Procedure

Klager moet belanghebbende zijn

Om een klacht behandeld te krijgen moet een indiener wel rechtstreeks belanghebbende zijn. Daarvan is sprake als de klager direct betrokken is bij de gewraakte publicatie en door die publicatie persoonlijk in zijn belang is geschaad . In het algemeen kan worden gezegd dat dit het geval is als de publicatie gaat over klager of klager althans in die publicatie is genoemd. Bij twijfel is het verstandig eerst even met het secretariaat te overleggen.

Overigens is de procedure niet beperkt tot klachten van personen. Ook bedrijven of (overheids)instellingen kunnen een klacht indienen.

Verder komt het soms voor dat bij een publicatie niet zo zeer een individueel belang maar eerder een collectief belang in het geding is. In dat geval kan eventueel een klacht worden ingediend door een instantie die – blijkens haar statuten – tot doel heeft de belangen van het desbetreffende collectief te behartigen. Het is vervolgens ter beoordeling aan de Raad of die instantie in de klacht ontvankelijk is.

De Raad behandelt geen klachten van derden met algemene bezwaren over de berichtgeving in de media. 

Termijn van zes maanden

Een klacht moet worden ingediend binnen 6 maanden nadat de journalistieke gedraging, waartegen de klacht is gericht, heeft plaatsgevonden. Als de klacht niet op tijd is ingediend, is de klager in zijn klacht niet-ontvankelijk, tenzij hij kan aantonen dat de overschrijding van de termijn hem redelijkerwijs niet kan worden verweten.

Inhoud van de klacht

In een brief met een klacht ('klaagschrift') moet altijd het volgende staan:

• naam, adres en telefoonnummer van degene die de klacht indient;
• de handtekening van de klager;
• de naam van de journalist(en) en/of het medium tegen wie de klacht is gericht;
• een zo duidelijk mogelijke omschrijving van de klacht;
• waarom de klager vindt dat hij rechtstreeks belang heeft bij een oordeel van de Raad;
• de klacht moet zijn voorzien van de publicatie waarop de klacht betrekking heeft. Dat kan een fotokopie van een artikel zijn of - als het gaat om radio of televisie – een opname van de betreffende uitzending of eventueel de uitgetypte letterlijke tekst.

Het ondertekende klaagschrift kan in 8-voud naar het secretariaat van de Raad worden opgestuurd, maar kan ook online worden ingediend.

Als de klager vindt dat er redenen zijn waarom zijn klacht met spoed moet worden behandeld, dan kan hij daarom vragen. De voorzitter van de Raad zal over dat verzoek beslissen.

Hoe gaat het verder?

• De klager krijgt bericht als het secretariaat de klacht heeft ontvangen.
• Een kopie van het klaagschrift wordt direct naar degene gestuurd tegen wie de klacht is gericht. Die wordt gevraagd om daar binnen drie weken op te reageren. De klager ontvangt een exemplaar van het verweerschrift.
• Tegelijkertijd wordt aan de betrokkenen meegedeeld op welke dag de Raad voor de Journalistiek de klacht zal behandelen.
• Meestal heeft de Raad ter voorbereiding van de zitting (de mondelinge behandeling) al wel genoeg aan het klaagschrift en het schriftelijke verweer van de tegenpartij. Beide partijen worden voor de zitting uitgenodigd, maar er is geen verschijningsplicht.
• Het kan ook voorkomen dat de Raad al op grond van de stukken (klaag- en verweerschrift) tot een oordeel kan komen. Een mondelinge behandeling kan dan achterwege blijven.

De zitting

De zittingen van de Raad voor de Journalistiek worden gehouden in Amsterdam. Ze zijn openbaar en iedereen mag ze dus bijwonen. De voorzitter kan echter besluiten om de klacht ‘achter gesloten deuren’ te behandelen. Bijvoorbeeld als het gaat om bescherming van de privacy van minderjarigen.

Door middel van een persbericht, dat ongeveer een week voor de zitting wordt verspreid, worden de zaken aangekondigd die tijdens de zitting openbaar worden behandeld.

Klager en verweerder krijgen tijdens de zitting gelegenheid hun standpunten toe te lichten. Daarbij kunnen zij zich ook laten bijstaan door iemand, in wie zij vertrouwen hebben en die nog een nadere toelichting zou kunnen geven. Dat is meestal een advocaat, maar het mag ook een familielid, een collega of een vriend zijn. Op de zitting kunnen de raadsleden ook vragen stellen aan de partijen.

Als de Raad vindt voldoende te zijn geinformeerd, wordt de mondelinge behandeling gesloten.

De uitspraak

Uiterlijk binnen acht weken na de behandeling doet de Raad voor de Journalistiek uitspraak. Die wordt op schrift aan de betrokkenen toegestuurd.

De gemotiveerde uitspraken van de Raad voor de Journalistiek worden altijd integraal geplaatst op de website van de Raad. Verder zorgt het secretariaat ervoor dat een samenvatting van de uitspraak wordt gepubliceerd in Villamedia magazine, het vakblad van de Nederlandse journalisten, en via een persbericht wordt verspreid.

Als een klager er bezwaar tegen heeft dat bij de publicatie van de uitspraak zijn naam wordt vermeld, kan hij dat aan de Raad kenbaar maken. De Raad zal vervolgens beoordelen of er redenen zijn de uitspraak te anonimiseren.

Aan het betrokken medium wordt verzocht de uitspraak te publiceren. Dit is geen verplichting, maar steeds meer media gaan daartoe uit eigen beweging over.

Een beslissing van de Raad die is gegeven naar aanleiding van een klaagschrift, kan door de Raad geheel of gedeeltelijk worden herzien op verzoek van de klager dan wel op verzoek van de verweerder die daadwerkelijk verweer heeft gevoerd.
Herziening is slechts mogelijk indien degene die herziening verzoekt aannemelijk maakt dat de beslissing van de Raad berust op ten onrechte als vaststaand of aannemelijk geoordeelde feiten. 

Klacht online indienen

Behalve per post kunt u uw klacht ook indienen via een online klachtenformulier. Na het invullen van het formulier dient u nog wel een ondertekende klachtbevestiging te sturen naar de Raad. In het formulier treft u hierover meer informatie.

Naar klachtenformulier

Reglement

Meer uitgebreide informatie over de klachtenprocedure is te vinden in het Reglement voor de werkwijze van de Raad voor de Journalistiek.