering van haar programma op journalistiek zorgvuldige wijze aandacht besteed aan een kwestie waarbij klager is betrokken. Er is geen zodanig vertekend beeld of onzorgvuldige weergave van die kwestie gegeven, dat daarmee sprake is van niet-waarheidsgetrouwe of tendentieuze berichtgeving. Voorafgaand aan de uitzending heeft klager de gelegenheid gekregen om inhoudelijk te reageren, maar dat heeft hij niet gedaan. Dat zijn verhaal niet in de uitzending is verwerkt, komt daarom voor zijn rekening. Voor de gemiddelde kijker is bovendien voldoende duidelijk dat klager een andere visie heeft op de gebeurtenissen. Klager is alleen aangeduid met zijn voornaam en leeftijd, en zijn portret is geblurd. Van een ongerechtvaardigde aantasting van zijn privacy is dan ook geen sprake.

Conclusie van de Raad voor de Journalistiek
inzake de klacht van

X

tegen

de hoofdredacteur van Gestalkt (Skyhigh TV)

De heer X te […] (klager) heeft op 27 september 2018 een klacht ingediend tegen de hoofdredacteur van Gestalkt (Skyhigh TV). Bij de beoordeling van de klacht is verder correspondentie van klager en mr. M.C.S. de Boer, advocaat te Amsterdam, betrokken van 16, 18 en 31 oktober 2018, 9 en 28 november 2018 en 11 december 2018.

De zaak is behandeld op de zitting van de Raad van 14 december 2018. Aan de zijde van Gestalkt waren mevrouw M. Bakker (eindredacteur), mevrouw M. Ruepert (redacteur), mevrouw R. van der Wiel (redacteur) en mr. De Boer aanwezig. Klager is daar niet verschenen.

Voorafgaand aan de zitting heeft de Raad de gewraakte uitzending bekeken.

DE FEITEN

Op 29 maart 2018 is een uitzending van het televisieprogramma Gestalkt van Skyhigh TV uitgezonden (door SBS6). De bij deze uitzending behorende tekst op de website luidt:
“In Gestalkt worden gestalkte mensen geholpen. Samen met het slachtoffer wordt er geprobeerd zoveel mogelijk bewijs te verzamelen tegen de stalker om deze vervolgens te confronteren. Het leven van de Limburgse Linn is langzaam veranderd in een nachtmerrie. Ze stond altijd klaar voor iedereen en probeerde waar mogelijk te helpen. Ze stelde zelfs haar eigen huis open voor iedereen die een steuntje in de rug nodig heeft. En uitgerekend daardoor heeft een stalker zich in haar leven kunnen nestelen. Naast de bedreigingen per brief en telefoon die stalkers wel vaker hanteren, schuwt Linn’s stalker het niet om extreme en brute methoden te gebruiken om haar de stuipen op het lijf te jagen. Zelfs onschuldige dieren moeten het hierbij ontgelden.”
Klager is de in de uitzending bedoelde stalker. Hij is in de uitzending aangeduid met zijn voornaam en leeftijd. Zijn portretten zijn geblurd.

In de aanloop naar de uitzending is klager op 6 maart 2018 op straat benaderd door de presentator, nadat klager een gesprek heeft gehad met de politie over de (vermeende) stalking van Linn. Beelden hiervan zijn in de uitzending verwerkt. Er is onder meer te zien dat klager tegen de presentator zegt dat ‘hij niet op tv wil’, dat de presentator ‘één kant van het verhaal heeft gehoord’, maar ‘dat hij verder niets aan hem hoeft uit te leggen’.
Naar aanleiding van die confrontatie heeft klager op 8 maart 2018 een e-mail gestuurd naar de redactie, waarin hij onder meer het volgende heeft geschreven:
“Naar aanleiding van een behoorlijke inbreuk op mijn privacy wil ik graag mijn ongenoegen uiten. Telefonisch kreeg ik te horen dat dit via mail dient te gebeuren, dus bij deze. Afgelopen dinsdag werd ik op incorrecte wijze benaderd door de presentator en de cameraploeg van het programma ‘Gestalkt’. Als dit jullie manier van doen is ben ik daar niet over te spreken, maar dat ter zijde. (...)
Ik werd door het programma ‘Gestalkt’ benaderd op een dreigende manier en kreeg vrij direct al de stempel stalker. Vreemd, want laat het zelfs al bij jonge kinderen bekend zijn dat elk verhaal twee kanten heeft. Zo ook dit verhaal. (…)
Inmiddels heb ik mij bedacht en ga ik geen gesprek met de presentator aan. Uiteraard wil ik mijn verhaal kwijt, maar niet aan derden die hier totaal niets aan verloren zijn. Ik wens enkel dat de rust in mijn leven wederkeert en daarbij dragen dergelijke programma’s geen steentje bij.”

Diezelfde dag heeft de redactie klager een ontvangstbevestiging gestuurd. Klager heeft de redactie vervolgens in een e-mail van 9 maart 2018 laten weten dat hij hoopt op korte termijn een reactie terug te krijgen.

