RvdJ - Berichten

Camera's welkom bij de Raad voor de Journalistiek

Daphne Koene — Wed, 29 Feb 2012 00:00:00 +0100

Tijdens zittingen van de Raad voor de Journalistiek mogen voortaan beeld- en geluidsopnamen worden gemaakt. De plenaire vergadering van de Raad heeft een regeling opgesteld waarin de voorwaarden staan voor de toelating en het gebruik van opname-apparatuur. Het betreft een experiment voor één jaar waarmee op 1 maart a.s. wordt begonnen.

Zittingen van de Raad voor de Journalistiek zijn sinds jaar en dag openbaar, maar tot nu toe was het beleid om het maken van opnamen niet toe te staan. De Raad meent dat door uitbreiding van de openbaarheid meer inzicht kan worden geboden in de werkwijze van het college dat klachten over journalistiek behandelt. Met het toelaten van camera’s wordt tegemoet gekomen aan de behoefte van nieuwsmedia aan visuele informatieverschaffing.

De regeling bevat enkele beperkingen van de openbaarheid. Er mogen geen opnamen worden gemaakt als daartegen bezwaar bestaat bij een van de op de zitting aanwezige partijen. In voorkomende gevallen kan de voorzitter beeld- of geluidsregistratie verbieden in het belang van een ongestoorde behandeling van de zaak.

De volledige tekst van het Protocol voor het maken van beeld- en geluidsopnamen is gepubliceerd op de website van de Raad www.rvdj.nl.

Amsterdam, 29 februari 2012

NIEUW LID RAAD VOOR DE JOURNALISTIEK

Daphne Koene — Mon, 20 Feb 2012 00:00:00 +0100

Onlangs heeft het bestuur van de Stichting Raad voor de Journalistiek als burgerlid van de Raad benoemd:

· mw. M.E.L. Kogeldans – adviseur pr en communicatie voor jeugdsporttoernooien en verenigingen, bestuurslid Sociëteit Olympisch Stadion

De volledige samenstellingen van de Raad en het bestuur zijn te vinden op www.rvdj.nl onder ‘Raad – samenstelling’ en ‘Stichting – bestuur’.

Amsterdam, 20 februari 2012

KWARTAALOVERZICHT RAAD VOOR DE JOURNALISTIEK

Daphne Koene — Tue, 01 Nov 2011 00:00:00 +0100

In de eerste negen maanden van 2011 heeft de Raad voor de Journalistiek 57 nieuwe klachten in behandeling genomen. Verder zijn nog 4 klachten binnengekomen die niet zijn doorgezet, bijvoorbeeld wegens het ontbreken van een direct belang.

De Raad heeft in deze periode 65 uitspraken gedaan (in heel 2010: 57). In 37 zaken werd de klacht (deels) gegrond bevonden en in 22 zaken ongegrond. Verder onthield de Raad zich in 10 zaken (gedeeltelijk) van een oordeel en was klager in 5 gevallen (deels) niet-ontvankelijk.

Vijf uitspraken hadden betrekking op een herzieningsverzoek. In drie gevallen werd herziening verzocht door de klager, in de andere twee zaken door een aangeklaagde journalist en/of hoofdredacteur. Drie verzoeken werden toegewezen: in één zaak werd de klacht tegen de journalist alsnog ongegrond verklaard, in twee gevallen handhaafde de herzieningskamer de oorspronkelijke beslissing van de Raad. Twee herzieningsverzoeken werden afgewezen. Alle uitspraken zijn gepubliceerd op de website van de Raad www.rvdj.nl.

Volgens de vereenvoudigde procedure zijn verder 3 klachten in eerste instantie afgedaan middels een beslissing van de voorzitter en secretaris van de Raad. In een geval ging de klager tegen de beslissing in beroep en werd de klacht alsnog deels inhoudelijk behandeld, maar ongegrond verklaard. Een tweede beroep wordt binnenkort behandeld. De beslissingen van de voorzitter en secretaris worden alleen ter kennisneming aan partijen gestuurd en niet gepubliceerd.

Voorts heeft in 3 zaken met succes bemiddeling plaatsgevonden. In een geval heeft de hoofdredacteur de klager een brief gestuurd, waarin hij zijn medeleven heeft betuigd en uitleg heeft gegeven over de gang van zaken. In een ander geval is de klager telefonisch benaderd door de directeur en in de derde zaak is een hersteltekst geplaatst. Daarnaast is in 3 zaken bemiddeling voorgesteld, maar liet vervolgens een van de betrokkenen weten daarop geen prijs te stellen.

Tot en met september hebben vertegenwoordigers van de Raad deelgenomen aan ruim 20 bijeenkomsten en hebben zij daarnaast actief meegewerkt aan even zoveel publicaties en uitzendingen.