Op 26 maart 2018 laat de redactie per e-mail aan klager weten dat de uitzending op 29 maart 2018 zal plaatsvinden. Naar aanleiding daarvan heeft klager op 28 maart 2018 per e-mail onder meer het volgende aan de redactie bericht:
“Ik vind het behoorlijk onprofessioneel en alleen maar kijkcijfer gericht hoe jullie te werk gaan door mij nationaal uit te zenden met onterechte verklaringen vanuit 1 kant van het verhaal (…). Ik kan jullie zoveel gesprekken, foto’s, video’s laten zien dat wij wel een relatie hadden (…). Ik heb een map met 140 a4tjes van screens van haar. 11 meldingen bij de politie waaronder 4 aangiftes met bewijs en getuigenverklaringen. (…) Als jullie deze hele poppenkast van mijn 2 narcistische exen doorzetten zonder eerst het andere kant van het verhaal en mijn bewijzen te horen en zien, heb ik geen andere keus om jullie programma aan te klagen en schadeclaim te vragen via mijn advocaat. Ik heb ook al contact gehad met een ander programma en zal zorgen dat rechtvaardig uiteindelijk tot de orde komt.”

In reactie daarop heeft de redactie op 29 maart 2018 nog het volgende aan klager geschreven:
“Dank voor uw mail. Deze is in goede orde ontvangen. In reactie op uw schrijven, willen wij u laten weten dat wij nog altijd graag uw kant van het verhaal willen horen, zoals wij ook al hebben aangegeven. U heeft ons echter eerder, onder meer in uw vorige email, laten weten daar geen gebruik van te willen maken. Niettemin staan wij nog altijd open voor uw kant van het verhaal. Nu u er kennelijk anders tegenaan kijkt, willen we u dan ook laten weten dat u uw bewijsmateriaal naar dit mailadres kunt sturen (u kunt voor grote bestanden ook gebruik maken van wetransfer), en u kunt ons bereiken op nummer (…) en vragen naar de redactie van Gestalkt.”

Ook na de uitzending heeft nog e-mailcorrespondentie tussen partijen plaatsgevonden. Dit heeft niet tot een minnelijke oplossing geleid.

DE STANDPUNTEN VAN PARTIJEN

Klager stelt – samengevat – dat in de uitzending ten onrechte is beweerd dat hij zijn kant van het verhaal niet wilde vertellen. Tijdens de confrontatie bij het politiebureau in Sittard heeft de betrokken rechercheur na overleg aan de presentator meegedeeld dat klager zijn verhaal niet voor de camera wilde doen, maar dat hij via zijn advocaat wilde reageren.
Verder heeft zijn ex-vriendin Linda (Linn) in de uitzending diverse onjuiste uitlatingen over hem gedaan, zoals dat hij dode dieren in de tuin had gegooid en een kat had vermoord. Daarnaast is niet juist dat hij geen relatie met haar heeft gehad, dat hij zich opdrong in haar leven en haar kind gebruikte om dichter bij haar te komen. Klager heeft voldoende bewijs dat hij geen vreemde voor haar was en dat zij een relatie/verhouding hadden. Volgens hem is ook onjuist dat hij zijn ex-vriendin maandenlang stalkte en dat hij smaad pleegde op sociale media. In dat verband wijst hij erop dat hij weliswaar op twee van de vijf beelden is te zien, maar dat hij geen enkele keer aan de deur van zijn ex-vriendin is geweest. Klager kan bewijzen dat hij geen smaad of laster heeft gepleegd, maar dat daarvan juist andersom – van zijn ex-vriendin naar hem toe – sprake is geweest.
Volgens klager is hij in de val gelokt en op een narcistische wijze opgelicht. Zijn privéleven is door de uitzending enorm geschaad. Hij is onder meer ontslagen en meerdere malen bedreigd.