Amsterdam, 1 november 2011

Nieuwe leden Raad voor de Journalistiek

Daphne Koene — Thu, 14 Jul 2011 00:00:00 +0200

Onlangs heeft het bestuur van de Stichting Raad voor de Journalistiek de volgende drie personen benoemd als niet-journalistlid van de Raad:

dhr. dr. H.J. Evers – lector Interculturaliteit en journalistieke kwaliteit en hoofddocent media-ethiek aan Fontys Hogeschool Journalistiek
mevr. drs. Y.M. de Haan – docent-onderzoeker Communicatiewetenschap aan de Universiteit van Amsterdam
dhr. drs. ir. M.C.N. Mokveld – plaatsvervangend directeur Internet Nederlandse Publieke Omroep

De volledige samenstellingen van de Raad en het bestuur zijn te vinden op www.rvdj.nl onder ‘Raad – samenstelling’ en ‘Stichting – bestuur’.

Amsterdam, 14 juli 2011

Raad voor de Journalistiek

Postbus 12040, 1100 AA Amsterdam-Zuidoost

Hogehilweg 6, 1101 CC Amsterdam-Zuidoost

Tel: 020 – 31 23 930 / Fax: 020 – 31 23 934

E-mail: raad@rvdj.nl – Website: www.rvdj.nl – Twitter: www.twitter.com/RVDJ_NL

RAAD VOOR DE JOURNALISTIEK: MEDIA-OMBUDSMAN OVERBODIG

Daphne Koene — Tue, 14 Jun 2011 00:00:00 +0200

In een uitzending van het Radio1-programma ‘Lunch!’ van vandaag heeft de Nationale ombudsman Alex Brenninkmeijer gepleit voor het instellen van een media-ombudsman.

Brenninkmeijer verdient steun voor zijn opmerking dat media niet het Wilde Westen moeten worden. Het Wilde Westen bestaat echter al voor een deel in het veelkleurige medialandschap. Door de ongekende mogelijkheden die het internet biedt, wordt van dit verspreidingsmedium ook gebruik gemaakt door personen die zich door geen enkele norm van fatsoen of beroepsethiek willen laten leiden. Dit probleem lost zelfs de meest gezaghebbende autoriteit niet op. Overigens: journalistiek van laag allooi is van alle tijden.

Het verbaast mij dat Brenninkmeijer zo weinig ziet van wat de Raad voor de Journalistiek doet, namelijk precies hetgeen Brenninkmeijer de media-ombudsman wil laten doen: het onderzoeken en beoordelen van onzorgvuldigheden bij het journalistieke handelen. De normen die zijn ontstaan uit vijftig jaar jurisprudentie van de Raad voor de Journalistiek zijn samengevoegd in de Leidraad van de Raad. De daarin opgenomen uitgangspunten over journalistieke verantwoordelijkheid worden door een grote meerderheid binnen de journalistieke beroepsgroep in Nederland onderschreven.

Brenninkmeijer valt enige onoplettendheid te verwijten als hem niet is opgevallen dat de Raad voor de Journalistiek maandelijks rond de tien klachten behandelt van burgers, bedrijven, instellingen of overheidsinstanties die zich door onzorgvuldig journalistiek handelen beschadigd voelen. De rond de honderd klagers die jaarlijks bij de Raad aankloppen dichten de Raad dus wel degelijk gezag toe. En ik kan – na veertig jaar dagbladjournalistiek – Brenninkmeijer verzekeren dat de Raad ook als gezaghebbend wordt erkend op de redactievloer. De journalist tegen wie een klacht gegrond wordt verklaard, vindt dat verre van leuk.

Bijna alle kwaliteiten die Brenninkmeijer verwacht van een ombudsman voor de media – met name specifieke journalistieke deskundigheid – zijn bij de Raad voor de Journalistiek aanwezig. Hoe wil hij de oordelen van de ombudsman bindend maken? Dat zou dan toch moeten gebeuren middels een wettelijke regeling en dat is het laatste waar de media op zitten te wachten vanwege het gevaar van beknotting van de persvrijheid door de overheid. Het gezag van wie dan ook zo’n media-ombudsman zou kunnen worden, zal nooit groot genoeg zijn om te veronderstellen dat zijn uitspraken voor alle media bindend zullen zijn. Net zoals er nu enkele media zijn die de Raad voor de Journalistiek niet erkennen, zullen er zijn die geen boodschap hebben aan wat een media-ombudsman te berde zal brengen.

Graag zouden wij eens met Brenninkmeijer van gedachten wisselen en van hem vernemen of hij aanbevelingen heeft hoe het gezag van een instituut als de Raad voor de Journalistiek kan worden gevestigd, behouden c.q. vergroot. Dat is nuttiger dan ongefundeerd maar weer eens voor de zoveelste keer in het wilde weg te pleiten voor de aanstelling van een speciale media-ombudsman.

Victor Lebesque,

voorzitter Raad voor de Journalistiek

Amsterdam, 14 juni 2011

Voor nadere informatie:

Raad voor de Journalistiek

tel.: 020-3123930

e-mail: raad@rvdj.nl

ONJUISTE BERICHTGEVING KLACHT 'WAXINELICHTGOOIER'

Daphne Koene — Fri, 18 Mar 2011 00:00:00 +0100

Diverse media hebben inmiddels bericht over een beslissing van de voorzitter en secretaris van de Raad inzake een klacht van de ‘waxinelichtgooier’.

De man die op Prinsjesdag 2010 een glazen waxinelichthouder tegen de Gouden Koets gooide, heeft bij de Raad voor de Journalistiek geklaagd over meer dan veertig media.

De klachten van de ‘waxinelichtgooier’ worden vooralsnog niet door de Raad behandeld. De Raad werkt sinds maart vorig jaar met een vereenvoudigde procedure, waarbij de voorzitter en secretaris een klacht in eerste instantie kunnen afdoen.

In de berichtgeving is vermeld dat de Raad volgens de voorzitter en secretaris niet bevoegd is om over de klachten te oordelen. Dat is juist voor zover de klager bezwaar heeft gemaakt tegen uitlatingen van politie en justitie. Het gaat daarbij immers niet om journalistieke gedragingen.

Niet is vermeld dat de klager ook voor een deel evident niet-ontvankelijk is verklaard, voor zover de klacht is gericht tegen de ruim veertig aangeklaagde media. Die klacht is volgens de voorzitter en secretaris van een zodanige algemene strekking dat deze niet voor behandeling vatbaar is.

Alle aangeklaagde media zijn van de beslissing op de hoogte gebracht. De klager heeft twee weken de tijd om tegen de beslissing beroep aan te tekenen.

Amsterdam, 18 maart 2011

Voor nadere informatie:

Raad voor de Journalistiek

tel.: 020-3123930

e-mail: raad@rvdj.nl

NIEUWE LEDEN RAAD VOOR DE JOURNALISTIEK

Daphne Koene — Tue, 01 Mar 2011 00:00:00 +0100

Onlangs heeft het bestuur van de Stichting Raad voor de Journalistiek de volgende vijf personen benoemd als journalist-lid van de Raad:

- dhr. M.C. Doolaard – eindredacteur Novum Nieuws

- mw. M.J.H. Doomen – hoofdredacteur a.i. Waterkampioen (ANWB Media)

- dhr. drs. G.J.P. Kloosterhuis – hoofdredacteur NOS Evenementen

- mw. H. Nietsch – verslaggever Zembla

- dhr. H. Snijder – hoofdredacteur Leeuwarder Courant

De volledige samenstellingen van de Raad en het bestuur zijn te vinden op www.rvdj.nl onder ‘Raad – samenstelling’ en ‘Stichting – bestuur’.

Amsterdam, 1 maart 2011

Raad voor de Journalistiek

Postbus 12040, 1100 AA Amsterdam-Zuidoost

Hogehilweg 6, 1101 CC Amsterdam-Zuidoost

Tel: 020 – 31 23 930 / Fax: 020 – 31 23 934

E-mail: raad@rvdj.nl – Website: www.rvdj.nl – Twitter: www.twitter.com/RVDJ_NL

OPNAMEN TIJDENS ZITTING RAAD VOOR DE JOURNALISTIEK

Daphne Koene — Fri, 22 Oct 2010 00:00:00 +0200

In strijd met een gemaakte afspraak zijn vanmiddag opnamen gemaakt tijdens een zitting van de Raad.

Zittingen van de Raad zijn in principe openbaar, maar staand beleid is dat het niet is toegestaan beeld- en/of geluidsopnamen te maken, omdat hiermee inbreuk kan worden gemaakt op de persoonlijke levenssfeer van deelnemers aan de zitting.

Amsterdam, 22 oktober 2010

Voor nadere informatie:

mr. Daphne C. Koene

secretaris Raad voor de Journalistiek

tel.: 020-3123930

e-mail: raad@rvdj.nl

AANPASSING LEIDRAAD RAAD VOOR DE JOURNALISTIEK

Daphne Koene — Tue, 28 Sep 2010 00:00:00 +0200

De Raad beziet zo nodig, en in elk geval jaarlijks, of het opportuun is de Leidraad aan te passen. Naar aanleiding van diverse klachtzaken alsmede het op 25 mei jl. gehouden debat over berichtgeving inzake de vliegramp in Tripoli en de daarop volgende ambtshalve uitspraak van de Raad (RvdJ 2010/35) heeft de Raad besloten de Leidraad op diverse punten te wijzigen. De belangrijkste aanpassingen zijn:

de geheel herziene redactie van punt 2.1.7. (oud punt 2.1.6.)

Het staat een journalist vrij een telefoongesprek op te nemen wanneer dit nodig is om een onbetwistbare en zo adequaat mogelijke weergave van het besprokene te kunnen publiceren. Wanneer hij de geluidsopname zelf, of delen daarvan, openbaar wil maken, dient hij echtervooraf toestemming van de geïnterviewde te verkrijgen.

en nieuw ingevoerd punt 2.4.9.

Bij het benaderen van slachtoffers van ongevallen en rampen en hun nabestaanden behoort de journalist rekening te houden met het recht van betrokkenen om met rust te worden gelaten. De journalist dient terughoudend te zijn indien de weerloosheid of geestelijke toestand van betrokkenen daartoe aanleiding geeft. Bij publicaties over ongevallen en rampen vermijdt hij zoveel mogelijk dat slachtoffers en nabestaanden daardoor nadeel zullen ondervinden, dat hen extra leed wordt aangedaan of dat het verwerkingsproces wordt bemoeilijkt. Met het oog daarop dient de journalist informatie over slachtoffers en nabestaanden die niet noodzakelijk is om de aard en ernst van ongeval of ramp weer te geven, achterwege te laten.