Gestalkt stelt hier – eveneens samengevat – tegenover dat er een zwaarwegend journalistiek belang bestaat bij het aan de kaak stellen van stalking. Het is een probleem dat de samenleving als geheel raakt. Het doel van het programma is ervoor te zorgen dat de stalker ophoudt met de stalking door hem met zijn daden te confronteren en hem daarop aan te spreken. De redactie gaat daarbij uiterst zorgvuldig te werk en neemt de journalistieke principes in acht. De inzet van journalistieke middelen wordt altijd afgewogen tegen het belang van de verdachte en tegen de achtergrond van de maatschappelijke misstand dat veel vrouwen slachtoffer zijn van een ernstige vorm van stalking. Verder worden de verdachten altijd zo onherkenbaar mogelijk gemaakt.
In de gewraakte uitzending staat het verhaal centraal van Linda en Manon, die allebei slachtoffer zijn van stalking door klager. Op 6 maart 2018 heeft de confrontatie plaatsgevonden tussen de presentator – met draaiende camera – en klager. De presentator stelde toen voor dat ze buiten het zicht van de camera met elkaar konden praten, maar dat wilde klager niet. Een dag later heeft de moeder van klager naar de redactie gebeld met de mededeling dat een eenzijdig verhaal werd geschetst en dat de redactie mocht komen kijken naar het bewijs. Vervolgens liet klager op 8 maart 2018 weten dat hij zich had bedacht en geen gesprek meer wilde aangaan met de presentator. Toen klager per e-mail van 28 maart 2018 meedeelde dat hij toch informatie kon laten zien, heeft de redactie hem de volgende dag bericht dat hij de informatie kon toesturen of dat hij telefonisch contact kon opnemen. Van deze mogelijkheden heeft klager echter geen gebruik gemaakt. De na de uitzending door klager toegestuurde informatie was niet relevant, omdat klager daarmee wilde aantonen dat hij wel een relatie met Linda zou hebben gehad. Dat standpunt van klager is in de uitzending opgenomen, maar daar staat de uitdrukkelijke ontkenning van Linda tegenover. Bovendien zou het bestaan van een eerdere relatie geen enkel bewijs vormen dat geen sprake is van stalking. Gestalkt vindt dat zij klager voldoende gelegenheid tot wederhoor heeft geboden, maar dat klager daarvan geen of te laat gebruik heeft gemaakt.
Verder lijkt de klacht er vooral over te gaan dat klager het niet eens is met de conclusie die in de uitzending is getrokken, namelijk dat hij – naast de strafrechtelijk bewezen stalking van Manon – ook de stalker van Linda is. Die conclusie is echter gebaseerd op degelijk journalistiek onderzoek, zoals ook blijkt uit de uitzending, waarin de bewijsvoering en het journalistieke onderzoek nauwgezet in beeld zijn gebracht. Overigens heeft de rechter in kort geding klager op 19 juni 2018 een contact- en gebiedsverbod met Linda opgelegd. Dat klager recent strafrechtelijk is vrijgesproken in verband met de stalking van Linda betekent niet dat er in journalistieke zin onvoldoende bewijs is voor de beschuldiging dat hij haar heeft gestalkt. Op de zitting voegt mr. De Boer hieraan nog toe dat het openbaar ministerie hoger beroep tegen de vrijspraak heeft ingesteld.
Klager lijkt ook van mening te zijn dat hij ten onrechte is beschuldigd een kat te hebben gedood en gevilde duiven in de tuin van het slachtoffer te hebben gegooid. Uit de uitzending blijkt echter dat het verhaal van de dode kat verteld wordt door Linda en dat zij daarbij meedeelt niet zeker te weten dat klager daar achter zit. Ook ten aanzien van de gevilde duiven is niet als feit gepresenteerd dat klager dat heeft gedaan.
Gestalkt concludeert dat zij zorgvuldig heeft gehandeld.

BEOORDELING VAN DE KLACHT

De Raad heeft de kern van de klacht zo opgevat dat sprake is van onjuiste, eenzijdige en tendentieuze berichtgeving, en dat klagers privacy is geschaad. De Raad zal zich hiertoe beperken.

Voorop staat dat media een belangrijke taak hebben om misstanden in de samenleving aan de kaak te stellen. Het is dan ook maatschappelijk relevant en journalistiek geboden om onderzoek te verrichten naar en/of te berichten over stalking en daarbij ook de (mogelijke) betrokkenheid van klager te belichten.

Gestalkt heeft aannemelijk gemaakt dat voor haar voldoende aanleiding bestond om over klager te berichten op de wijze zoals zij heeft gedaan. De Raad vindt niet dat een zodanig vertekend beeld of onzorgvuldige weergave van de kwestie is gegeven, dat daarmee sprake is van niet-waarheidsgetrouwe of tendentieuze berichtgeving.

Voorafgaand aan de uitzending heeft klager de gelegenheid gekregen om inhoudelijk te reageren. Hij had daarmee de voorgenomen berichtgeving kunnen nuanceren, maar heeft dat niet gedaan. Dat het verhaal van klager niet in de uitzending is verwerkt, komt daarom voor zijn rekening.
Bovendien is voor de gemiddelde kijker voldoende duidelijk dat klager een andere visie heeft op de gebeurtenissen. Zowel uit de beelden van de confrontatie als uit hetgeen in de uitzending over klager wordt verteld, blijkt dat hij de geuite beschuldigingen waartegen hij nu bezwaar maakt, ontkent.

Verder stelt de Raad vast dat klager alleen is aangeduid met zijn voornaam en leeftijd, en dat zijn portret is geblurd. Het is niet aannemelijk dat klager voor het grote publiek herkenbaar is. Van een ongerechtvaardigde aantasting van zijn privacy is dan ook geen sprake. Dat klager mogelijk in een kleine kring is herkend, kan daaraan niet afdoen.

Een en ander leidt tot de conclusie dat Gestalkt journalistiek zorgvuldig heeft gehandeld.

Relevante punten uit de Leidraad van de Raad: A. en C.1

CONCLUSIE

Gestalkt (Skyhigh TV) heeft journalistiek zorgvuldig gehandeld.

Zo vastgesteld door de Raad op 7 maart 2019 door mr. Th. Groeneveld, voorzitter, L.A.M.M. Donders, mw. A. Karadarevic, mw. drs. M.M. Klaassen en A. Olgun, leden, in tegenwoordigheid van mw. mr. D.C. Koene, secretaris.