De Leidraad kan worden aangevraagd bij het secretariaat van de Raad via e-mail: raad@rvdj.nl of telefonisch: 020-3123930. Verder kunnen de Leidraad en een overzicht van alle wijzigingen met toelichting daarop worden gedownload: Leidraad RvdJ-september 2010 en Leidraad RvdJ-september 2010 wijzigingen en toelichting

Amsterdam, 28 september 2010

Voor nadere informatie:

mr. Daphne C. Koene

secretaris Raad voor de Journalistiek

tel.: 020-3123930

e-mail: raad@rvdj.nl

Ambtshalve uitspraak vliegramp Tripoli

Daphne Koene — Wed, 04 Aug 2010 00:00:00 +0200

PERSBERICHT

Op 12 mei 2010 verongelukte een vliegtuig op het vliegveld van Tripoli. De openbaarmaking van beelden van de enige overlevende en vooral de publicatie van het telefonische vraaggesprek met Ruben leidden tot een stroom van verontwaardigde en afkeurende reacties. Binnen de journalistieke beroepsgroep ontstond discussie over waar de grens ligt tussen enerzijds de onmiskenbare journalistieke plicht om over maatschappelijk relevante feiten te informeren en anderzijds de journalistieke verantwoordelijkheid voor de privacy van individuen.

Naar aanleiding van deze actualiteiten heeft de Raad besloten om over een aantal facetten van de berichtgeving een ambtshalve uitspraak te doen. Een ambtshalve uitspraak houdt in dat de Raad uit eigen beweging, zonder een daaraan ten grondslag liggende klacht van een direct belanghebbende, een oordeel geeft. Het is voor de vierde keer in zijn bestaan dat de Raad een dergelijke uitspraak doet.

Voor de volledige uitspraak wordt u verwezen naar de website: www.rvdj.nl/2010/35.

In de uitspraak oordeelt de Raad over een vijftal aspecten, kort samengevat:

1. Het publiceren van foto’s en televisiebeelden van de enige overlevende van de ramp

De Raad is van mening dat publicatie van de beelden van Ruben in het ziekenhuisbed, hoezeer ook gemaakt in een besloten ruimte en gepubliceerd zonder toestemming, in dit geval is gerechtvaardigd door de uitzonderlijk grote nieuwswaarde en zeggingskracht van het beeld van de enige overlevende van de vliegramp bij Tripoli. Het beeld van de kleine jongen Ruben symboliseert niet alleen de uitzonderlijke tragedie, maar tegelijk de hoop van het overleven. Daarbij speelt ook een rol dat deze beelden via internet al wereldwijd verspreid waren.

2. Het publiceren van foto’s van omgekomen personen van websites

De Raad gaat ervan uit dat door nabestaanden geen toestemming is gegeven om de foto’s bij de berichtgeving over de vliegramp te publiceren. Het publiceren van foto’s van de slachtoffers is niet noodzakelijk om de ernst van het ongeluk te tonen. Enkel door de plaatsing van hun foto op een website zijn deze personen geen ‘bekende Nederlander’ geworden, zodat de journalist terughoudendheid moet betrachten bij het ongevraagd en zonder toestemming publiceren daarvan in een ander medium en voor een ander doel.

De Raad is derhalve van oordeel dat door het plaatsen van foto’s van slachtoffers, die niet voor dat doel zijn afgestaan, grenzen zijn overschreden van hetgeen, gelet op de journalistieke verantwoordelijkheid, maatschappelijk aanvaardbaar is.

3. Het publiceren van foto’s van nabestaanden van de slachtoffers

Door het (verondersteld wordt: ongevraagd) publiceren van foto’s van de nabestaanden van de vliegramp wordt hen extra leed aangedaan. De te beantwoorden vraag is of deze inbreuk op de privacy in redelijke verhouding staat tot het belang van de publicatie. De Raad oordeelt dat het belang van de privacy van de betrokkenen zwaarder moet wegen, temeer omdat de foto’s niet noodzakelijk zijn om de aard en ernst van de vliegtuigramp weer te geven.

4. Het publiceren van een weergave van het telefoongesprek met Ruben

De journalist die in de gegeven situatie het slachtoffer van een ramp actief kan benaderen dient zich rekenschap te geven van de weerloosheid van betrokkene in die situatie, en van het risico dat onverhoeds direct contact, gelet op de geestelijke toestand waarin het slachtoffer verkeert, schade kan toebrengen.

In het onderhavige geval, van een jeugdig slachtoffer dat zich nog maar niet of nauwelijks bewust was van de situatie waarin hij verkeerde, had de journalist een andere afweging moeten maken en het directe – telefonische – contact moeten vermijden c.q. beëindigen.

Het publiceren van de inhoud van het telefoongesprek is eveneens ontoelaatbaar. Daarbij komt dat publicatie niet noodzakelijk was als extra informatie om de aard of de ernst van de vliegtuigramp weer te geven.

5. Het vermelden van de achternaam van Ruben

De Raad meent dat de inbreuk op Rubens privacy zo beperkt mogelijk dient te zijn. Derhalve is de Raad van oordeel dat vermelding van de achternaam van het slachtoffer in dit geval achterwege had dienen te blijven, nu die vermelding nadeel met zich meebrengt voor het slachtoffer, en niets toevoegt aan de informatie over de ramp, dan wel over de aard en ernst daarvan.

Leidraad

De Leidraad van de Raad voor de Journalistiek zal worden aangepast met een specifieke bepaling over de benadering van slachtoffers van ongevallen en rampen. Deze aanpassing zal tezamen met andere wijzigingen in september 2010 worden gepubliceerd.

Amsterdam, 4 augustus 2010

Voor nadere informatie:

Raad voor de Journalistiek

Postbus 12040, 1100 AA Amsterdam-Zuidoost

tel: 020 – 31 23 930

fax: 020 – 31 23 934

OVER DE RAND - DEBAT OVER DE ETHISCHE GRENZEN VAN DE JOURNALISTIEK

Daphne Koene — Fri, 21 May 2010 00:00:00 +0200

Persbericht

Over de rand

Debat over de ethische grenzen van de journalistiek

De afgelopen tijd is de journalistiek veelvuldig onderwerp van discussie geweest. Bij lezers, kijkers, politici en onder de beroepsgroep zelf. Hadden tv-zenders de beelden van de enige overlevende van de vliegtuigramp in Libië wel mogen uitzenden? En hadden de kranten de foto van deze jongen wel mogen publiceren? Laat staan of een telefoongesprek met dit slachtoffer gepubliceerd had mogen worden. En wat hadden de andere media in een soortgelijke situatie gedaan?

Daarnaast werden foto’s gepubliceerd waarop de inhoud van vuilniszakken van politici te zien was. Heel persoonlijke zaken werden daarmee openbaar gemaakt.

Reden voor de Nederlandse Vereniging van Journalisten en de Raad voor de Journalistiek om een openbaar debat te organiseren over de ethische grenzen van de journalistiek. Onder leiding van Adellah Dami gaan journalisten, politici, lezers en kijkers met elkaar van gedachten wisselen over wat maatschappelijk wel of niet aanvaardbaar is. Aanwezig zijn ondermeer: Hans Laroes (NOS), Willem Schoonen (Trouw), Bart Hettema (EenVandaag), Hugo Schneider (HDC), Gertjan Schoonhoven (Elsevier), Jan Dijkgraaf (HP De Tijd), Joel Voordewind (Christen Unie), Gerard Schouw (D66) en Martijn van Dam (PvdA).

Aftrap en conclusie: Ton Herstel, voorzitter Raad voor de Journalistiek

Dinsdag 25 mei aanstaande

Aanvang 20 uur (inloop vanaf 19.30 uur)

Auditorium FD Mediagroep

(achter café-restaurant Dauphine)

Prins Bernhardplein 175, Amsterdam

Toegang is gratis

In verband met de beperkte ruimte is het aan te bevelen vooraf aan te melden. Dat kan via: www.nvj.nl/debat

Voor meer informatie over dit debat kunt u contact opnemen met:

Marc Visch (NVJ) 06 – 134 19 358

Daphne Koene (RvdJ) 020 – 31 23 930

BERICHTGEVING INZAKE VLIEGRAMP TRIPOLI

Daphne Koene — Mon, 17 May 2010 00:00:00 +0200

De berichtgeving over de vliegramp van vorige week in Tripoli en met name een artikel in De Telegraaf van 14 mei jl. – waarin is geciteerd uit een telefoongesprek met de minderjarige jongen die als enige de ramp heeft overleefd – heeft gezorgd voor een stevige maatschappelijke discussie over de vraag hoe media in dergelijke gevallen behoren te handelen.

De Raad voor de Journalistiek heeft inmiddels ruim honderd e-mails en brieven ontvangen van burgers die een uitspraak van de Raad verlangen over de handelwijze van De Telegraaf. Daarnaast is de Raad in diverse media opgeroepen zich uit te laten over verslaggeving van drama’s als deze en daarvoor criteria op te stellen.

Dat de kwestie van groot belang is voor (het publieke vertrouwen in) de journalistiek blijkt verder uit het feit dat de media in de afgelopen dagen niet alleen elkaars handelen hebben bekritiseerd, maar ook uitleg hebben gegeven over hun eigen werkwijze.

De vraag of met bepaalde publicaties de grenzen van zorgvuldige journalistiek zijn overschreden, kan de Raad (nog) niet beantwoorden. De Raad spreekt zich daarover in beginsel uit naar aanleiding van een klacht van een rechtstreeks belanghebbende en nadat het betrokken medium in de gelegenheid is gesteld op die klacht te reageren.

De Raad buigt zich op dit moment over de vraag of bij de berichtgeving in de onderhavige kwestie principiële vraagstukken aan de orde zijn, waarvoor zijn Leidraad onvoldoende handvatten biedt en waarover hij zich ambtshalve zou kunnen uitspreken. Sinds de inwerkingtreding van het nieuwe reglement van de Raad op 1 maart jl. kan de Raad eenvoudiger – en daarmee sneller – een dergelijke ambtshalve uitspraak doen. Ook zal de Raad bezien of hij een debat over dit onderwerp kan organiseren.

De Leidraad van de Raad – die onder meer een paragraaf over privacy bevat – en het Reglement voor de werkwijze van de Raad zijn op te vragen bij het secretariaat of te downloaden via www.rvdj.nl.

Amsterdam, 17 mei 2010

Voor nadere informatie:

mr. Daphne C. Koene

secretaris Raad voor de Journalistiek

tel.: 020-3123930

e-mail: raad@rvdj.nl

NIEUWE VOORZITTER EN OVERIGE WISSELINGEN RAAD VOOR DE JOURNALISTIEK

Daphne Koene — Fri, 23 Apr 2010 00:00:00 +0200

Tijdens zijn jaarvergadering van 20 april jl. heeft het bestuur van de Stichting Raad voor de Journalistiek met groot genoegen mr. V.H.G.L. (Victor) Lebesque (69) benoemd tot nieuwe voorzitter van de Raad voor de Journalistiek.

Lebesque is bijna 40 jaar als journalist verbonden geweest aan de Volkskrant. Naast zijn werk heeft hij rechten gestudeerd aan de Universiteit van Amsterdam. Lebesque is nu nog penningmeester van de stichting Hans Melchersfonds. Zijn activiteiten voor deze stichting zal hij in de komende maanden afbouwen, waarna hij op 1 september a.s. als voorzitter van de Raad aan de slag gaat. Lebesque volgt in die functie mr. A. (Ton) Herstel op, die sinds april 2005 voorzitter is van de Raad.

Het bestuur van de Stichting heeft afscheid genomen van de bestuursleden de heren G. van Beuzekom en G. Bielderman. Tot het bestuur zijn toegetreden de heer B. Tichelaar (manager/hoofdredacteur EO) en de heer drs. G.R. Zaal (directeur RTV N-H).

De Raad voor de Journalistiek heeft afscheid genomen van de raadsleden mevrouw drs. I. Wassenaar, drs. B.J. Brouwers en drs. L.W. Verhagen, en van plaatsvervangend secretaris mr. M.M.S. van den Berg.

De volledige samenstellingen van het bestuur en de Raad zijn te vinden op www.rvdj.nl onder ‘Stichting – bestuur’ en ‘Raad – samenstelling’.

Verder is op de vergadering het jaarverslag van de Raad over 2009 vastgesteld. Daarin is een samenvatting opgenomen van de vernieuwingen die de Raad in de afgelopen maanden heeft doorgevoerd. Voorts bevat het jaarverslag een globaal overzicht van de behandelde klachten, gerubriceerd naar onderwerp. De Raad heeft in 2009 in totaal 78 klachten ontvangen en 69 uitspraken gedaan.

Het jaarverslag kan worden bekeken en gedownload op de website van de Raad. Gedrukte exemplaren zijn op te vragen bij het secretariaat van de Raad.

Amsterdam, 23 april 2010

Raad voor de Journalistiek

Secretariaat

Postbus 12040, 1100 AA Amsterdam-Zuidoost

Hogehilweg 6, 1101 CC Amsterdam-Zuidoost

Tel: 020 – 31 23 930 / Fax: 020 – 31 23 934

E-mail: raad@rvdj.nl Website: www.rvdj.nl

VERNIEUWINGEN RAAD VOOR DE JOURNALISTIEK

Daphne Koene — Fri, 26 Feb 2010 00:00:00 +0100

Op 1 maart a.s. treedt een nieuw Reglement voor de werkwijze van de Raad voor de Journalistiek in werking. Dit reglement voorziet in:

- Het stimuleren van bemiddelingsactiviteiten

Een klager wordt op de mogelijkheid gewezen zijn bezwaren eerst rechtstreeks kenbaar te maken aan de verweerder (de betrokken hoofdredacteur of journalist), voordat de klacht ter beoordeling aan de Raad wordt voorgelegd. Verder wordt zowel klager als verweerder gewezen op de mogelijkheid van bemiddeling in plaats van behandeling van de klacht. (art. 4 van het Reglement)

- Vereenvoudigde procedure

Indien de voorzitter en secretaris van oordeel zijn dat de Raad evident onbevoegd is, de klager evident niet-ontvankelijk en/of de klacht evident ongegrond, wordt de klacht afgedaan op dat oordeel en wordt de klacht niet in behandeling genomen door de Raad. De klager kan tegen deze beslissing beroep aantekenen. (art. 4a van het Reglement)

- Herziening

Een beslissing van de Raad kan geheel of gedeeltelijk worden herzien op verzoek van de klager dan wel op verzoek van de verweerder die daadwerkelijk verweer heeft gevoerd. Herziening is mogelijk indien degene die herziening verzoekt aannemelijk maakt dat de beslissing van de Raad berust op ten onrechte als vaststaand of aannemelijk geoordeelde feiten. (art. 10a van het Reglement)

- Het inzetten van leden uit de ‘civil society’ (burgerleden)

Daartoe zijn de volgende personen benoemd:

Ir. B.L. Hooghoudt – ondernemer, commissaris Hooghoudt B.V., adviseur
Mw. drs. R.T. Kervezee – voorzitter College van Bestuur Esprit Scholen, commissaris Rabobank Amsterdam, commissaris Goede Doelen Loterijen
A. Mellink MPA – sociaal architect bij Mellink Sociale Veiligheid, voormalig politiechef en directeur politieacademie
Mw. J.R. van Ooijen – communicatieadviseur Sensoor Haarlem
Mw. J.G.T.M. Wartenbergh – managing director E1 Entertainment Benelux, voormalig programma directeur RTL5 en oud hoofdredacteur van (o.a.) Panorama

De volledige tekst van het nieuwe reglement is beschikbaar op de website van de Raad (http://www.rvdj.nl/reglement) en kan worden opgevraagd bij het secretariaat.

Vanwege de uitbreiding van het secretariaat zal dit vanaf 8 maart a.s. gevestigd zijn op een nieuwe locatie:

Postadres: Postbus 12040, 1100 AA Amsterdam-Zuidoost

Bezoekadres: Hogehilweg 6, 1101 CC Amsterdam-Zuidoost

tel: 020 – 31 23 930 fax: 020 – 31 23 934

(e-mail en website wijzigen niet)

Amsterdam, 26 februari 2010

Secretariaat Raad voor de Journalistiek

DEBAT OVER OPNEMEN TELEFOONGESPREKKEN

Daphne Koene — Fri, 16 Oct 2009 00:00:00 +0200

Op de plenaire vergadering van de Raad van 12 oktober jl. is uitvoerig gediscussieerd over bezwaren van journalist Joep Dohmen en NRC Handelsblad tegen de uitspraak van de Raad in de zaak Habitura B.V./Dohmen en NRC (RvdJ 2009/43). In die zaak heeft de Raad geoordeeld dat Dohmen ten onrechte zijn gesprekspartner er niet van op de hoogte had gesteld dat telefoongesprekken werden opgenomen.

GEEN 'MEDIACODE GEZINSMOORDEN'

Daphne Koene — Thu, 11 Jun 2009 00:00:00 +0200

Naar aanleiding van recente berichtgeving over familiedrama's c.q. gezinsmoorden is (opnieuw) discussie ontstaan over de vraag of media wellicht terughoudender over dergelijke kwesties zouden moeten berichten. Aan de orde is gesteld of het zinvol zou zijn een mediacode op te stellen. In dat verband is de Raad voor de Journalistiek opgeroepen zich met dit onderwerp bezig te houden.

WISSELINGEN BIJ RAAD VOOR DE JOURNALISTIEK

Daphne Koene — Thu, 23 Apr 2009 00:00:00 +0200

Tijdens de jaarvergadering van de Raad voor de Journalistiek, die op 22 april jl. is gehouden, is de heer F. van Westerloo benoemd tot nieuwe voorzitter van de Stichting Raad voor de Journalistiek. Hij volgt de heer T.G.G. Bouwman op, die voorzitter was van de Stichting vanaf 2006 en lid van de Raad voor de Journalistiek van 2000-2006.

Rapport vergelijkend onderzoek

Daphne Koene — Tue, 16 Dec 2008 00:00:00 +0100

De Raad voor de Journalistiek heeft met subsidie van het Stimuleringsfonds voor de Pers een vergelijkend onderzoek verricht naar Raden voor de Journalistiek in West-Europa. Aan de hand van de onderzoeksresultaten beziet het Stichtingsbestuur van de Raad voor de Journalistiek op dit moment op welke wijze de organisatie en werkwijze van de Raad verbeterd kunnen worden op het gebied van de klachtenprocedure, bemiddeling, het doen van ambtshalve uitspraken, de maatschappelijke profilering en financiering.

RAAD PRAAT MET NOVA

Daphne Koene — Tue, 16 Sep 2008 00:00:00 +0200

Naar aanleiding van twee recente uitspraken van de Raad voor de Journalistiek (RvdJ 2008/10 en 2008/23) heeft NOVA onlangs te kennen gegeven haar medewerking aan procedures bij de Raad op te schorten. De Raad betreurt deze stap van NOVA ten zeerste en heeft daarom afgelopen woensdag de kwestie met de hoofdredactie besproken.

Aanpassing Leidraad Raad voor de Journalistiek

Daphne Koene — Mon, 05 May 2008 00:00:00 +0200

De Raad voor de Journalistiek heeft in de loop der jaren algemene standpunten geformuleerd die op eigen initiatief zijn ontwikkeld dan wel in oordelen over klachten tegen journalisten en media zijn vastgelegd. De standpunten over wat de Raad wel of niet vindt passen bij de maatschappelijke verantwoordelijkheid van de journalist, zijn samengevat en per onderwerp gegroepeerd in een leidraad die de Raad op zijn jaarvergadering van 24 april 2007 heeft gepresenteerd. De Raad beziet zo nodig, en in elk geval jaarlijks, of het opportuun is de leidraad aan te passen. Uitspraken van de Raad in 2007 en begin 2008 over internetzaken - RvdJ 2007/7, RvdJ 2007/38, RvdJ 2007/67 en RvdJ 2008/6-2008/8 - en de groeiende journalistieke praktijk met betrekking tot reacties op websites maken aanvulling van de leidraad gewenst. De Raad heeft op zijn jaarvergadering van 22 april 2008 besloten de leidraad te wijzigen als volgt:

BERICHTGEVING INZAKE VERMISSING NATALEE HOLLOWAY

Daphne Koene — Sat, 09 Feb 2008 00:00:00 +0100

Naar aanleiding van de uitzending van Peter R. de Vries over de vermissing van Natalee Holloway en de rol die Joran van der Sloot daarbij mogelijk zou hebben gespeeld, en berichten daarover in andere media, is discussie ontstaan over de vraag hoe media over een dergelijke zaak zouden behoren te berichten. In dit verband acht de Raad voor de Journalistiek het zinvol te wijzen op een aantal algemene uitgangspunten die zijn vastgelegd in de Leidraad van de Raad (op te vragen bij het secretariaat of te downloaden via www.rvdj.nl)

RAAD KRIJGT SUBSIDIE BEDRIJFSFONDS VOOR VERGELIJKEND ONDERZOEK

Daphne Koene — Fri, 29 Jun 2007 00:00:00 +0200

De Raad voor de Journalistiek heeft eind vorig jaar een aanvraag bij het Bedrijfsfonds voor de Pers ingediend voor subsidiering van een vergelijkend onderzoek naar Raden voor de Journalistiek in West-Europa. Het Bedrijfsfonds heeft nu besloten een uitkering van maximaal 50.000,-- euro beschikbaar te stellen.

BERICHTGEVING OVER FAMILIEDRAMA'S

Daphne Koene — Tue, 13 Mar 2007 00:00:00 +0100

Naar aanleiding van recente berichtgeving over familiedrama's is discussie ontstaan over de vraag of media wellicht terughoudender over dergelijke drama's zouden moeten berichten. In dit verband acht de Raad voor de Journalistiek het zinvol te wijzen op uitspraken die hij in vergelijkbare zaken heeft gedaan.

JOURNALISTIEKE NORMEN

Ch.J.R. Ruijs — Fri, 10 Feb 2006 00:00:00 +0100

Er is de laatste tijd veel te doen over de werkwijze van journalisten. Zowel naar aanleiding van de Deense cartoons van de profeet Mohammed als, in heel ander verband, door PvdA-voorzitter Van Hulten is de vraag opgeworpen of journalisten onderworpen zouden moeten worden aan een code.

INVOERING KLACHTENTERMIJN

Ch.J.R. Ruijs — Tue, 22 Feb 2005 00:00:00 +0100

De Raad voor de Journalistiek behandelt voortaan alleen klachten indien deze zijn ingediend binnen zes maanden na een gewraakte publicatie. Slechts als sprake is van bijzondere omstandigheden zal van deze nieuwe regel worden afgeweken.

RECORD AANTAL UITSPRAKEN

Ch.J.R. Ruijs — Thu, 20 Jan 2005 00:00:00 +0100

Nog nooit heeft de Raad voor de Journalistiek in ��n jaar zoveel klachten afgehandeld als in 2004. Was er in 2003 zeventig keer uitspraak gedaan, afgelopen jaar steeg dat tot 100, een record in de ruim vierenveertigjarige geschiedenis van de Raad.

OPMERKELIJKE GROEI KLACHTEN

Ch.J.R. Ruijs — Thu, 08 Jul 2004 00:00:00 +0200

In het eerste halfjaar van 2004 heeft de Raad voor de Journalistiek 53 klachten ontvangen. Dit is ruim zestig procent meer dan in het eerste halfjaar van 2003, waarin de Raad 33 klachten ontving.

GROTE MEERDERHEID VAN MEDIA PUBLICEERT UITSPRAKEN

Ch.J.R. Ruijs — Fri, 31 Oct 2003 00:00:00 +0100

In de jaren 2000, 2001 en 2002 heeft de Raad voor de Journalistiek 190 uitspraken gedaan. In bijna 40% daarvan (73 maal) werd de klacht geheel of gedeeltelijk gegrond verklaard.

GRENZEN IN DE JOURNALISTIEK

Daphne Koene — Fri, 31 Oct 2003 00:00:00 +0100

Wanneer gaat de privacy van ge�nterviewden boven de vrijheid van de journalist? Wanneer is wederhoor een journalistieke verplichting? Wanneer mogen journalisten iemand met een draaiende camera overvallen?

ALGEMENE UITSPRAAK INZAKE EMBARGO'S

Ch.J.R. Ruijs — Mon, 08 Sep 2003 00:00:00 +0200

Met enige regelmaat krijgt de Raad voor de Journalistiek te maken met conflicten rond het embargo. Deze conflicten ontstaan vaak uit onbegrip over de betekenis en de hantering van een embargo. In de dagelijkse praktijk van de journalistiek en voorlichting rijzen - ook met de komst van internet - nogal eens problemen met een embargo zonder dat deze aan de Raad worden voorgelegd.

VERSNELDE PROCEDURE

Daphne Koene — Tue, 31 Dec 2002 00:00:00 +0100

De Raad voor de Journalistiek kent met ingang van 1 januari 2003 een versnelde procedure, waarbij een klacht binnen een maand kan worden behandeld. De uitspraak zal uiterlijk twee weken later worden gedaan.